Кіріспе

Британдық шығыстанушы (1838–1876)

Роберт Цезарь Чилдерс (Robert Caesar Childers; 1838 жылдың 25 шілдесі – 1876 жылдың 25 шілдесі) – британдық шығыстанушы және жарық көрген алғашқы пали-ағылшын сөздігін жасаған. Ол ирландиялық ұлтшыл Эрскин Чайлдерстің әкесі және Ирландияның төртінші президенті Эрскин Хамильтон Чайлдерстің әкесі болды.

Алғашқы жылдар

Чайлдерс 1838 жылы Оңтүстік Йоркширдегі Кантлиде дүниеге келді, ол Ниццадағы ағылшын капелланы, пастор Чарльз Чайлдерстің ұлы еді. 1857 жылы, он тоғыз жасында, ол Оксфордтың Уадхам колледжіне қабылданды, онда еврей тілін оқыды.

Сейлон

1860 жылдан 1864 жылға дейін Чайлдерс Цейлонның мемлекеттік қызметінде жұмыс істеді, бастапқыда губернатор Чарльз Джастин Маккартидің жеке хатшысы, кейін Кандидегі үкіметтік агенттің кеңсе жұмыскері болып қызмет етті. Цейлонда болған кезінде ол Бентота Ванаваса Вихарасындағы Вен. Ятрамулле Шри Дхаммарама Терадан сингала және пали тілдерін оқыды, сондай-ақ Вен. Васкадуве Шри Субхутимен берік достық қарым-қатынас орнатты. Денсаулығының нашарлауына байланысты Англияға қайта оралуға мәжбүр болғандықтан, ол Цейлондағы қызметін аяқтады.

Пали тіліндегі сөздік

Англияға оралғаннан кейін Чайлдерс Рейнхольд Рост пен Вигго Фаусболлтың ықпалымен пали тілін зерттеуді жалғастырды. 1870 жылы ол "Худдака Патта" мәтінін ағылшын тіліне аудармасымен және түсіндірмелерімен бірге "Royal Asiatic Society" журналында жариялады. Бұл Англияда басылған алғашқы пали мәтіні болды. Пали тілінің сөздігінің бірінші томы 1872 жылы жарық көрді. Сол жылдың күзінде ол Рейнхольд Росттың басшылығымен Үндістан кеңсесі кітапханасының кітапханашысының орынбасары болып тағайындалды, ал келесі жылдың басында Лондон университетінің колледжінде пали және буддалық әдебиет кафедрасының алғашқы профессоры болды. Екінші және аяқтаушы том 1875 жылы жарық көрді. Бірнеше ай өткен соң, сөздікке Франция институты 1876 жылғы Prix Volney сыйлығын табыс етті.

Отбасы

Чайлдерс Анна Мэри Генриетта Бартонға үйленген, ол Уиклоу графтығындағы Глендалоудағы мүліктің иесі болған англо-ирландтық отбасынан шыққан. Чайлдерс пен оның әйелінің бес баласы болды (екі ұл және үш қыз).

Өлім

Чайлдерс 1876 жылғы 25 шілдеде, отыз сегіз жасында туберкулезден қайтыс болды. Томас Уильям Рис Дэвидс «Ұлттық биографиялық сөздік» еңбегінде Чайлдерс Вейбриджде қайтыс болғанын айтады, бірақ «Британ энциклопедиясы» оның қайтыс болған жерін Лондон деп көрсетеді.