Этьен Луи Булле: Француз архитектор және неоклассицизмнің көшбасшысы
Étienne-Louis Boullée
Этьен Луи Булле – француздық неоклассикалық сәулетші (1728-1799). Еңбегі заманағы сәулетшілерге үлкен әсер етті. Париж, Пруссиядағы жобалары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз сәулетшісі (1728–1799)
French architect (1728–1799)
Этьен Луи Булье (12 ақпан 1728 – 4 ақпан 1799) – замандас сәулетшілерге зор ықпал еткен, көреген француз неоклассицизмі өкілі. Оның еңбектері қазіргі заманғы сәулетшілерге үлкен әсер етті.
Étienne Louis Boullée (12 February 17284 February 1799) was a visionary French neoclassical architect whose work greatly influenced contemporary architects.
Өмір
Париж қаласында туған ол, Жак Франсуа Блондел, Жермен Бофран және Жан Лоран Ле Геайдан 17-18 ғасырлардағы француз классикалық архитектурасының негізгі ағымдарын және ғасырдың ортасынан кейін дамыған неоклассицизмді үйренді. 1762 жылы Корольдік архитектура академиясына сайланды және Пруссияның Фридрих II-нің бас сәулетшісі болды, бұл көбінесе құрметті лауазым еді. 1762 жылдан 1778 жылға дейін бірнеше жеке үйлерді жобалады, бірақ олардың көпшілігі қазір сақталмаған; қазіргі заманға дейін жеткен ең танымал нысандардың қатарында Париждегі Hôtel de Brunoy (1930 жылы бұзылған) және Hôtel Alexandre бар. Оның Франсуа Расин де Монвилл үшін жасаған жұмыстарының да жоғалып кеткендігі айтылады, бірақ оның Монвиллдің сәулеттік туындыларына тигізген ықпалы, мысалы, Désert de Retz кешенінде анық көрінеді. Клод Николас Ледукспен бірге ол француз неоклассикалық архитектурасының ең беделді өкілдерінің бірі болды.
Born in Paris, he studied under Jacques François Blondel, Germain Boffrand and Jean Laurent Le Geay, from whom he learned the mainstream French Classical architecture in the 17th and 18th century and the Neoclassicism that evolved after the mid century. He was elected to the Académie Royale d'Architecture in 1762 and became chief architect to Frederick II of Prussia, a largely honorary title. He designed a number of private houses from 1762 to 1778, though most of these no longer exist; notable survivors into the modern era include the Hôtel de Brunoy (demolished in 1930) and the Hôtel Alexandre, both in Paris. His work for François Racine de Monville has apparently also vanished but his probable influence on Monville's own architectural works as seen at the Désert de Retz speaks for itself. Together with Claude Nicolas Ledoux, he was one of the most influential figures of French neoclassical architecture.
Геометриялық стиль
1778 және 1788 жылдар аралығында École Nationale des Ponts et Chaussées мектебінде оқытушы және теоретик ретінде жұмыс істеген кезеңде Булье ең маңызды үлесін қосты, классикалық формалардан шабыттанған ерекше абстрактілі геометриялық стильді дамытты. Оның еңбегіне қажетсіз безендірулерді толығымен жою, геометриялық пішіндерді алып келіп үлкейту және бағаналар сияқты элементтерді ұзақ қатарлармен қайталау тән болды. Булье үшін жүйелілік, симметрия және әртүрлілік – сәулет өнерінің алтын қағидалары еді.
It was as a teacher and theorist at the École Nationale des Ponts et Chaussées between 1778 and 1788 that Boullée made his biggest impact, developing a distinctive abstract geometric style inspired by Classical forms. His work was characterised by the removal of all unnecessary ornamentation, inflating geometric forms to a huge scale and repeating elements such as columns in huge ranges. For Boullée regularity, symmetry and variety were the golden rules of architecture.
Сэр Исаак Ньютонның ескерткіші
Боуле сәулет өнерін мақсатына сәйкес көрнекті ету идеясын қанағаттандырды, оның қарсыластары бұл ілімді «сөйлейтін сәулет» (architecture parlante) деп атады, және ол 19 ғасырдың соңында сәндік өнер мектебіндегі архитектуралық білім берудің маңызды бөлігі болды. Оның стилі ең жақсы ағылшын ғалымы Исаак Ньютонға арналған кенотаф (басқа жерде жерленген тұлғаны еске алу үшін салынған ескерткіш) жобасында көрінді, Ньютонның өлімінен кейін 50 жыл өткен соң ол Ағартушылық идеяларының символына айналды. Бұл құрылыс ешқашан салынбады, бірақ…
Boullée promoted the idea of making architecture expressive of its purpose, a doctrine that his detractors termed architecture parlante ("talking architecture"), which was an essential element in Beaux Arts architectural training in the later 19th century. His style was most notably exemplified in his proposal for a cenotaph (a funerary monument celebrating a figure interred elsewhere) for the English scientist Isaac Newton, who 50 years after his death became a symbol of Enlightenment ideas. Though the structure was never built,
" Tourolles " қонақ үйінің салоны
Боузерлер, көбінесе 1760 жылдардың ортасына дейін сақталған, 1761 жылдың 21 қаңтарындағы "L'Avant coureur" журналында талқыланды, демек олар шамамен 1758-59 жылдары орындалған болуы керек. Клод Шарль Доминик Туроль үшін қайта жаңартылған Маре ауданындағы қонақ үй сақталған (бұрынғы Орлеан көшесі қазір Шарло көшесі), бірақ салонның боузерлері мен каминдегі безендірулері он тоғызыншы ғасырдың ортасында қазір "Cercle Interallié" иелігіндегі Сент-Оноре көшесіндегі үйге көшірілді. Каминдегі дөңгелек аркалы айналар және ұзын қабырғаның ортасындағы шағын ойықтар тоқталған иондық пилястрлар жүйесімен орналастырылған. Ақ мәрмәрмен жабысқан кариатидтер термофигуралары каминнің тақтасын ұстап тұр. Тісті карниздің астында толық архитрав бар. Ақ және алтыннан жасалған бұл жиын 1790 жылы да әліде сәнге сай болған.
