Кіріспе

Нысанды қорғаныс қару жүйесінің түрі. Жақын қашықтықтағы қару жүйесі (CIWS /s/iː/w/ɪ/z/ SEEwiz) – бұл сыртқы қорғанысты бұзып өткен, жақын арадағы зымырандар мен жау авиациясын анықтап жоюға арналған нысанды қорғаныс қару жүйесі. Әдетте, мұндай жүйелер әскери кемелерге орнатылады. Көптеген қазіргі заманғы ірі әскери кемелердің барлық түрлерінің құрамында CIWS құрылғысы болады. CIWS жүйелерінің екі түрі бар. Оқ-дәріге негіделген CIWS әдетте радиолокациялық станциялар, компьютерлер және айналмалы мұнараға орнатылған көп түтіктелген, жылдам атуға қабілетті зениттік артиллериядан тұрады. Зымыранға негіделген CIWS инфрақызыл сәуле, пассивті радар/ЭРЖ немесе жартылай белсенді радарлық басқару жүйесі арқылы зымыранды нысанаға алынған жау авиациясына немесе басқа да қауіптерге бағыттайды. Кейбір жағдайларда CIWS әскери базаларды қорғау үшін құрлықта қолданылады. Мұндай жағдайларда CIWS базаны артиллериялық снарядтар мен зымырандардан да қорғай алады.

Қару жүйелерінің шектеулері

Қысқа қашықтық: қару жүйелерінің ең тиімді максималды қашықтығы шамамен ; жеңіл снарядтары бар жүйелердің қашықтығы тіпті қысқарақ болады. Кемеге қарсы зымыранның күтілетін нақты өлтіру қашықтығы шамамен немесе одан да аз, бірақ кеменің сенсорлық немесе байланыс құрылғыларына зақым келтіруге, немесе ашық тұрған қызметкерлерді жаралауға не өлтіруге жетеді. Сондықтан, кейбір CIWS, мысалы, ресейлік "Каштан" және "Панцирь" жүйелері, тактикалық икемділікті арттыру үшін бірнеше жақын аралықтағы жер-әуе зымырандарымен толықтырылады. Шектелген жою мүмкіндігі: тіпті зымыранға тиіп, зақым келтірген жағдайда да, оны толығымен жоюға немесе траекториясын өзгертуге жеткіліксіз болуы мүмкін. Тіпті тікелей тиген жағдайда да, зымыранның өзі немесе оның сынықтары мақсатқа тиюі мүмкін, әсіресе соңғы тосқауыл қашықтығы қысқа болса. Бұл, егер қару тек кинетикалық энергиямен снарядтарды атса, әсіресе дұрыс.

Құрлықтық

CIWS сондай-ақ құрлықта Pantsir және C-RAM түрінде қолданылады. Шағын көлемде, кейбір танктерде активті қорғаныс жүйелері қолданылады (ракеталық гранататарды (РПГ) жою үшін), және бірнешесі әзірленуде. Дрозд жүйесі 1980-ші жылдардың басында Кеңес теңіз жаяу әскерінің танктеріне орнатылды, бірақ кейін жарылғыш реактивті бронямен алмастырылды. Қолда бар немесе әзірленудегі басқа жүйелер: ресейлік "Арена", израильдік "Трофей", американдық "Quick Kill" және Оңтүстік Африка-шведтік LEDS 150.

Лазерлік жүйелер

Лазерлік CIWS жүйелері зерттелуде. 2014 жылдың тамызында Понсе кемесімен Персия шығанағына операциялық прототип орналастырылды. Түркияның ғылыми және технологиялық зерттеулер кеңесі (түрікше: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, TÜBİTAK) – TF 2000 класындағы фрегаттарда және түрік әуе жүйелерінде пайдалануға арналған жоғары қуатты лазерлік CIWS прототиптік жүйесін әзірлеп, сынақтан өткізген АҚШ-тан кейінгі екінші ұйым.