Кіріспе

Касабланка класындағы эскорт-тасымалдаушы USS Bougainville (CVE 100) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін салынған елу кемелік серияның қырық алтыншы кемесі. Ол Папуа – Жаңа Гвинея жағасындағы Бугенвиль аралында бекінген жапондық күштерге қарсы ұзаққа созылған Бугенвиль операциясының құрметіне аталған. Кеме 1944 жылдың мамыр айында суға түсіріліп, маусым айында қолданысқа берілді және Иво Джимаға шабуыл жасау мен Окинава шайқасында қолдау көрсету үшін жабдықтау тасымалдаушысы ретінде қызмет етті. 1946 жылдың қараша айында қызметтен босатылып, Тынық мұхитындағы Резервтік флотқа қойылды. Соңында, 1960 жылдың тамыз айында металл тескілеуге сатылды.

Дизайн және сипаттама

Бугенвиль – «Касабланка» класындағы эскорт-авианосец, тарихында ең көп салынған авианосецтер класы. Ол соғыстың басындағы ауыр шығындарды толықтыру үшін, алдын ала дайындалған бөліктерді пайдаланып, жаппай өндіріс үшін арнайы жобаланған. Бауырларымен стандартизацияланған, оның жалпы ұзындығы 156,06 м, су сызығы бойынша ұзындығы 149,35 м, ең кең жері 32,92 м, ал суға батып тұрған бөлігі 6,10 м, ал ені 19,81 м. Ол стандартты түрде, толық жүктемемен ығыстырды. Оның ангарлық палубасы 78,33 м, ал ұшу палубасы 145,39 м ұзындықты құрайды. Кеме екі Uniflow поршеньді бу машинасымен жабдықталған, ол екі валды қозғалтады, соның арқасында кеме жылдамдыққа ие болып, круиздік қашықтығына жетеді. Кеменің шағын өлшемі салдарынан, оның мұртында әуе кемесінің катапульті орнатылған, ал ұшу және ангар палубалары арасындағы ұшақтардың қозғалысын жеңілдету үшін екі лифт болған: біреуі алдында, біреуі артқы жағында. Кеменің кормасында 38 калибрлі қос мақсатты зениттік қару орнатылған. Ұшаққа қарсы қорғанысқа 8 «Бофорс» зениттік пулеметі, сондай-ақ палуба периметрі бойынша орнатылған 12 «Оерликон» пулеметі кірген. Соғыс аяқталған кезде «Касабланка» класындағы авианосецтер 30 мм-лік 20 зениттік қаруды тасымалдауға бейімделді, ал 40 мм-лік зениттік қарулардың саны екі есеге көбейтіліп, 16-ға жеткізілді. Бұл өзгерістер камикадзе шабуылдарынан салдарынан туындаған өлім-жәбірдің өсуіне жауап ретінде жасалды. «Касабланка» класындағы эскорт-авианосецтер 860 адамнан тұратын экипаж және 50-56 адамнан тұратын авиаэскадрильямен жұмыс істеуге арналған болса да, соғыс уақытының қажеттіліктері экипаж санын арттыруға түрткіс берді. Авианосецтер 27 ұшақты тасымалдауға арналған, бірақ ангарлық палуба одан да көп ұшақты қабылдай алатын. «Бугенвиль» тек толықтыру мүмкіндігімен жұмыс істегендіктен, әдетте бортында шамамен 60 ұшақпен жұмыс істеді, бұл ұшу мүмкіндігін сақтай отырып, ең жоғары жүк көтергіштік болды.