The boiseries, still often dated in the mid 1760s, were discussed in the issue of L'Avant coureur for 21 January 1761, and so must have been carried out about 1758–59. The Hôtel in the Marais district remodelled for Claude Charles Dominique Tourolle survives (the rue d'Orléans is now the rue Charlot) but the salon's boiseries and chimneypieces were removed in the mid nineteenth century to a house in the rue du Faubourg Saint Honoré now in the possession of the Cercle Interallié. Round arched mirrors over the chimneypieces and centering the long wall in a shallow recess are disposed in a system of stop fluted Ionic pilasters. White marble draped caryatid therm figures support the chimneypiece's tablette. There is a full architrave under a dentilled cornice. The white and gold ensemble would still have been fully in style in 1790.
Александр қонақ үйі
Hôtel Alexandre немесе Hôtel Soult, rue de la Ville l'Évêque, Париж (1763–1766), Бульедің Париждегі тұрғын үйлерінің арасындағы жалғыз сақталған нысаны. Ол қаржыгер Андре Клод Николас Александр үшін салынған. Оның құрметті ауласында қабырғаның ішіне енгізілген төрт ионикалық бағана кіреберіс құрайды (қазір шынымен жабылған). Ауланың бұрыштарындағы екі жақтанғы есіктердің үстіндегі қарапайым ашылулардан жоғары оқшауланған аркалар орналасқан, ал одан жоғары сопақ тәрізді терезелер неоклассикалық стильдің кең таралған элементі болған қабықтармен әшекейленген. Баққа қараған жағында биік жертөледе орналасқан пилястрлардың алып реті бар, олар бірінші қабаттың толық биіктігін құрайды.
The Hôtel Alexandre or Hôtel Soult, rue de la Ville l'Évêque, Paris (1763–1766), is the sole survivor of Boullée's residential work in Paris. It was built for the financier André Claude Nicolas Alexandre. In its cour d'honneur four Ionic columns embedded against a recess in the wall plane create an entry (now glazed). Flanking doors in the corners of the courtyard have isolated architraves embedded in the wall above their plain openings, while above oval bull's eye windows are draped with the swags of husks that became a common feature of the neoclassical manner. The garden front has a colossal order of pilasters raised on the high basement occupied by the full height of the ground floor.
Мұра
Болье идеялары оның замандастарына зор әсер етті, әсіресе Жан Шальгрин, Александр Теодор Бронгниарт және Жан Николас Луи Дюран сияқты басқа да маңызды сәулетшілерді оқытудағы рөлінің арқасында. Оның кейбір жұмыстары тек 20-шы ғасырда ғана жарық көрді; оның «Архитектура, эссе сур л’арт» («Архитектура өнері туралы эссе») кітабы 1953 жылы жарияланды. Бұл томда оның 1778 жылдан 1788 жылға дейінгі еңбектері жинақталған, олардың көп бөлігі толыққанды қолдануға келмейтін, аса ірі масштабтағы қоғамдық ғимараттардың жобаларынан тұрды. Больедің монументалды жобаларға құштарлығы оны мегаломандыққа бой алған және болашақты көре білетін адам ретінде сипаттауға әкелді. Оның полярлыққа (қарама-қарсы дизайн элементтерін теңгертуге) және жарық пен көлеңке қолдануға назар аударуы өте жаңашыл болды және бүгінге дейін сәулетшілерге әсер етеді. Ол 20-шы ғасырда «қайта ашылды» және Альдо Росси сияқты заманауи сәулетшілерге ықпал етті. Питер Гринауэйдің «Архитектордың ішкі құрылысы» (1987) фильмі Болье жұмысына арналған көрме ұйымдастырып жатқан ойдан туған сәулетшінің тарихын айтады. Фильмде Больеге қатысты көптеген визуальды сілтемелер бар.
Boullée's ideas had a major influence on his contemporaries, not least because of his role in teaching other important architects such as Jean Chalgrin, Alexandre Théodore Brongniart, and Jean Nicolas Louis Durand. Some of his work only saw the light of day in the 20th century; his book Architecture, essai sur l'art ("Essay on the Art of Architecture), arguing for an emotionally committed Neoclassicism, was only published in 1953. The volume contained his work from 1778 to 1788, which mostly comprised designs for public buildings on a wholly impractical grand scale. Boullée's fondness for grandiose designs has caused him to be characterised as both a megalomaniac and a visionary. His focus on polarity (offsetting opposite design elements) and the use of light and shadow was highly innovative, and continues to influence architects to this day. He was "rediscovered" in the 20th century and has influenced recent architects such as Aldo Rossi. Peter Greenaway's film The Belly of an Architect (1987) concerns a fictitious architect who is staging an exhibition devoted to Boullée's work. The film contains many visual references to Boullée.