Кіріспе

Америкалық компьютер ғалымы (1927-1995)

Білім және мансап

Солтон Герхард Антон Сальман Германияның Нюрнберг қаласында дүниеге келген. Ол 1947 жылы АҚШ-қа келіп, 1952 жылы азаматтыққа қабылданды. Бруклин колледжінен математика бойынша бакалавр (1950) және магистр (1952) дәрежелерін алды, ал 1958 жылы Гарвард университетінде қолданбалы математикадан докторлық диссертациясын қорғады. Ол Говард Эйкеннің соңғы докторанты болды және 1965 жылға дейін онда оқытты. Содан кейін Корнелл университетіне қосылып, Компьютерлік ғылымдар кафедрасын құруға бірлесіп қатысты. Солтон, ең көп танылғаны – ақпаратты іздеу үшін қазір кеңінен қолданылатын векторлық кеңістік моделін жасағандығымен. Бұл модельде құжаттар мен сұранымдар термин санының векторлары түрінде бейнеленеді, ал құжат пен сұраным арасындағы ұқсастық термин векторы мен құжат векторы арасындағы косинус арқылы анықталады. Осы еңбегінде ол TF-IDF, яки терминнің жиілігінің кері құжат жиілігін енгізді, онда құжаттағы терминнің бағасы сол құжаттағы терминнің санының, осы термин кездесетін құжаттар санының жиілігіне бөлінген қатынасымен есептеледі. (Ерекшелік өлшемі – кері құжат жиілігі туралы ұғымды 1972 жылы Карен Спарк Джонс енгізген.) Кейін өмірінде ол автоматты мәтінді қорытындылау және талдау, сондай-ақ автоматты гипермәтін жасауға қызығушылық танытты. Өмірі барысында 150-ден астам ғылыми мақала мен 5 кітап жариялады.

Құрмет пен марапаттар

Солтон ACM Communications және ACM журналының бас редакторы болды, сондай-ақ Ақпаратты іздеу жөніндегі арнайы қызығушылық тобының (SIGIR) төрағасы қызметін атқарды. Ол ACM Transactions on Information Systems журналының редакторының орынбасары болды. 1995 жылы ACM мүшесі сайланды, 1989 жылы Америка ақпараттық ғылымдар қоғамынан «Құрмет» сыйлығын алды және 1983 жылы ақпаратты іздеуді зерттеу саласына ең үлкен үлес қосқаны үшін SIGIR сыйлығымен марапатталды, бұл сыйлық қазір Джерард Салтон атымен аталады.