Маргарет Флои Уошберн: Американ психологының өмірі мен еңбектері
Margaret Floy Washburn
Маргарет Флои Уошберн (1871-1939) – американ психологы, жануарлар мінез-құлқы мен моторлық теорияны зерттеген. Психология ғылымдарының докторы, АПА президенті болған тұңғыш әйел.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық психолог және ғалым (1871–1939)
American psychologist and scholar (1871–1939)
Маргарет Флой Уошберн (25 шілде 1871 – 29 қазан 1939), 20 ғасырдың басындағы жетекші американдық психолог, жануарлардың мінез-құлқындағы тәжірибелік жұмыстарымен және моторлық теорияны дамытумен ең жақсы танымал. Ол психология ғылымы бойынша докторлық диссертация қорғаған алғашқы әйел (1894); Мэри Уиттон Калкинстен кейін Америкалық психологиялық қауымдастықтың президенті болған екінші әйел (1921); және Эксперименталды психологтар қоғамына сайланған алғашқы әйел. 2002 жылы жарияланған «Жалпы психология шолуы» зерттеуінде Уошберн 20 ғасырдың ең көп сілтемеленген 88-ші психологы деп аталды, бұл көрсеткіш бойынша Джон Гарсия, Джеймс Дж. Гибсон, Дэвид Румельхарт, Луис Леон Турстон және Роберт С. Вудвортпен бірдей деңгейде болды.
Margaret Floy Washburn (July 25, 1871 – October 29, 1939), was a leading American psychologist in the early 20th century, was best known for her experimental work in animal behavior and motor theory development. She was the first woman to be granted a PhD in psychology (1894); the second woman, after Mary Whiton Calkins, to serve as president of the American Psychological Association (1921); and the first woman elected to the Society of Experimental Psychologists. A Review of General Psychology survey, published in 2002, ranked Washburn as the 88th most cited psychologist of the 20th century, tied with John Garcia, James J. Gibson, David Rumelhart, Louis Leon Thurstone, and Robert S. Woodworth.
Өмірбаян
1871 жылы 25 шілдеде Нью-Йорк қаласында дүниеге келген ол Харлемде әкесі, дін қызметкері Фрэнсис және анасы, Нью-Йорктегі жақсы отбасынан шыққан Элизабет Флойдың тәрбиесінде өсті. Оның ата-текшелері голланд және ағылшын тегінен тараған, олардың барлығы 1720 жылға дейін Америкада қоныстанған. Уошберн жалғыз бала болған; оның жас құрдастары болмаған сияқты, ол көп уақытын ересектермен өткізген немесе кітап оқыған. Ол мектепке барар алдында оқу-жазуды үйренген, бұл 7 жасында мектепке қабылданғанда оның оқуда жылдам дамуына мүмкіндік берді. Мектепте ол француз және неміс тілдерін оқыды. Он бір жасында ол алғаш рет мемлекеттік мектепке барып, 1886 жылы он бес жасында орта мектепті бітірді. Сол күзде ол Нью-Йорк штатының Покипси қаласындағы Вассар колледжіне дайындық студенті ретінде түсті. Оның дайындық статусы латын және француз тілдерін жетік білмеуіне байланысты болды. Вассарда оқыған жылдары Уошберн поэзия мен басқа да әдеби туындылар арқылы философияға қызығушылық танытты. Ол сондай-ақ Каппа Альфа Тета әйелдер клубының мүшесі болды және алғаш рет психология саласымен танысты. 1891 жылы Вассарды бітіргеннен кейін Уошберн Колумбия университетінде жаңа құрылған психологиялық зертханада Джеймс Маккин Кэттеллдің жетекшілігімен оқуға ниеттенді. Колумбия университеті әйелдерді аспирантураға қабылдамағандықтан, ол тек тыңдаушы ретінде қабылданды. Сол кезде әйелдердің білім алуына деген теріс көзқарасқа қарамастан, Кэттелл оны қалыпты студент сияқты қарастырып, оның алғашқы ұстазы болды. Ол оның семинарларына, лекцияларына қатысып, зертханада ер адамдармен бірге жұмыс істеді. Колумбияға қабылданған алғашқы жылының соңында Кэттелл оны Корнелл университетінің жаңадан құрылған Философия мектебінде докторлық диссертациясын қорғауға шақырды, өйткені бұл Колумбияда тыңдаушы студент ретінде мүмкін болмас еді. Ол 1891 жылы стипендия алып қабылданды. Корнеллде ол сол кездегі алғашқы және жалғыз аспиранты Е. Б. Титченердің басшылығымен оқыды. Оның мамандығы психология болды. 