Каталондық және Арагондық ту, "Senyera" – Арагон тәжінің елтаңбасынан шыққан, Испанияның 4 аймағында қолданылатын маңызды символ. Тарихы, мағынасы туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Каталон және Арагон вексиллогиялық символы
Catalan and Aragonese vexillogical symbol
Валенсия қауымдастығындағы қала
the town in the Valencian Community
Синьера (; каталон тілінде "паннон", "стандарт", "баннер", "желбай" немесе, жалпы алғанда, "жалау" деген мағына береді) – Арагон тажының гербіне негізделген вексиллогиялық символ, ол сары фонда төрт қызыл жолақтан тұрады. Бұл герб, көбінесе "Арагонның жолақтары" немесе жай ғана "төрт жолақ" деп аталады, тарихи тұрғыдан Арагон тажының патшасын көрсетеді. Синьера үлгісі қазіргі уақытта төрт испан автономиялық қауымдастығының (Арагон, Каталония, Балеар аралдары және Валенсия қауымдастығы) туында, сондай-ақ Сардиниядағы тарихи каталон тілінде сөйлейтін Альгеро қаласының (каталонша: L'Alguer) туында қолданылады. Ол сонымен қатар Испанияның елтаңбасында, Пиреней-Ориенталь және Прованс-Альп-Кот-д’Азур елтаңбаларында, Францияның Руссильон, Капцир, Вальеспир және Прованс аймақтарының туларында, Андорра елтаңбасының төрттен бір бөлігінде және осы аумақтарға жататын көптеген муниципалитеттердің жергілікті туларында пайдаланылады. Синьера (кейде Андорра туымен бірге) Каталонияда каталон тілін бейресми түрде көрсетеді. Бұл сондай-ақ Корольдік тудың синонимі (каталон тілінде Senyal Reial немесе Senyera, ал ескі испан тілінде Señal Real немесе Señera), бірақ бұл сөз көбінесе Арагон және Каталония туларына қатысты. Арагон тілінде де әдетте O Sinyal d'Aragón деп аталады, яғни "Арагонның белгісі".
The Senyera (; meaning "pennon", "standard", "banner", "ensign", or, more generically, "flag" in Catalan) is a vexillological symbol based on the coat of arms of the Crown of Aragon, which consists of four red stripes on a yellow field. This coat of arms, often called bars of Aragon, or simply "the four bars", historically represented the King of the Crown of Aragon. The senyera pattern is currently in the flag of four Spanish autonomous communities (Aragon, Catalonia, the Balearic Islands, and the Valencian Community), and is the flag of the historically Catalan speaking city of Alghero (Catalan: L'Alguer) in Sardinia. It is also used on the coat of arms of Spain, the coat of arms of Pyrénées Orientales and of Provence Alpes Côte d'Azur, the flag of Roussillon, Capcir, Vallespir, and Provence in France, one quarter of the coat of arms of Andorra, and on the local flags of many municipalities belonging to these territories. The Senyera (sometimes together with the flag of Andorra) is also used informally in Catalonia to represent the Catalan language. It is also a synonym (in Catalan Senyal Reial or Senyera and old Spanish Señal Real or Señera) for Royal Flag, although the word normally refers to the Aragonese and Catalan flags. Also in Aragonese, it is usually referred to as O Sinyal d'Aragón, i. e. "The Sign of Aragón".