Құрылыс

1942 жылғы 18 маусымда құрылысы Kaiser Shipbuilding Company, Ванкувер, Вашингтон компаниясына, Теңіз комиссиясының шарты бойынша тапсырылды, ол Дидриксон шығанағы деген атпен Аляскадағы шығанақтар мен бұғаздардың аттарымен атау дәстүріне сәйкес салынды. Кейін ол Бугаинвилл деп аталды, бұл теңіз күштерінің жаңа саясатының бөлігі болды, ол Касабланка класындағы келесі ұшақ тасымалдаушыларын теңіз немесе құрлықтағы шайқастардың аттарымен атауды көздеді. Ұшақ тасымалдаушы 1944 жылғы 3 наурызда, MC корпусы 1137 нөмірімен, Касабланка класындағы жиырма бес ұшақ тасымалдаушының 46-шысы ретінде салынды. 1944 жылғы 16 мамырда суға түсірілді, демеушісі Сали А. Монфорт ханым болды; Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз күштеріне берілді және 1944 жылғы 18 маусымда капитан Чарльз Алонзо Бонд басшылығымен қолданысқа енгізілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Бугенвильді іске қосқаннан кейін 7 шілдеде батыс жағалаудан Сан-Диегоға қарай жолға шықты. Келіп жеткен соң, оны Тынық мұхиты флотының әуе кемесін тасымалдау эскадрильясына бекітті. 25 шілдеде әуе кемесі ұшақтармен жүктелген күйі Батыс Тынық мұхитына бет алды. Перл-Харбор арқылы өтіп, Маршалл аралдарындағы Маджуроға жетті. 23 тамызда Батыс жағалауға оралды, ал портта он жеті күн өткен соң 9 қыркүйекте тағы бір тасымалдау миссиясына шықты. Жаңа Гвинеядағы Финшхафенге жетіп, Амиралиттік аралдарындағы Манус аралына барды, онда ұшақтарын түсірді. Пёрл-Харборға қайтып бара жатқан әуе топтарына қосылып, қазан айының ортасында Оахуға жетті. Жүгін түсіргеннен кейін 64 ұшақты алып, Мариана аралдарына ұшты. Сайпанға келгеннен кейін, оның экипажы 3 қарашада жапондық ұшақтарға жауап ретінде алғаш рет бас бөлмеге жиналды. 4 қарашада кеме Гуамға бет алды, содан кейін Пёрл-Харборға қайтып оралды. 1944 жылдың соңғы айларында Бугенвиль Пёрл-Харбордан Мариана аралдарына тағы бір тасымалдау миссиясын орындады, Эниветокта тоқтады. Миссиясын аяқтағаннан кейін желтоқсанның ортасында Батыс жағалауға жол тартты, 22 желтоқсанда Сан-Диегоға жетті. Ол жерде 1945 жылдың 7 қаңтарына дейін қайта жабдықтау жұмыстары жүргізілді, содан кейін Тынық мұхитына қайта оралды. 13 қаңтарда Пёрл-Харборға келді, онда ұшқыштар мен оқ ату жаттығуларын бастады. Осы шараларды аяқтағаннан кейін 30 қаңтарда Гавайи суларынан шығып, бір аптадан кейін Эниветокке оралды. 8 ақпанда ол 50.8.4 міндеттік тобының құрамына кіру үшін қайта жабдықтау әуе кемесі ретінде қайта жабдықталды. Ол басқа үш эскорттық әуе кемесімен – Адмиралтейство аралдары, Атту және Виндхэм шығанағымен бірге қызмет етті. Бугенвиль сияқты қайта жабдықтау эскорттық әуе кемелері майдандық әуе кемелеріне ұрыс кезіндегі шығындарды өтеуге және теңізде ұзақ уақыт қалуға мүмкіндік берді. 9 ақпанда ол Эниветоктан шығып, қайта жабдықтау жұмыстарын бастады. Келесі төрт айда Бугенвиль үшінші флоттың жылдам әуе кемесі тобына жарақтар, ауыстыру ұшақтары және оқ-дәрілермен қамтамасыз етті. Ол вице-адмирал Марк Митчердің Иво Джимаға қонуға қолдау көрсету операцияларын жүргізген кездегі әуе кемелеріне алғашқы қолдау көрсетті. Аталған науқан аяқталғаннан кейін ол Жапонияның материгіне жасалған шабуылдардағы шығындарды өтеу үшін ұшақтарды ұсынды, сондай-ақ Окинава шайқасының алғашқы алты аптасында қолдау көрсетті. Окинава шайқасы кезінде ол эскорттық және флоттық әуе кемелері үшін ауыстыру ұшақтарын қамтамасыз ету міндетін атқарды. Әуе кемесі ретінде қызмет еткен кезінде ол Каролин аралдарындағы Гуам, Улити және Эниветок базаларынан қосымша жүк тасымалдайтын ұшақтарды алды. 5 маусымда Бугенвиль, 38.1 және 30.8 міндеттік топтарының кемелерімен бірге Конни тайфунының жолына түсіп қалды, ол солтүстікке қарай жылжып, Окинаваның шығысынан өтетін болды. 