Кіріспе

Тетрапод анатомиясында, бел – диафрагма мен құрсақ сүйегі арасындағы торс бөлігін білдіретін сипаттама.

Атауы және орналасқан жері

Лембальды аймақ кейде төменгі омыртқа немесе оған жақын арқаның бөлігі деп аталады. Адам анатомиясында бес бел омыртқасы (арқаның бел аймағындағы омыртқалар) омыртқа жотасының қозғалмалы бөлігіндегі ең ірі және күшті омыртқалар болып табылады. Оларды көлденең өскірде тесіктің болмауымен және денедің бүйір беттеріндегі жақтардың жоқтығымен ажыратуға болады. Көптеген сүтқоректілерде омыртқаның белдік бөлігі сыртқа қарай иілген.

Сипаттама

Шын мәнінде омыртқа миы осы қатардағы L1 және L2 деп аталатын бірінші және екінші омыртқалардың арасында аяқталады. Бұл нүктеден төмен созылатын жүйке тіні – жеке жіптер, олар жиынтығында қауда эквина (cauda equina) құрайды. Әрбір бел омыртқасының арасынан жүйке тамыры шығады, және осы жүйке тамырлары қайтадан бірігіп, адам денесіндегі ең ірі жүйке – сегізкөз жүйкесін (sciatic nerve) құрайды. Сегізкөз жүйкесі әр аяқтың артқы жағынан өтіп, аяқтарға дейін жетеді. Сондықтан, омыртқа дискісінің ісінуі сияқты, жүйке тамырына әсер ететін белдің төменгі бөлігінің бұзылысы, сегізкөз жүйкесі (сиатика) бойымен аяққа дейін таралатын ауырсынуға себеп болуы мүмкін.

Бұлшықеттер

Төменгі арқада айналуға, икемділікке және күшке көмектесетін бірнеше бұлшықет бар. Бұл бұлшықеттер жарақаттануға осал, әсіресе ауыр заттарды көтергенде немесе бұрылып көтергенде. Төменгі арқа бұлшықеттерінің созылуы қатты ауыруға шақыруы мүмкін, бірақ көбінесе бірнеше күн немесе апта ішінде жазылып кетеді.

Дене салмағының жүктемесі

Омыртқаның белдік бөлігі дене салмағының көп бөлігін көтереді және ең жоғары икемділікке ие, осы екі қасиетінің үйлесімі оны жарақаттануға және уақыт өте тозуға осал етеді. Сондықтан бел ауруы соншалықты кең таралған.