Шығуы мен тарихы
Сеньера – Еуропадағы ең көне, әлі күнге дейін қолданылып жүрген тулардың бірі. Символдың таза арагондық немесе таза каталондық тегін жақтаған бірнеше теориялар бар. Gran Enciclopèdia Aragonesa оның алғашқы материалдық дәлелі Арагонның Альфонсо II патшасының мөрінде (1159) кездесетінін, ал «каталондық» тегі туралы барлық дәлелдер күмәнді екенін, себебі тарихи тұрғыдан «барселон» ұғымынан басқа ештеңе қабылдана алмайды. Оны Барселона үйіне (Барселона графтары) қатысты деп түсіну керек, содан кейін Барселона графтығы орналасқан ежелгі географиялық аймақ – Каталонияға сілтеме жоқ. Gran Enciclopèdia Catalana (1968) тудың алғашқы бейнесі 1082 жылы қайтыс болған Барселона графы Рамон Беренгуер II-нің қабірінде, сондай-ақ кейіннен Барселона графы Рамон Беренгуер IV-нің және Прованс графы III-нің (1150) Провансаль және (1157) каталон құжаттарындағы мөрлерінде кездесетінін мәлімдейді. Сонымен қатар, қазіргі уақытта Поблет монастырында сақталған көне қолжазбалардың арасында Арагон корольдері мен Барселона графтарының генеалогиялық тізімі табылды, ол 1396-1400 жылдар аралығында Арагон королі Мартин I тапсырыс берген. Құжатта алтын түсті фондағы төрт қызыл жолақ тек Барселонаның шашты графы Вильфред (878–897), Барселона графы Рамон Беренгуер IV (1131–1162), Арагон королі Мартин I (1356–1410) және Сицилия королі Мартин I (1390–1409) суреттерінде ғана кездеседі. Осыдан тудың алтын фондағы төрт қызыл жолақтан тұратын белгісі Барселона үйіне және графтарға тиесілі деп есептелген, Арагон тажын басқарған алғашқы династия (1164–1410) кезінде. Сонымен қатар, Валенсияны бағындыру туы 1238 жылдан бері сақталған ең көне ту ретінде танылған, сары бөлігі бастапқыда ақ болғанымен, қызыл жолақтардың дизайны өзгермеген. Каталония үкіметі өзінің ресми рәміздерінің 11- немесе 12-ғасырлардағы геральдикалық рәміздерден және Барселона графтығының гербінен шыққан болуы мүмкін екенін мәлімдейді, онда сары және қызыл жолақтар тік болса, тудағы жолақтар көлденең. Династиялық герб графтар билеген жерлердің гербіне де айналды. Осылайша, ол бір кезде Арагон тажының құрамына кірген аумақтардың туларында және қалқандарында, сондай-ақ Андорра, Прованс-Кот-д’Азур және Сицилияның қаруларында кездеседі. [[File:Flag of the Papal States (pre 1808). svg|right|thumb|180px|Паптық мемлекеттердің 1808 жылға дейінгі туы]] Бұл ежелгі ту әлі күнге дейін Римдегі Капитолий тауында, Рим форумының жанында көрініс тапқан. Паптық мемлекет 1808 жылы түстерін қазіргі сары және ақ түске өзгерткен. Ол 1263 жылдан 1516 жылға дейін Арагон теңіз флотының байрағы ретінде қолданылған. Оның қарапайым нұсқасы Екінші испан республикасы кезінде және Испанияның демократияға көшуінен кейін Каталония автономиялық қауымдастығының ресми туы ретінде қолданылған. Оның қарапайым нұсқасы 1659 жылға дейін бұрынғы Каталония княздығының бөлігі болған француздық Пиреней-Ориенталь департаментінде (Солтүстік Каталония) да қолданылады. Ол сондай-ақ Прованстың, Барселона графтарымен және Арагон тажымен тарихи байланысы бар ерекше аймақтың туы ретінде қолданылады. Бұл стандартты нұсқаның гербі – алтын фондағы төрт қызыл жолақ (Or, four bars Gules).
