Кіріспе
Венесуэланың құпия полициясы – Боливариандық ұлттық барлау қызметі (lang es, SEBIN) – Венесуэланың ең ірі барлау агенттігі. SEBIN 2012 жылдан бері Венесуэланың вице-президентіне бағынышты ішкі қауіпсіздік күштері болып табылады және вице-президент Дельси Родригеске тәуелді. SEBIN Боливар үкіметінің саяси полициясы деп сипатталған.
The Bolivarian National Intelligence Service (lang es, SEBIN) is the premier intelligence agency in Venezuela. SEBIN is an internal security force subordinate to the Vice President of Venezuela since 2012 and is dependent on Vice President Delcy Rodríguez. SEBIN has been described as the political police force of the Bolivarian government.
Тарих
Венесуэланың барлау қызметі адам құқықтарын кеңінен бұзу деректеріне ие, соның ішінде саяси оппоненттерді азаптау және өлтіру туралы соңғы айыптаулар да бар.
Алдыңғылар
SEBIN-нің алдыңғысы 1969 жылғы наурыз айында DISIP («Жауапкершілік және алдын алу қызметтерінің ұлттық дирекциясы») деген атпен құрылды, сол кездегі президент Рафаэль Кальдера Dirección General de Policía (DIGEPOL) қызметін алмастырды. Human Rights Watch 1993 жылы DISIP-тің Венесуэладағы саяси оппозицияны қуғындауына және зорлық-зомбылық тактикасын қолдануына қатысы бар екенін жазды. Amnesty International 1997 және 1998 жылғы есептерінде DISIP-тің адам құқықтарын бұзу фактілерін, соның ішінде венесуэлалық адам құқықтары белсенділерін заңсыз ұстау жағдайларын егжей-тегжейлі сипаттады.
Боливарлық революция
1999 жылы президент Уго Чавес DISIP-ті қайта құруды бастады, командирлер мен талдаушылар саяси көзқарастары бойынша таңдалды, сондай-ақ кейбір қарулы азаматтық топтардың осы әрекеттер арқылы куәліктер алуы туралы әңгімелер тарады. SEBIN-нің зейнеткер комиссары «жаңа билікке ұнайтын, жағымсыз және толық емес есептер» пайда бола бастағанын түсіндірді, бұл есептер көбейіп, ақыр соңында мекеменің ақпаратты өңдеу және жағдайды анықтау қабілетіне әсер етті. 2014 жылғы Венесуэлалық наразылықтардың басында SEBIN агенттері наразыларға оқ ашып, екі адамның қаза болуына және бірнеше күннен кейін бригадир генерал Мануэль Грегорио Берналь Мартинес қызметтен босатылуына себеп болды.
Медиа
SEBIN журналистер мен адам құқықтарын қорғаушылардың кеңселеріне бірнеше рет шабуыл жасады. Сондай-ақ, SEBIN қызметкерлері журналистерді белгісіз көліктермен қадағалап, оларды қорқытып-үркітіп, "үйлері мен кеңселерді, нан пісіретін орындар мен мейрамханалар сияқты қоғамдық жерлерді бақылап, ұялы телефондарына хабарламалар жіберіп" мазалағандары туралы хабарланды. Ол Баринас штатының Сабантета қаласында SEBIN агенттерімен ұсталды. SEBIN агенттері тергеу кезінде оны ИСИЛ Джеймс Фоулиге жасағандай бас кесумен қорқытты және оны бір сүйіспеншілікпен босататындарын айтты. Соңында агенттер АҚШ-ты Мадуроның жүрекжарына (немерелеріне) Драйерді алмастыруға мәжбүрлеуге тырысып, оны тыңшылық жасады және Венесуэла экономикасын саботаждады деп айыптады.
Қоғамдық қадағалау
"El Nuevo Herald" газетінде бұрынғы SEBIN қызметкерлері мен қауіпсіздік сарапшылары Венесуэла үкіметінің миллиондаған доллар жұмсап, өз азаматтарын тыңдағанын – электрондық пошталарын, кілт сөздерін және телефондық әңгімелерін итальяндық және ресейлік технологиялар арқылы бақылағанын мәлімдейді. Ең көп таралған, мемлекеттік бақылаудағы телекоммуникация операторы CANTV-ны пайдаланатындарға ерекше назар аударылған. Алынған ақпарат Венесуэла билігі үшін "қызығушылық танытқан тұлға" тізімін жасауға қолданылды, онда тек қана таңдалған адамдар толыққанды бақылауға алынды және Боливар революциясына қарсы шыққандарды қадағалау үшін деректер базасы құрылды. 2014 жылы бірнеше Twitter қолданушылары ұсталды және олардың жазған твиттеріне байланысты қудаланды. Венесуэла қылмыстық форумының (FPV) атқарушы директоры Альфредо Ромеро Венесуэлада Twitter қолданушыларын ұстаудың мақсаты – үкіметке қарсы пікір білдіргендердің арасында үрей тудыру екенін айтты. Сегіз венесуэлалық 2014 жылдың қазанында ұсталғанмен, құпия құжаттарға сәйкес, Венесуэла үкіметі оларды 2014 жылдың маусымынан бері бақылап келген. Мемлекеттік телекоммуникация агенттігі Conatel Twitter қолданушыларын ұстау үшін SEBIN Венесуэла барлау агенттігіне IP-адрестер және басқа да мәліметтерді ұсынған.
