Кіріспе

Идиома
ат жарысы термині

"Жарыс картасын ойнау" – аудиториядағы расистік немесе расизмге қарсы көзқарастарды пайдаланып, өзіне артықшылық алу үшін біреудің талпынуын білдіретін идиомалық тіркес. Бұл расизм мәселесін көтерген адамға немесе адамдарға жасалған сенімсіздік айыптамасы болып табылады.

Қолданылуы

Бұл сөз тіркесін адамдар көбінесе біреудің басқа адамды немесе топты қандай да бір пайда табу үшін расист деп жалған айыптағанын білдіру үшін қолданады. Осы терминнің қолданылуына мысал О. Дж. Симпсонның кісі өлтіру ісі кезінде болды, онда сыншылар қорғауды "расалық картаны ойнауға" айыптап, Марк Фурманның өткеніне сілтеме жасап, оның куә ретінде сенімділігіне күмән тудырды. Стэнфорд құқық мектебінің профессоры Ричард Томпсон Фордтың пікірінше, расалық картаны талап қоюшы адамнан немесе қозғалып отырған расадан тәуелсіз де ойнауға болады. Мысал ретінде Хиллари Клинтонның 2008 жылы Оңтүстік Каролина штатындағы Демократиялық партияның ішкі сайлауында Барак Обаманың жеңіске жеткеніне, себебі штаттың көп бөлігі қара нәсілді демократтардан тұрады деуі келтіріледі, бұл жалпы халық арасындағы расизмнің жоғары деңгейін білдіреді. Джордж Деи және авторлар тобы "Расалық картаны ойнау" кітабында бұл терминнің өзі расизм туралы айғақтарды төмендету және әлсіздету үшін қолданылатын риторикалық тәсіл екенін айтады.

Басқа қолданыстар

Бұл тіркес саясаткерлердің расистік қозғалыстарын сипаттау үшін қолданылған, мысалы, 1964 жылғы Ұлыбритания парламенттік сайлауында Сметвик округінен консервативтік партияның үміткері Питер Гриффитсті сайлау кампаниясы кезінде. Дегенмен, бұл термин осы жағдайды сипаттау үшін тек 1980-ші жылдары қолданыла бастады.

Малайзия саясаты

2008 жылдың ақпан айында The Star газетінің бас редакторы Вонг Чун Вай Малайзиядағы жалпы сайлауға дейін, саясаткерлер халықтың қолдауын алуға тырысқанда, нәсіл, тіл және дін мәселелерінде ең болмағанда жаңаша төзімділік пен икемділік байқалып отырғанын жазды. "Дегенмен, осы заманда да нәсілдік картаны ойнауды тоқтатпағандар бар. Олар жыл сайынғы партиялық конференцияларында өзін халықтың қаһарманы ретінде көрсетуге тырысады. Бірақ сайлау кезінде олар біз армандаған, нағыз малайзиялық көшбасшыларға айналады. Олар сайлаушыларына малай, ағылшын, қытай және тамил тілдерінде сәлемдеседі; егер барлық тілді жетік білсе, оларды қолданады". 2006 жылдың тамызында Сингапур халықаралық істер институты Малайзия саясаткері Хайри Джамалуддин малайлар мен қытай малайзиялықтарын қоздырып, "нәсілдік картаны ойнады" деп мәлімдеді. Сынаптарға және кешірім сұрау талаптарына жауап ретінде Хайри өзінің сөздері дұрыс түсінілмегенін айтып, "кешірім сұрамаймын", себебі ол тек "малайлар мен партиясын қорғау үшін" әрекет еткенін және "егер біз шынымен өз нәсіліміз үшін күрессек, кешірім сұраудың қажеті жоқ" деді.