Кіріспе
Француз дипломаты, кардинал және неолатын ақыны Мелхиор Кардинал де Полиньяк (11 қазан 1661 – 20 қараша 1742) – француз дипломаты, кардинал және неолатын ақыны. Арман XVI, Полиньяк маркизі және Шаланкон маркизінің екінші ұлы, Пюи губернаторы; және Жакелин де Бовуар Гримоард де Рур (оның үшінші әйелі), Мелхиор де Полиньяк Пюи-ан-Веле маңындағы, Лавуте-сюр-Лоар, Жоғарғы Луара, Оверньдегі Шато-де-ла-Ронтеде дүниеге келді.
Melchior Cardinal de Polignac (11 October 1661 – 20 November 1742) was a French diplomat, Cardinal and Neo Latin poet. Second son of Armand XVI, marquis de Polignac and Marquis Chalancon, Governor of Puy; and Jacqueline de Beauvoir Grimoard de Roure (his third wife), Melchior de Polignac was born at Chateau de la Ronte, near Puy en Vélay, Lavoûte sur Loire, Haute Loire, Auvergne.
Білім және ерте мансап
Алдын ала дамыған бала болғандықтан, оны ағасы Парижге алып барып, иезуиттердің Клермон колледжіне (кейін Луи-ле-Гранд колледжі деп аталды) орналастырды. Тиісті уақыт келгенде, ол Аркур колледжіне ауысты, онда Аристотельге әуес мұғалімнің дұрыс емес тырысынуының арқасында Полиньяк кері көзқарасқа ие болып, картезиан болды. 1683 жылы Сорбоннадағы теология бойынша диссертациясында Яһуда патшалары туралы айтылды, олар "жоғары орындарды" жойған. Ол болашақты болжаған болуы мүмкін, немесе Луи XIV төңірегіндегі талқылаулардан хабардар болды, бұл екі жылдан кейін Нант эдиктің (1685) күшін жоюға және гугеноттардың "жоғары орындарын" жоюға әкелді. Ол бір жолмен кардинал Эммануэль де ла Тур д'Овернь де Буйонның қамқорлығына ие болды, ол 1689 жылғы 12 тамызда Рим папасы Иннокентий XI қайтыс болғаннан кейін Конклавқа Римге барғанда Полиньякты өзімен бірге алып кетті. Буйон Полиньяқты өзінің конклавистерінің бірі етіп таңдады. Жаңа папа Александр VIII (Оттобони) сайланғанда, ол кардинал де Буйонға және француз елшісі герцог де Шольнге Луи XIV пен Апостол тақтысы арасындағы қарым-қатынасты жақсартуға көмектесті. Полиньяк Францияға Луиге есеп беру үшін жіберілді. Ол әлі Римде болғанда, Александр VIII таққа отырғаннан кейін он алты айдан аспайтын уақыт өткен соң қайтыс болды және 1691 жылғы Конклавта кардинал де Буйонның конклависі болды, онда Иннокентий XII (Пиньятелли) сайланды. Ол жас кезінде дипломат ретінде танылды. 1693 жылы ол Польшаға елші болып жіберілді, онда Польшаның приматы және король Ян III Собескийдің туысы кардинал Августин Михал Стефан Радзевскиймен бірге Ян Собескийдің (1697) мұрагері ретінде Франсуа Луи де Бурбон, Конти принцін сайлауға жұмыс істеді. Алайда, Саксонияның Августы Күштісін Австрия мен Ресей қолдады және француз кандидатынан жоғары сайланды. Бұл интриганың сәтсіз аяқталуы Полиньяқтың уақытша репутациясын жоғалтуына және Бон-Порт аббаттығына зейнетке шығуына әкелді, бірақ 1702 жылы ол қайтадан игілікке ие болды. 1709 жылы ол Николас дю Бле, Маршал д'Юксельмен бірге голландтық Гертруиденберг қаласына бейбітшілік туралы келіссөздер жүргізу үшін толық өкілеттілер ретінде жіберілді, бірақ Людовик XIV-нің кешірімсіздігіне байланысты олар сәтсіз болды. Полиньяк 1710 жылғы 25 шілдеде Гертруиденбергтен кетіп, 31 шілдеде Версальде Людовик XIV-пен кездесті. 1712 жылы ол Франция королі Людовик XIV-нің толық өкілеттігімен, маршал д'Юксельмен бірге Утрехт конгресіне жіберілді, және осы жолы бейбітшілік орнатылды.
Әдеби бедел
1704 жылы 26 мамырда Аббе де Полиньяк Боссуэ отырған орынға Франция академиясына сайланды. Оның іргелі сөзі сақталған. 1715 жылы ол Корольдік ғылым академиясының мүшесі болды және бірнеше рет оның президенті қызметін атқарды. 1717 жылы ол Жазулар және әдебиет академиясының мүшесі болды. Ол Лукрецийдің пікірлерін жоққа шығаратын еңбекті, негізінен алғашқы жерсіздігі кезінде латын тілінде жазып, аяқтап үлкермеді, ал оның өлімінен кейін Ротлен абысы жариялады («Лукрецийге қарсы», 1745). Лукрецийдің «De rerum natura» атты поэмасы да ақынның өлімінен кейін жарияланбаған, ал Жеронимнің сөзіне сүйенсек, Цицеронның күш-жігері арқасында жарық көрді. Полиньяқтың поэмасы XVIII ғасырда кең танымал болды және бірнеше рет аударылды: мысалы, Жан-Пьер де Бугенвилль оны 1749 жылы француз тіліне прозамен аударды, ал Франсуа Жозеф Берардье де Бато 1786 жылы француз тілінде өлеңмен аударды. Джордж Кэннинг оны 1766 жылы ағылшын тіліне жеке басылым түрінде аударды. Қазір бұл еңбек ұмытылып кеткен.
