Кіріспе
Касабланка класының эскорт-тасымалдауышы USS Roi (CVE 103) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемесі. Ол Рой шайқасында АҚШ Рой-Намур аралын басып алғаннан кейін осы атаумен аталады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызмет ету үшін салынған кеме 1944 жылдың маусым айында суға түсіріліп, шілдеде қолданысқа берілді. Ол көліктік және жабдықтау тасымалдауышы ретінде қызмет етті. Соғыстың соңғы айларында ол Жедел тасымалдау тобына (Fast Carrier Task Force) ұшақтар мен жабдықтармен қамтамасыз етіп, соғыс аяқталғанға дейін осы қызметін жалғастырды. Соғыстан кейін ол "Magic Carpet" операциясына қатысты. 1946 жылдың мамыр айында қызметтен босатылып, желтоқсан айында металл тескілеуге сатылды.
USS Roi (CVE 103) was a of the United States Navy. She was named after the Battle of Roi, in which the United States captured the island of Roi Namur. Built for service during World War II, the ship was launched in June 1944, commissioned in July, and acted as a transport and as a replenishment carrier. During the latter months of the war, she provided aircraft and supplies to the Fast Carrier Task Force, continuing until the end of the war. Postwar, she participated in Operation Magic Carpet. She was decommissioned in May 1946, and she was sold for scrapping in December.
Дизайн және сипаттама
Roi – Касабланка класындағы эскорт-тасымалдауыш, ең көп салынған әуе кемелерінің түрі. Ол, Тынық мұхит соғысының басындағы ауыр шығындарды толықтыру мақсатында, алдын ала дайындалған бөліктерді пайдаланып жаппай өндіріс үшін арнайы жобаланған. Бауырларымен стандартизацияланған, оның жалпы ұзындығы 512 фут (156 м), ені 65 фут (20 м), суға бату тереңдігі 20 фут (6 м) болды. Стандартты ауырлығы , толық жүктемемен ауырлығы болды. Оның ангар палубасы 257 фут (78 м) ұзын, ал ұшу палубасы 477 фут (145 м) ұзын болды. Кеме екі Skinner Unaflow поршеньді бу машинасымен жабдықталған, ол екі валды қозғалтады, соның арқасында жылдамдыққа ие болды. Кеменің круиздік қашықтығы – тездігі 15 бунмен. Кеменің ықшамдылығы оның тұмсығына әуе кемесін ұшыруға арналған катапультаны орнатуды талап етті, сондай-ақ ұшу және ангар палубалары арасында әуе кемелерінің қозғалысын жеңілдету үшін екі лифт болды: біреууі алдында, біреуі артқы жағында. Артқы бөлігінде 38 калибрлі қос мақсатты зениттік қару орнатылған. 8 Bofors зениттік пулеметі және палуба периметрі бойынша орналасқан 12 Oerlikon зениттік пулеметімен әуе шабуылынан қорғаныс қамтамасыз етілді. Соғыс аяқталған кезде Касабланка класындағы кемелер 30 мм-лік 20 зениттік қаруды тасымалдауға бейімделді, ал 40 мм-лік зениттік қарулардың саны екі есеге көбейтіліп, 16-ға жеткізілді, оларды қос ұстанымдарға орналастыру арқылы. Бұл өзгерістер камикадзе шабуылдарынан салдарынан туындаған өлім-жітімнің өсуіне жауап ретінде жасалды. Касабланка класындағы эскорт-тасымалдауыштар 27 әуе кемесін тасымалдауға арналған, бірақ ангар палубасы одан да көп көтере алатын. Roi ешқашан жауынгерлік операцияларда қолданылмағандықтан, әдетте бортта 60-қа жуық әуе кемесімен жұмыс істеді, бұл ұшу мүмкіндігін сақтайтын максималды жүк көлемі болды.