The Senyera is one of the oldest flags in Europe still used in the present. There are several theories advocating either a purely Aragonese or a purely Catalan origin for the symbol. The Gran Enciclopedia Aragonesa states that its first material undisputed evidence dates back to a royal seal of Alfonso II of Aragon (1159), and that all evidence about a "Catalan" origin is debatable since historically nothing can be accepted other than the concept of "barcelonès", and understanding that as allusive to the House of Barcelona (Counts of Barcelona), and then, nothing referring to the ancient geographical area known as Cathalania, Catalonie (Catalonia) where the County of Barcelona was found. The Gran Enciclopèdia Catalana (1968) claims that the first appearance of the flag is in the arms of the tomb of Ramon Berenguer II, Count of Barcelona, died in 1082 as well as later in the seals of Ramon Berenguer IV, Count of Barcelona of Barcelona and III of Provence in Provençal (1150) and then in Catalan (1157) documents. Besides, amongst the ancient manuscripts preserved today in Poblet Monastery is found a carte plegada on son tots los Reys d'Arago e Comtes de Barchinona figurats, a genealogical roll of the Kings of Aragon and Counts of Barcelona commissioned between 1396 and 1400 by King Martin I of Aragon. In the document, the four red stripes on a golden background appears only in the royal images painted of Wilfred the Hairy Count of Barcelona (878–897), Ramon Berenguer IV, Count of Barcelona (1131–1162), King Martin I of Aragon (1356–1410) and King Martin I of Sicily (1390–1409). So it may suggest the Four Red Bars on Golden Background emblem was believed to belong to the House of Barcelona and the Counts of Barcelona in times of the initial dynasty (1164–1410) who ruled the Crown of Aragon. Furthermore, the Pennon of the Conquest of Valencia is documented as the world's oldest extant flag, dating from 1238, even though the yellow part was originally white, but the red stripes design was the same. The Government of Catalonia states about its official symbols that it may derive from 11th century or 12th century pre heraldic symbols and the County of Barcelona's coat of arms, in which the yellow and red bars were vertical, while horizontal in the flag. The dynastic coat of arms became also the one for the lands ruled by the counts. It is thus present in the flags and shields of the territories that once were part of the Crown of Aragon and also in the arms of Andorra, Provence Côte d'Azur and Sicily among others. [[File:Flag of the Papal States (pre 1808). svg|right|thumb|180px|Papal States flag prior to 1808 This ancient flag can still be seen on the Capitoline Hill in Rome, near the Roman Forum. The Papal States changed its colours in 1808 to the present yellow and white, It was used as ensign of the Aragonese Navy from 1263 to 1516. The plain version of this was used as official flag of the Autonomous Community of Catalonia during the Second Spanish Republic and since the Spanish transition to democracy. In its plain version, it is also used in the French département of Pyrénées Orientales (Northern Catalonia), part of the former Principality of Catalonia until 1659. It is also used as the flag of Provence, a distinct region with historic ties to the Counts of Barcelona and the Crown of Aragon. The blazon of this standard version is Or, four bars Gules.
Шығармашылық аңыздар
XIV ғасырдағы аңыз бойынша, тудың тарихы 9-ғасырға дейін жетеді. Онде төрт қызыл жолақ, Вильфред I Түндінің (Барселона графы) алтын қалқанына, алғыс ретінде, патша Карл Тоқалдың графтың соғыста алған жараларынан қанға батқан саусақтарымен салынған. Бұл оқиға 897 жылы Лейданың мавр губернаторы Льобо ибн Мохаммедтің Барселонаны қоршауы кезінде Вильфредтің қайтыс болуына дейін болған. Осы аңыз эмблеманы Барселона графтарының тағылымен байланыстырады. Ортағасырлық аңыздың тағы бір нұсқасында Рамон Беренгуер сары қалқанға өзінің қанымен жолақтар салады, ал қалқанның сары түсі оның үйленбестен бұрынғы Арагонның таңбасы болып табылады.
According to a 14th century legend, the flag dates back from the 9th century, when the four red bars were drawn, as an act of gratitude, on Wilfred I the Hairy's (Count of Barcelona) golden shield by king Charles the Bald's fingers drenched with blood from the Count's war wounds prior to Wilfred's death in 897 during the siege of Barcelona by Lobo ibn Mohammed, the Moorish governor of Lleida. This legend would relate the emblem unambiguously to the Counts of Barcelona title. Another medieval variant of the legend features Ramon Berenguer painting the bars with his own blood on a yellow shield, with the yellow field of the shield being the arms of Aragon before his marriage.