Діни қызмет
Рим папасы Климент XI (Альтьери) Полиньяқтың мансабын бақылап отырды. 1706 жылғы 17 мамырда ол Полиньяқты Ротаның аудиторы (Шіркеудің ең жоғары соттарының бірі) етіп тағайындап, өзінің құрметін білдірді. Бұл тағайындау Жозеф Эммануэль де ла Тремойль кардиналдыққа көтерілуіне байланысты бос орынды толтырды. Келесі үш жылды Римде өткізді. 1712 жылы 18 мамырда папа Клемент XI (Альтьери) оны кардинал-диакон етіп тағайындады, бірақ тағайындау құпия сақталды (in pectore), яғни оның тағайындалуы сол кезде жарияланбады; ол тек 1713 жылғы 30 қаңтарда ресми түрде жарияланды. Сол кезде Полиньяк протестант елдегі келіссөзші болғандықтан, оның жоғарылатуын жариялау арқылы жағдайды ушықтыру немесе кінәләуге себеп болуы мүмкін емес деп саналды. Голландияда жүргенде ол 1697 жылдан бері «Сөздік» жариялап келе жатқан әйгілі протестант философ Пьер Бейльмен кездесіп, әңгімелесті. Бейбітшілік шарты жасасқаннан кейін, 1713 жылғы 6 маусымда Людовик XIV оған Версальде қызыл биреттаны табыс етті. Ол Римге орнату рәсіміне қатыспады, сондықтан көп жыл бойы оған диакония тағайындалмады. Ол 1721 жылғы сәуір-мамыр айларында өткен конклавқа қатыспады, онда Иннокентий XIII (де Конти) сайланды, себебі француз регенті Филипп Орлеан оның Римге баруына тыйым салды. Бірақ ол 1724 жылғы конклавқа қатысты, алайда конклав жеті аптадан бері жалғасып келе жатқанда, 23 сәуірде ғана келді. Ол қатысуға құқылы болды, өйткені ол 1722 жылғы 8 және 19 қыркүйекте М. Пьер Сабатье, Амиен епископының қолынан диакон және священник санатына ие болды. Конклавтан кейін, 27 қыркүйекте жаңа папа оны Портикудегі Санта-Марияның кардинал-диаконы етіп тағайындады. Полиньяк дереу конклав туралы есеп жазып, оны Людовик XV-нің жаңа бірінші министрі Людовик Анриге, Бурбон герцогына жіберді. Герцог есептің мазмұны мен стиліне қатты әсер еткендіктен, корольді Полиньяқты Киелі Тақтың Франциядағы уәкілдігіне тағайындауға көндірді, ол 1732 жылға дейін осы лауазымды атқарды. Осылайша ол сегіз жыл бойы Франциядан тыс өмір сүрді. 20 қарашада Бенедикт XIII (Орсини) оны Виадағы Санта-Марияның кардинал-жұбасы етіп тағайындады. 1725 жылғы 19 желтоқсанда ол S. Maria degli Angeli атағына ие болды. Бұл жоғарылау оның уәкілдік міндетін атқаруымен байланысты болды. Сондай-ақ 1724 жылы Полиньяк 1692 жылы Швеция королевасы Кристинаның есіміне арналып құрылған Рим Аркадия академиясының мүшесі болып сайланды; оның академиялық есімі Теодоссо Чезио болды. 1730 жылы ол Римде болып, төрт айға созылған конклавқа қатысты, онда Климент XII (Корсини) сайланды. Ол 78 жасында 1740 жылғы конклавқа Римге бармады.
Француз қоғамындағы орны
Людовик XIV-нің соңғы жылдары Аббат де Полиньяк Корольдік капелланың шебері лауазымын атқарды (1713–1716). Бірақ Регенттік кезінде Полиньяк Келамар заговорларына қатысты, ол Филипп Орлеанды Регенттік қызметінен шеттетуге және оны Испанияның Филипп V-імен алмастыруға бағытталған. Полиньяк Фландрияға жер аударылып, үш жыл бойы Аншин аббаттығында қамауда ұсталды. Алайда, XV Людовик толыққанды билікке ие болған соң, Полиньяк қайта қалпына келтіріліп, лауазымдарына оралды. 1726 жылы ол Ауш архиепископтығын алды. Рим папасы Бенедикт XIII оны киелілендірді. 1728 жылы оған "Киелі Рух" орденінің мойын алқасы табысталды.
Өлім
Ол 1742 жылғы 20 қарашада 80 жасында Париждегі 6-ауданындағы (Полиньяк қонақ үйі деп те аталады) 80–88 Rue Bonaparte мекенжайында "су ісігінен" қайтыс болды. Ол Париждегі Сен-Сұлпиц шіркеуіне жерленді. Өлген кезде ол Бегар, Морон және Корби абаттығының, Мондидье, Воут-сюр-Луар және Нагент-ле-Ротронның приоры болды. Оның өлімінен кейін Ұлы Фридрих Римдегі археологиялық жұмыстары барысында жинаған, атышулы мәрмәр мүсіндер жинағын сатып алды.