Кіріспе

Француз сәулетшісі (1764–1838)

Шарль Персье (ʃaʁl pɛʁsje; 22 тамыз 1764 – 5 қыркүйек 1838) – француз архитекторы, интерьерді безендіруші және дизайнер, ол Пьер Франсуа Леонард Фонтенмен тығыз серіктестікте жұмыс істеді, бастапқыда студенттік кезінен бергі досы. 1794 жылдан бастап жасалған жұмыстарға қатысты, олардың біреуінің идеяларын немесе егжей-тегжейін анықтауға тырысу бекер, осылайша олардың бірлескен еңбегін бөліп қарау мүмкін емес. Персье мен Фонтен екеуі де бізге таныс Директория және Империя стиліндегі неоклассицизмнің бай, сәнді, археологиялық тұрғыдан саналы нұсқаларын жасаған және оларды қолдаған негізгі өкілдері болды. 1838 жылы Шарль Персье қайтыс болғаннан кейін Фонтен Пере-Лашез зиратында олардың ерекше стилінде қабір салған. Персье мен Фонтен әріптестер ғана емес, сонымен қатар бірге өмір сүрген. Фонтен өмірінің соңында үйленді және 1853 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның тілегі бойынша денесі сол қабірге қойылды.

Өмірбаян

Персье 1764 жылы Парижде дүниеге келді. 1784 жылы он тоғыз жасында ол Римде оқу үшін үкімет қаржыландырған Рим сыйлығын жеңіп алды. Сол жерде ол Фонтенмен танысты. Олардың алғашқы ынтымақтастығының бірі – «Римде жасалған сарайлар, үйлер және басқа да заманауи ғимараттар» («Palais, maisons et autres édifices modernes dessinés à Rome») атты еңбегі болды, ол Парижге оралғанда болашақ клиенттердің назарын аударды. 1792 жылдың соңында, Француз төңкерісінің бірінші кезеңі аяқталуға таяу, Персье Париж операсының сахналық безендірісін қадағалауға тағайындалды, бұл инновациялық дизайнның орталығы болған лауазым. Фонтен Лондон қауіпсіздігінен оралды, ол жерде ол жер аударылған еді, және олар 1796 жылға дейін Операда бірге жұмыс істеді. fr олардың командасының үшінші мүшесі болды. Наполеон Бонапарт олардың жұмысын ұнатып, Империя стилінің ерекшелігін, антикалық талғамның сәл құрғақ және дұрыс сезімімен шектелген агрессивті сәнін, сондай-ақ бұрынғы тәртіптен бөлек, императорлық құндылықтарын бағалады. Ол оларды жеке сәулетшілері етіп тағайындады және шешімінен ешқашан бас тартқан жоқ; олар Наполеон билікте болған уақыттың соңына дейін империялық жобалармен айналысты. Бұл қарым-қатынас Наполеон Эльбаға кеткенде ғана үзілді. 1814 жылы Бурбон әулетінің қайта орнатылуынан кейін олар Империямен тым байланысты екенін түсінді, сондықтан енді ресми тапсырыс ала алмады. Сол кезден бастап Персье студенттік ателье, яғни оқыту студиясын немесе шеберханасын басқарды. Персье шәкірттерінің бірі Огюст де Монферран Александр I патша үшін Санкт-Петербургтегі Исаак соборын жобалады. Олар Луврде он жыл (1802–1812) жұмыс істеді. Ескі сарай ұзақ жылдар бойы патшалық резиденция болмағандықтан, оған Бурбондармен байланысты жағымсыз пікірлер болған жоқ. Ол Париждің орталығында орналасқан, сондықтан Наполеонның келіп-кетуін көруге болады, ал Версаль, одан қала берді, қирату мен тонау салдарынан тұруға жарамсыз болды. Олар Луврқа қарап тұрған Тюильри сарайында, Карусель алаңы мен партерлерде жұмыс істеді. Осы маңызды алаңда Персье мен Фонтен Аустерлиц шайқасын еске алу үшін Арк-дю-Карусельді (1807–1808) жобалады. Олар сондай-ақ Жозефинаның Мальмезон шатосында, Паулин Бонапарт үшін Монтгобер шатосында жұмыс істеді, сонымен қатар Компиень, Сен-Клу және Фонтенблодағы бұрынғы Бурбон сарайларында өзгерістер мен безендірулер жасады. Персье мен Фонтен интерьердегі барлық бөлшектерді жобалады: төсек-орындар, скульптуралық қосымша үстелдер және басқа да жиһаздар, қабырға шамдары мен шамдар, люстралар, есік тұтқалары, маталар және обои. Арнайы жағдайларда Персье Севр фарфор фабрикасы үшін дизайн жасауға шақырылды: 1814 жылы Персьенің жарияланған дизайнын Севр директоры Александр Броньярт өңдеді, нәтижесінде 137 см биіктіктегі әсем классикалық ваза пайда болды, ол Людовик XVIII Вена конгресі алдында Лондондерри графына сыйлағаннан кейін «Лондондерри вазасы» деп аталды. Персье мен Фонтен кейінірек бірнеше кітап жариялады, олардың ішінде «Жиһазға қатысты барлық нәрсені қамтитын интерьерлік дизайн жинағы» («Recueil de décoration intérieure concernant tout ce qui rapporte à l'ameublement», 1812) ерекше көзге түсті, оның гравюралары қарапайым контурлы техникада жасалған. Бұл гравюралар олардың стилін Империядан тыс жерлерге таратты, ағылшын регенттік стиліне француздық мөр басып, голландтық британдық сарапшы-дизайнер Томас Хоупқа әсер етті.