2014 жылғы Венесуэла наразылықтары
2014 жылғы 12 ақпанда Себиннің жеті мүшесі қарусыз және қашып бара жатқан наразылық білдірушілерге бірнеше рет атыс жасап, регламентті бұзып, Бассил Да Коста мен Хуан Монтойяның қаза тауына себеп болды. Бірнеше күннен кейін, 17 ақпанда, қарулы SEBIN агенттері Каракастағы «Халық еркі» партиясының кеңсесіне шабуыл жасап, ішіндегі адамдарды қарумен қорқытты. Наразылықтар кезінде SEBIN-нің адам құқықтарын бұзуына байланысты АҚШ президенті Барак Обама 2014 жылғы Венесуэланың адам құқықтары мен азаматтық қоғамды қорғау туралы заңдан берілген өкілеттіктерді пайдаланып, АҚШ Қаржы министрлігіне SEBIN бас директоры Густаво Энрике Гонсалес Лопес және бұрынғы бас директор Мануэль Грегорио Берналь Мартинестің активтері мен мүлкін тоқтатуды бұйырды.
Азаптау
Венесуэла билігінің өкілдері "La Tumba", яғни "Мазар" деп атаған саяси тұтқындар SEBIN штаб-пәтерінің жер астындағы бес қабатында адамдықтан тыс жағдайларда, мұздай суықта, желдету, санитарлық жағдай мен күн сәулесіз ұсталады. Тұтқындар отырған камералардың көлемі екі метрге үш метр, төсектері цементтен жасалған, күзет камералары мен торлы есіктері бар. Камералар бірінің қасына бірі орналасқан, сондықтан тұтқындардың арасында ешқандай байланыс болмайды. SEBIN-нің бұрынғы қызметкері Венесуэла бойынша тәуелсіз халықаралық фактілерді анықтау миссиясына директоры Карлос Кальдерон (комиссарио) наразылықтар кезінде агенттік ішіндегі азаптауларға тікелей қатысқандығын айтты. Басқа да жамандықтардың ішінде, ол наразылық білдірушілердің үстіне пластик қап кигізіп, немесе оларға су құйып, ақпарат алу үшін сапырып ұрған.
Америка Құрама Штаттары
2012 жылы Ливия Акоста Ногера және кем дегенде 10 басқа SEBIN агенті, дипломатиялық миссиялардың қызметкерлері болып көрінген, АҚШ-тан Акостаға қатысты даудан кейін кетіп қалды. Univision телеарнасының деректі фильмінде Акоста Мексикада мәдени атташе болып жұмыс істеген кезде, Ақ үйге, ФБР-ға, Пентагонға және бірнеше атом электр станцияларына кибершабуыл жасауды жоспарлап отырған хакерлер болып танысқан мексикалық студенттермен кездескендігі айтылады. ФБР жүргізген тергеу мен АҚШ Конгресінің мүшелерінің реакциясынан кейін АҚШ Мемлекеттік департаменті Акостаны persona non grata деп жариялады. 2019 жылдың 15 ақпанында Бас директор Мануэль Кристофер Фигера адам құқықтарын бұзу және азаптау күдігімен АҚШ тарапынан санкцияланды. 2019 жылдың 30 сәуіріндегі Венесуэла төңкерісінен кейін АҚШ Мадуродан бас тарған Мануэль Кристофер Фигераға қатысты санкцияларды алып тастады.
Чили
2024 жылдың 21 ақпанында SEBIN венесуэлалық диссидент және бұрынғы әскер қызметкері Рональд Охеданы Чилидің Сантьяго қаласындағы пәтерінен күштеп алып кеткен деген күдік бар. Охеда 2023 жылы Чилиде саяси пана алған.
Операциялар
SEBIN екі бас кеңседен жұмыс істейді; El Helicoide – агенттіктің алғашқы бас кеңсесі, ал екінші, жаңартылған нысаны – Ла Тумба (Мазар) орналасқан Венесуэла алаңы. Бұл федералдық мекеме Венесуэладағы жалғыз қауіпсіздік агенттігі болып саналады, ол халықпен тікелей қатыспайды. SEBIN қоғамдық жолдарда патрульдемейді, азаматтарды қамаудамайды немесе полиция бөлімдері сияқты күнделікті құқық қорғау жұмыстарын атқармайды, сондай-ақ полицияның шабуылдарына, бірлескен топтарға немесе Ішкі істер және Әділет министрлігімен байланыссыз операцияларға қатыспайды. Бұл агенттік ФБР, Орталық барлау қызметі, Құпия қызмет және АҚШ маршалы сияқты терроризмге қарсы күрес, барлау, контрбарлау, үкіметтік тергеулер, тексерулер және жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкерлерге күзет және сүйемелдеу сияқты федералдық міндеттерді орындайды. Бұл агенттіктің қызметкерлерін толық қара киімде жұртшылық арасында көру сирек, оларды ел бойынша бірнеше федералдық ғимараттарда күзетшілік жасап жүргенін көруге болады.