1921 жылы Уошберн Американдық Психологиялық Ассоциацияның (APA) президенттік мәлімдемесінде интроспекцияның заңды зерттеу әдісі ретіндегі маңыздылығын талқылады. Ол психологиядағы бихевиоризмнің өркендеуі сана және интроспекция сияқты психикалық процестердің заңдылығын жоққа шығаратынына сенді. 1937 жылы инсульт оның зейнетке шығуына себеп болды (Психология профессоры). Ол толыққанды жазылған жоқ және 1939 жылғы 29 қазанда Нью-Йорктегі Покипсидегі үйінде қайтыс болды. Ол ешқашан үйленбеді, орнына мансабына және ата-анасына қамқорлық жасауға өзін арнады.
Born on July 25, 1871, in New York City, she was raised in Harlem by her father Francis, an Episcopal priest, and her mother, Elizabeth Floy, who came from a prosperous New York family. Her ancestors were of Dutch and English descent and were all in America before 1720. Washburn was an only child; she did not appear to have childhood companions her age and spent much of her time with adults or reading. She learned to read long before she started school; this caused her to advance quickly when she started school at age 7. In school, she learned French and German. When she was eleven years old, she started at public school for the first time. In 1886, she graduated from high school at the age of fifteen, and that fall, she entered Vassar College, Poughkeepsie, New York, as a preparatory student. This preparatory status was due to her lack of Latin and French. During her undergraduate years at Vassar, Washburn developed a strong interest in philosophy through poetry and other literary works. She also became a member of Kappa Alpha Theta sorority, and was first introduced to the field of psychology. After she graduated from Vassar in 1891, Washburn became determined to study under James McKeen Cattell in the newly established psychological laboratory at Columbia University. As Columbia had not yet admitted a woman graduate student, she was admitted only as an auditor. Despite the derogatory feelings toward women gaining education at the time, Cattell treated her as a normal student and became her first mentor. She attended his seminary, lectures, and worked in the laboratory alongside men. At the end of her first year of admission at Columbia, Cattell encouraged her to enter the newly organized Sage School of Philosophy at Cornell University to obtain her Ph. D because this would not have been possible at Columbia as an auditor student. She was accepted in 1891 with a scholarship. At Cornell, she studied under E. B. Titchener, his first and only major graduate student at that time. Her major was psychology. In 1921, Washburn gave her APA presidential address in which she discussed the importance of introspection as a legitimate method of inquisition. She believed that the rising of behaviorism in psychology was overshadowing the legitimacy of mental processes like consciousness and introspection. In 1937, a stroke necessitated her retirement (as Emeritus Professor of Psychology). She never fully recovered and died at her home in Poughkeepsie, New York on October 29, 1939. She never married, choosing instead to devote herself to her career and the care of her parents.
