Кіріспе

Француз сәулетшісі Луи Ле Во (lwi lə vo; 1612 – 11 қазан 1670) – Францияның Людовик XIV-і үшін жұмыс істеген француз барокко стиліндегі сәулетші. Ол 17 ғасырда француз классикалық стилінің қалыптасуына үлкен үлес қосты.

Ерте өмір және мансап

Туған есімі Луи Ле Вёу, ол Луи Ле Вёудың (1661 жылғы ақпанда қайтыс болды) ұлы, Парижде жұмыс істеген тас қалаушы. Оның інісі Франсуа Ле Во (1624 жылы туған) да сәулетші болды. Әкесі мен екі ұлы 1630 және 1640 жылдары бірге жұмыс істеді. Кейінірек екі бауырлас өз фамилияларын "Le Veau" деп жазылуын "Le Vau" деп өзгертіп, француз тіліндегі "veau" (бұзау) деген сөзбен байланысты болмауға тырысты. 1639 жылы ол Сент-Луи аралында бай азаматтар, яғни Сенкто, Эсселин, Гилье, Грюин де Борд және Жан Батист Ламберт үшін қала үйлерін (hôtels particuliers) салуды дамытты, бұл аймақ тұрғын үйлермен құрылыс жасайтын жер еді. Ле Во сонымен қатар елдік үйлерді де жобалады, оның ішінде Шато-де-Ливриді (шамамен 1640–1645 жылдары), кейін Шато-ду-Рэйнси деп аталғанды да жобалаған.

Патшалық сәулетшісі

1654 жылы оның мансабы корольдің бірінші сәулетшісі болып тағайындалуы арқылы дамыды. Ол Жюль Кардинал Мазариннің тапсырмасымен ортағасырлық Винсенн сарайының бір бөлігін қайта құруға көмектесті. Ұзақ өтпей, 1656 жылы оған Андре Ле Нотр мен Шарль Ле Брунның көмегімен Николя Фукеге тиесілі Вакс ле Виконт сарайын салудың маңызды тапсырмасы берілді. Ле Воның Вакс ле Виконттағы ең танымал жұмысы – баққа қараған овалды зал. Бұл дизайн, салон à l'italienne (күмбезді, екі қабатты бөлме) үлгісі, ғимараттың негізгі бөлігінің пішінін қарапайым форма басқарады деген ойды дамытады. 1660 жылдары Ле Во корольдік жобаларға, мысалы Ла Сальпетриер ауруханасына және Тюильри сарайының қасбетіне көмектесті. 1661 жылдан 1664 жылға дейін Ле Во Луврдегі Аполлон галереясын өрт салдарынан жанып кеткеннен кейін қайта құру жұмысына қатысты. Клод Перро мен Шарль Ле Брун да 1665 жылдан 1674 жылға дейін Луврдің шығыс жағының әйгілі қасбетін жасауға қатысты, ол 18 ғасырда классикалық архитектураның бастауы болды. Ле Воның мансабындағы ең маңызды жұмысы – Версаль сарайында болды, ол өмірінің соңына дейін осы жобаға қатысты. Ол сарай алдындағы аулаларға қосымша қанаттар салды және 1668 жылдан кейін бақтың қасбетін толығымен классикалық стильде қайта жаңартылды. Ле Воға Франсуа д’Орбай көмектесті, ол Ле Во қайтыс болғаннан кейін жұмысты аяқтады. Ле Во мен д’Орбайдың Версальдегі жұмысын кейін Жюль Хардуан Мансар өзгертіп, кеңейтті. Ле Воның Collège des Quatre Nations (қазір Франция институты) жобаларын оның көмекшісі Франсуа д’Орбай оның қайтыс болғаннан кейін аяқтады, бұл итальяндық барокко техникаларымен күтпеген үйлесімділікті көрсетті. Луи Ле Во Парижде қайтыс болды.