1944 жылдың желтоқсанында үшінші флотты өлімге душар еткен Кобра тайфунына бастап келген адмирал Уильям Холси енді үшінші флотты тағы бір қауіпті дауылға бастап әкелді. Дауылдың ең күшті кезінде Виндхэм шығанағында желдің жылдамдығы шамамен 22,86 метр биіктіктегі толқындарға жетті. 50.8 міндеттік тобы тайфуннан шыққаннан кейін Бугенвиль корпусына да, ұшақтарына да елеулі зақым келді. Бугенвильдегі 27 ұшақ жоғалып немесе қирады, ал қалған ұшақтардың көпшілігі ангар палубасында орналасқан, өйткені екі ұшақ лифті де істен шықты. Сонымен қатар, оның ұшу палубасының тіректері зақымдалды және көптеген сыртқы зақымдарға ұшырады. Маусымның ортасында Бугенвиль Гуамға қайту алдында Филиппиндегі базаларға тасымалдау миссиясын орындаған кезде қайта жабдықтау міндеттерінен босатылды. Миссиясын аяқтағаннан кейін ол шығысқа қарай жүзіп, Пёрл-Харборда тоқтады, содан кейін Сан-Диегоға оралды. 9 тамызда ол Сан-Диегодан шығып, тағы да Батыс Тынық мұхитына бет алды. Жолда оның экипажы 15 тамызда жапондықтардың капитуляциялағанын естіді. Пёрл-Харбор мен Гуамға тоқтағаннан кейін, ол 2 қыркүйекте Жапонияның капитуляция туралы құжатына ресми қол қойылған Рой-Намур аралының жағасында болды. Ол жерде ол Оахуға қайту алдында жарамсыз ұшақтарды жүктеп алды. Пёрл-Харборда ол 12 қыркүйекте порттан шығып, Гуамдағы Апра портына тоқтады, онда бірнеше жолаушыларды түсіріп, қосымша ұшақтарды алды. Батысқа қарай жалғасып, 27 қыркүйекте Накагусуко шығанағына жетіп, келесі күні Окинава аралдарына қарай бет алған Жан тайфунынан қашу үшін порттан шықты. Бугенвиль 3 қазан күні портқа оралды, онда ол Қытайдағы оккупациялық міндеттерге бағытталған екі теңіз корпусының бақылау эскадрильясын – VMO 3 және VMO 6-ны алды. 10 қазанда ол Таку бекінісіне жетті, онда 3-ші теңіз корпусына қосылған VMO 3 эскадрильясын түсірді. Оңтүстікке қарай жылжумен ол 11 қазанда Циндаоға жетті, ал 12 қазанда 6-шы теңіз корпусына қосылған VMO 6 эскадрильясын түсірді. Циндаода төрт күндік тоқталыстан кейін ол 16 қазанда Окинаваға жол тартты. 19 қазанда Накагусуко шығанағына кіріп, жарамсыз ұшақтар мен жолаушыларды алды. Шығысқа қарай жүзіп, Пёрл-Харборда қысқа тоқтады, содан кейін қазан айының соңында Батыс жағалауға жетті. Ұзақ портта болғаннан кейін Бугенвиль 28 қарашада тағы да Эниветокке, Пёрл-Харбор арқылы жолға шықты. 12 қаңтарда 1946 жылы Сан-Диегоға оралды, содан кейін Такомаға, Вашингтонға солтүстікке қарай жүзіп кетті. Ол жерде деактивация жұмыстары жүргізілді және 29 шілдеде резервке қойылды. 30 қарашада демобилизацияланды және Тынық мұхиты резервтік флотының Такома тобының құрамына кірді. Резервте тұрғанда 12 маусымда 1955 жылы пайдалы әуе кемесі (CVU 100) ретінде қайта жіктеліп жіберілді. 7 мамырда 1959 жылы әуе кемесі (AKV 35) ретінде қайта жіктелді. 1 сәуірде 1960 жылы флот тізімінен шығарылды және 9 қыркүйекте Коул Экспорт Корпорациясына сатылды. 7 қарашада жеткізілді, содан кейін сол жылы Жапонияда бөлшектелді. Бугенвиль екінші дүниежүзілік соғысындағы қызметі үшін екі шайқас жұлдызын алды.