Кәсіби мансап
Уошберн 20 ғасырдың басындағы онжылдықтарда АҚШ-тағы психологияның маңызды тұлғасы болды, психологияның ғылым және академиялық мамандық ретінде дамуына зор үлес қосты. Ол Вильгельм Вундттың «Этикалық жүйелер» еңбегін ағылшын тіліне аударды. Сол жылы Копенгагенде өткен Халықаралық психология конгресінде АҚШ делегаты ретінде қатысты. Ол тіпті ең қарапайым жануар – амебаның санасына толық бір тарау арнады. Жануарлар зерттеулерінің нәтижелерін түсіндіру әдістемесін егжей-тегжейлі баяндайтын кіріспе тараулары да ерекше атауға лайық. Ол жануарлардың мінез-құлқына антропоморфтық сипаттама беруден сақтанды және жануарлардың санасын тікелей өлшеу мүмкін емес екенін түсінді, бірақ қатаң бихевиоризмнің сананы жоққа шығаруына қарсы болды және жануарлардың психикалық құбылыстарын мүмкіндігінше толыққанды түсінуге ұмтылды. Ол жануарлардың психикасында адамдарға ұқсас ақыл-ой құрылымдары бар екенін және сондықтан жануарлардың санасы адам санасынан сапалық жағынан ерекшеленбейді деп жорамалдады. Жануарлар мен адамдардың нейроанатомиялық құрылымы мен мінез-құлқындағы ұқсастық деңгейі жоғары болған сайын, сананың болуын болжауға болады. Оның сөздерімен айтқанда:
Washburn was a major figure in psychology in the United States in the first decades of the 20th century, substantially adding to the development of psychology as a science and a scholarly profession. She translated Wilhelm Wundt's Ethical Systems into English. The same year, she served as a United States Delegate to the International Congress of Psychology in Copenhagen. Indeed, she devotes an entire chapter to the mind of the simplest animal, the amoeba. Also noteworthy is her introductory chapters, which detailed methods of interpreting the results of animal research. Although she was cautious about attributing anthropomorphic meanings to animal behavior and realized that animal consciousness could never be directly measured, she opposed strict behaviorism's dismissal of consciousness and sought to comprehend as much as possible about animal mental phenomena. She suggested that animal psyches contained mental structures similar to that of humans and therefore suggested animal consciousness is not qualitatively different from human mental life. The greater the similarity in neuroanatomical structure and behavior between animals and humans, the more consciousness could be inferred. In her words:
«Жануарлар санасы туралы біздің білуіміз, адамдар санасы туралы білуімізге ұқсас негізде тұрады: екеуі де байқалатын мінез-құлықтан жасалған қорытындыларға сүйенеді. Адамдардың әрекеттері біздің әрекеттерімізге ұқсас, сондықтан біз олардағы субъективтік күйлерді де өзіміздікі сияқты түсінеміз: жануарлардың әрекеттері біздікіне толыққанды ұқсамайды, бірақ айырмашылық сапалық емес, дәрежелік. Жануарлар әлемінде сана қашан басталатынын білмейміз. Ол өзімізде, біздің құрылысымызға ұқсас және тәжірибеден тез үйренетін жануарларда сөзсіз бар екенін білеміз. Осыдан әрі, біз білетінше, ол одан да қарапайым формаларда, тіршілік әлемінің ең төменгі деңгейіне дейін болуы мүмкін». «Жануарлар санасы» 1917, 1926 және 1936 жылдары бірнеше рет қайта басылды және шамамен 25 жыл бойы салыстырмалы психология бойынша стандартты оқулық ретінде танылды, бірақ алғашқы басылымдағы материалдың 80% -і келесі басылымдарда сақталды. Кейінгі басылымдармен салыстырғанда, алғашқы басылымдарда анекдоттық деректер кеңінен келтірілген. 4-ші басылымға эмоцияларға арналған тарау қосылды.
"Our acquaintance with the mind of animals rests upon the same basis as our acquaintance with the mind of our fellow man: both are derived by inference from observed behavior. The actions of our fellow man resemble our own, and we therefore infer in them like subjective states to ours: the actions of animals resemble ours less completely, but the difference is one of degree, not of kind We know not where consciousness begins in the animal world. We know where it surely resides—in ourselves; we know where it exists beyond a reasonable doubt—in those animals of structure resembling ours which rapidly adapt themselves to the lessons of experience. Beyond this point, for all we know, it may exist in simpler and simpler forms until we reach the very lowest of living beings." The Animal Mind went through several additions, in 1917, 1926, and 1936 and remained the standard textbook of comparative psychology for nearly 25 years, although about 80% of the material from the first edition was retained in subsequent editions. Compared to later editions, earlier editions extensively covered anecdotal evidence. A chapter on emotions was added to the 4th edition.