Құрылыс
18 маусымда 1942 жылы "Алава" деген атпен, Каизер кеме құрылысы компаниясына, Вашингтон штаты, Ванкувер қаласындағы Теңіз комиссиясының шарты бойынша құрылысы тапсырылды. Бұл Аляскадағы шығанақтар мен бұғаздардың аттарымен эскорт тасымалдаушыларын атау дәстүрінің бір бөлігі болды. Кваджалейн шайқасында Рой-Намур аралы басып алынғаннан кейін, ол Рой деп қайта аталды, бұл теңіз немесе құрлықтағы шайқастардың аттарымен "Касабланка" класындағы кемелерді атау саясатының жаңа бөлігі еді. Эскорт тасымалдаушысы 1944 жылдың 3 наурызында, MC корпусы 1140 нөмірімен, "Касабланка" класындағы эскорт тасымалдаушыларының жиырма тоғызыншысы ретінде салынды. Осыған байланысты ол CVE 103 сыныптама белгісін алды. 1944 жылдың 2 маусымында суға түсірілді, демеушісі – Уильям Синтон ханым. Ол АҚШ Әскери-теңіз күштеріне берілді және 1944 жылдың 6 шілдесінде капитан Перси Хаверли Лайон басқаруымен комиссияға қабылданды.
Екінші дүниежүзілік соғыс
"Рой" кемесі тапсырыс алғаннан кейін, батыс жағалаудан Сан-Диегоға сынақ сапары жасады. Содан кейін ол бірнеше көліктік миссияларды орындады, алғаш рет 13 тамызда Сан-Диегодан 287 жолаушы және 71 ұшақпен Манус аралы мен Эспириту-Сантоға аттанды. 27 қыркүйекте портқа оралып, 21 қазанда Манусқа тағы бір көліктік рейс жасады. 2 желтоқсанда ол тағы бір көліктік миссия орындады, Гуам және Эниветокта тоқтады. Миссиясын аяқтағаннан кейін, ол Калифорния штатының Аламеда қаласына күрделі жөндеуге келді. Жөндеуден кейін, ол Маршалл және Мариан аралдарындағы базаларға екі рет барып-қайтты. Содан кейін ол Перл-Харборға барып, жаттығу операцияларын өткізді. Онда ол сондай-ақ жедел әрекет ететін авиациялық топқа (Fast Carrier Task Force) жабдықтап беруші кеме ретінде тағайындалды, флот авиатасымалдаушыларына жаңа ұшақтар, жабдықтар және жанармай жеткізді. Жабдықтап беруші кемелердің болуы, жылдам авиатасымалдаушыларға портқа қайта оралып, жабдықтарын толықтырмай, ұзақ уақыт теңізде жұмыс істеуге мүмкіндік берді. 61 жаңа ұшақпен жүктелгеннен кейін, ол Гуамға жол тартты, онда 30.8-ші топқа қосылды, бұл жабдықтап беруші эскорт кемелерінің тобы болды. Ол белгіленген күндері Жедел әрекет ететін авиациялық топпен (Task Group 38) кездесіп, материктік Жапонияға қарсы операциялар кезінде туған шығындарды өтеді. 1945 жылдың 4 шілдесінде "Адмиралтейлік аралдар", "Голландия" және "Тетис шығанағы" кемелерімен бірге операцияға қатысты. Ол 12 шілдеде, 16 шілдеде және 20 шілдеде жылдам авиатасымалдаушылармен кездесті. Жаңа ұшақтарының қоры таусылғаннан кейін, ол 21 шілдеде Гуамда тоқтады. 27 шілдеде 61 ұшақпен толық жүкпен қайта жолға шықты және 14 тамызда жылдам авиатасымалдаушылармен тағы бір кездесу өткізді. Одан кейін, теңізде болғанда, жапондықтардың капитуляциясы жарияланды. Содан кейін ол Жапонияны оккупациялауға қолдау көрсету үшін үшінші флоттың негізгі күштеріне қосылды. Соғыс аяқталғаннан кейін "Рой" Тынық мұхиты аймағындағы АҚШ әскери қызметшілерін елдеріне қайтару үшін "Сиқырлы кілем" (Operation Magic Carpet) флотына қосылды. 1945 жыл бойында ол флоттан босатылғанға дейін бірнеше рейс жасады. Содан кейін ол Вашингтон штатының Брементон қаласына хабарлап, 9 мамырда 1946 жылы қызметтен шығарылды. 21 мамызда әскери-теңіз күштерінің тізімінен алынып тасталды және 31 желтоқсанда Орегон штатының Портленд қаласындағы Zidell Machinery & Supply компаниясына металл терісі үшін сатылды. "Рой" екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін бір ұрыс жұлдызымен марапатталды.