Кіріспе

Солтүстік Айршир, Шотландиядағы қала. Солткойтс (Baile an t Salainn; Scots: Saulcuts) – Шотландияның Солтүстік Айрширдің батыс жағалауында орналасқан қала. Атауы қаланың алғашқы кәсібіне байланысты туындаған, онда Клайд фиордының теңіз суынан тұз жиналып, жағалау бойындағы шағын үйлерде өңделген. Ардроссан және Стивенстон қалаларымен бірге "Үш қала" агломерациясының құрамына кіреді және Солтүстік Айрширдегі үшінші ең ірі қала болып табылады.

Шығуы, 1200 жылдар

Saltcoats тарихы 1200 жылдары Kilwinning Abbey монахтарының Saltcoats жағалауында оңай қол жетімді көмір кендерін ашқан кезеңге дейін жетеді, ол бастапқыда шашыраңқы ғимараттардан құралған шағын елді мекен болып қалыптасты. Көмір тұзды суды буландырып тұз өндіру үшін тиімді жылу көзіне айналды, ал 1500 жылдары король Джеймс V жағалау бойында тұз қайнату орындарын салуға қаржы бөлді, нәтижесінде тұз өндіру саласы дамыды. Saltcoats өз атын осы экономикалық сектордан алған.

Бург мәртебесі, 1528

1528 жылы Солткоатс қаласына базар ашуға мүмкіндік беретін бург мәртебесі берілді. 1600 жылдардың ортасына қарай Солткоатстың негізгі табыс көзі – жүгері мен майдың импорты, сондай-ақ мал мен балық (көбінесе сельдь) сату болды. Жергілікті шаруалар ірімшік, май, бидай, сұлы және картоп өндірді. Қаладағы шағын жұмысшыларға қол тоқымасын тоқуға арналған станоктар берілді, олар Глазго мен Пейсли базарлары үшін мюслин тоқыды. Қала шетінде тұз қайнату ісінен қалған қалдықтарды пайдаланып, магний мен Эпсом тұздарын өндіретін химиялық өндіріс орналасқан. 18 ғасырдың соңында Солткоатста 60-70 кеме жасаған бірнеше кеме жасау шеберханасы жұмыс істеді. Басты кеме жасаушы – Уильям Ричи еді, бірақ 1790 жылы ол өзінің ісін Белфастқа көшірді. 1793 жылы Солткоатста шамамен 400 үй және 3 жұмыс істеп тұрған кеме жасау шеберханасы бар екендігі тіркелді. 1820 жылға қарай бұл көрсеткіш 600 үйге жетіп, халық саны 3413 адамды құрады.

Жақында болған тарих

XIX ғасырдың басында қалада кеме жасау тоқтады. 1826 жылы салынған Saltcoats Town Hall B санатындағы тізімделген ғимарат. Солткоатс пен Ардроссан арасындағы "Оңтүстік жағажай" деп аталатын үлкен, қорғалған шығанақ және 1920 жылдары салынған жағажай павильонының арқасында қала гүлденген теңіз жағалауы курорты ретінде дамуы үшін қажетті жайлылықтарға, тұруға және ойын-сауыққа ие болды. Демалыс орны ретіндегі маңызы арзан әуе саяхатының және Жерорта теңізіне жаппай жазғы саяхаттардың басталуымен азайды.

Басқару

Солтүстік Айршир және Арран сайлау округінің бір бөлігі болып табылады. 2005 жылдан бастап бұл орынды Шотландия лейбористері ұстап келді, бірақ 2015 жылы Шотландия Ұлттық партиясының Патрисия Гибсон жеңіске жетті. Ол 2017 жылы дауыс айырмасымен қайта сайланды, ал 2019 жылы оның көпшілігі арта түсті. Тарихи тұрғыдан алғанда, Солтүстік Айршир (1868–1918), Бут және Солтүстік Айршир (1918–1983) және Каннингхем Солтүстік (1983–2005) Ұлыбритания парламентінің сайлау округтерінің құрамында болды. Бұл округтер 1987 жылға дейін консерваторлар немесе юнионистерді сайлап отырды, содан кейін Еңбек партиясы жеңіске жетті. Шотландия парламенті үшін бұл қала Каннингхем Солтүстік сайлау округінің бөлігі болып табылады. 2007 жылғы Шотландия парламенті сайлауынан бері Кеннет Гибсон осы округтің депутаты, ол бар болғаны 48 дауыспен ең аз көпшілікке ие болды. Бұрын 1999 жылы құрылғаннан бастап Шотландияның Еңбек партиясы осы округтің өкілі болған.

Көлік

Кемежай 1811 жылы Джеймс Джардинмен жобаланған, бірақ қазір ол жүк немесе жолаушы тасымалы үшін қолданылмайды. Солткоатс қаласына тұрақты автобус және теміржол қызметтері көрсетіледі. Басты автобус қызметтерін Stagecoach West Scotland ұсынады, ал теміржол қызметтерін ScotRail жүзеге асырады. Бұл теміржол қызметтері жиі іске қосылады және жақын орналасқан Глазго қаласына, сондай-ақ Ларгс, Ардроссан және Килвингке қатынайды. Солткоатста қазіргі уақытта бір ғана теміржол станциясы болғанымен, бұрын қаланың солтүстігінде орналасқан екінші теміржол станциясы да болған, ол бастапқыда Ланаркшир және Айршир теміржолының бір бөлігі болған. Бұл станция 1932 жылдың 4 шілдесінде жолаушылар тасымалын тоқтатты және қазір станцияның ізі қалмаған, тек жақын жердегі көпір ғана сақталған.

Танымал мәдениетте

Глазго жәрмеңкесі кезінде Глазго тұрғындарының Saltcoats қаласындағы әрекеттерін Билли Коннолли «Saltcoats at the Fair» әнінде жырлайды, ол алғаш рет The Humblebums тобының «First Collection of Merry Melodies» альбомында (Transatlantic TRA186, 1969 жылғы ақпан) жарық көрген.