Қозғалыс теориясы
Уошберннің моторлық теориясы оның ұстазы Титченердің құрылымдық дәстүрі мен сананы көзге көрінетін әрекеттердің пайдасына жоққа шығаратын мінез-құлықтың дамып келе жатқан көзқарасы арасында ортақ тіл табуға тырысты. Уошберннің моторлық теориясы барлық ойлар дене қозғалысына қайнатылатынын айтты. Оның теориясына сәйкес, сана, қозғалыс немесе қозғалысқа ұмтылыс басқа бір қозғалысқа ұмтылыспен ішінара тежелген кезде пайда болады. Объектінің алдында сезімдер оның бейнесін жасайды, соның ішінде көру, көріну, сезіну және т.б. Бұл объектіге қарай немесе одан алыстауға бағытталған қозғалыс сезімімен бірге жүреді. Әртүрлі объектілер әртүрлі моторикалық дайындық сезімдерін тудырады. Объекті болмағанда, естелік сол сезімдерді қайта жаңғыртады. Оқу – қозғалыстарды жүйелі тізбектер мен комбинацияларға біріктіруден тұрады. Екі қозғалыс бір-бірімен тығыз байланысып, жылдам түрде бірінен соң бірі орын алғанда, бірінші қозғалыстың сезімі келесісіне жол ашады, содан кейін тізбек басталады. Идеялар да осылай ұйымдастырылады. Ойлау – қолдардың, көздердің, дауыс жолдарының және дене бұлшықтарының қозғалысының туындысы болады (ойшылдың позасын есіңізде сақтаңыз). Қорыта айтқанда:
Washburn's motor theory attempted to find common ground between the structuralist tradition of her mentor, Titchener, which focused exclusively on consciousness and the rising view of behaviorism, which dismissed consciousness in favor of visible actions. Washburn's motor theory argued that all thought can be traced back to bodily movements. According to her theory, consciousness arises when a motion or a tendency towards movement is partially inhibited by a tendency towards another movement. In the presence of an object, the senses create an impression of it, including vision, sight, feel etc. This is accompanied by an incipient sense of movement, either towards or from the object. Different objects evoke different senses of motor readiness. When the object is not present, memory re evokes those sensations. Learning consists of an association of movements into a set of regular series and combinations. When two movements become closely linked in quick succession, the sense of movement from the first primes the next, beginning a series. Ideas are organized the same way. Thinking becomes a derivative of movements of the hands, eyes, vocal cords, and trunk muscles (remember the thinker's pose). In summary:
"Сана бар және ол қозғалыс түрі емес, бірақ оның міндетті негізін белгілі бір моторлық процестер құрайды, ал саналы процестерді түсіндірудің жалғыз жолы – осы негізгі моторлық құбылыстарды басқаратын заңдарды зерттеу болып табылады". Уошберн бұл теорияны өзінің маңызды еңбектерінде, соның ішінде алғашқы жарияланымдарында және бірнеше жинақтарға, оның ішінде «Сезімдер мен эмоциялар: Виттенберг симпозиумы» және «1930 жылғы психологиялар» кітаптарына жазған тарауларында ұсынды. Дегенмен, ол өзінің ең бағалы еңбегі деп есептеген «Қозғалыс және психикалық бейнелер: күрделі психикалық процестердің моторлық теориясының жобалары» еңбегінде ең толыққанды түсіндірілген.
"While consciousness exists and is not a form of movement, it has as its indispensable basis certain motor processes, and the only sense in which we can explain conscious processes is by studying the laws governing these underlying motor phenomena". Washburn presented this theory in several of her major works, including her early papers and in chapters she contributed to several collections, including Feelings and Emotions: The Wittenberg Symposium and Psychologies of 1930. However, it was most clearly outlined in what she considered her greatest work, Movement and Mental Imagery: Outlines of a Motor Theory of the Complexer Mental Processes.