Кіріспе

Касабланка класының эскорт-тасымалдауышы USS Matanikau (CVE 101) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемесі. Ол Гуадалканал науқанындағы Матаникау шайқастарынан кейін аталған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызмет ету үшін салынған кеме 1944 жылдың мамыр айында суға түсіріліп, маусым айында қолданысқа берілді және оқу-жаттығу және тасымалдау кемесі ретінде қызмет етті. Ерекше айта кетерлігі, 1332 авиатор осы кемеде өз біліктіліктерін алды. Соғыстан кейін ол "Magic Carpet" операциясына қатысты. 1946 жылдың қазанында кеме қызметтен босатылып, Тынық мұхитының резервтік флотына қойылды. Ақырында, 1960 жылдың шілдесінде металл тескілеуге сатылды.

Дизайн және сипаттама

Матаникау – Касабланка класындағы эскорт-тасымалдауыш, ең көп салынған әуе кемелерінің түрі. Ол арнайы алдын ала дайындалған бөліктерді пайдалану арқылы жаппай өндірілу үшін жобаланған, Тынық мұхиты соғысының басындағы ауыр шығындарды толықтыру мақсатында. Бауырларымен стандартизацияланған, оның жалпы ұзындығы 512 фут (156 м), ені 65 фут (20 м), суға бату тереңдігі 20 фут (6 м) болды. Ол стандартты түрде , толық жүктемемен ауыстырды. Оның ангар палубасы 257 фут (78 м) ұзын, ал ұшу палубасы 477 фут (145 м) ұзын болды. Кеме екі Skinner Unaflow поршеньді бу машинасымен жабдықталған, ол екі валды қозғалтады, соның арқасында жылдамдыққа ие болды. Кеменің круиздік қашықтығы – бір жылдамдықпен. Кеменің ықшамдығы оның тұмсығына әуе кемесін ұшыруға арналған катапультаны орнатуды талап етті, сондай-ақ ұшу және ангар палубалары арасында әуе кемелерінің қозғалысын жеңілдету үшін екі лифт болды: біреууі алдында, біреуі артқы жағында. Артында 38 калибрлі қос мақсатты зениттік қару орнатылған. 8 Bofors зениттік пулеметі және палуба периметрі бойынша орналасқан 12 Oerlikon зениттік пулеметімен әуе шабуылынан қорғаныс қамтамасыз етілді. Соғыс аяқталған кезде Касабланка класындағы кемелер 30 мм-лік 20 зениттік қаруды тасымалдауға бейімделді, ал 40 мм-лік қарулардың саны екі есеге көбейтіліп, 16-ға жеткізілді, оларды қос орнатуларға орналастыру арқылы. Бұл өзгерістер камикадзе шабуылдарынан салдарынан болатын өлім-жітімнің өсуіне жауап ретінде жасалды. Касабланка класындағы эскорт-тасымалдауыштар 27 әуе кемесін тасымалдауға арналған, бірақ ангар палубасы одан да көп әуе кемесін қабылдай алатын.

Құрылыс

1942 жылғы 18 маусымда Аляскадағы шығанақтар мен бұғаздардың аттарымен атау дәстүріне сәйкес, "Доломи Бей" деген атпен "Кайзер Шипбилдинг Компани" (Ванкувер, Вашингтон) компаниясына тапсырыс берілді. 1944 жылғы 10 наурызда "Касабланка" класындағы эскорт кемелерінің 47-шісі, MC 1138 корпусы суға түсірілді. Осыған байланысты ол CVE 101 классификациялық белгісін алды. 1944 жылғы 26 сәуірде жаңа теңіз саясатының аясында "Матаникау" деп қайта аталды. Ол Матаникау шайқасынан, Гуадалканал кампаниясының бір бөлігі ретінде өткен бірнеше шайқастардан кейін аталды. 1944 жылғы 22 мамырда суға түсірілді, оның спонсоры – АҚШ өкілі Роберт А. Гранттың әйелі, Маргарет Анна Макларен Грант. 1944 жылғы 24 маусымда АҚШ Әскери-теңіз күштеріне берілді және капитан Уильям Лоуренс Эрдман басшылығымен қолданысқа енгізілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Тапсырыс алғаннан кейін «Матаникау» 25 шілдеде батыс жағалаудан Сан-Диегоға келді. Ол 191 жолаушы мен 56 ұшақты алып, тасымалдау миссиясын орындады. 1 тамызда Оңтүстік Тынық мұхитына бағыт алды. 23 тамызда Манус аралына жеткенге дейін Эспириту-Санто және Финшхафенде тоқтады. Ол жерде жүк бөлігін түсіріп, 112 жолаушы мен 41 зақымдалған ұшақты алып, оларды Батыс жағалауға қайтарды. 19 қыркүйекте Сан-Диегоға оралды. Бұл тасымалдау миссиясы соғыс барысында ол батысқа қарай ең алысқа барған сапары болды. 14 тамызда 93-ші композиттік эскадрильяны (VC 93) қабылдап, ұшқыштарды даярлауға кірісті, Калифорния жағалауында оқу-жаттығу кемесі қызметін атқарды. Ол осы міндеттерді сегіз ай бойы орындап, көптеген авиаторларды даярлады. 1945 жылдың қаңтар және маусым айлары аралығында «Матаникау» бортында 1332 ұшқыш біліктілік алды, ал осы кезеңде оның ұшу палубасында 12 762 қону орындалды. Мысалы, 1945 жылдың 25 мамырында 454-ші және 321-ші теңіз торпедалық бомбалаушы эскадрильялары (CVS 454 және CVS 321) күні бойы 602 қону жасады. Оқу-жаттығу кемесі қызметін атқару кезінде капитан Фрэнсис Бенедикт Джонсон кеменің басқаруын өз қолына алды және соғыс аяқталғанға дейін осы лауазымда қалды. Оқу-жаттығу кемесі ретіндегі міндеттерін аяқтағаннан кейін 28 шілдеде Сан-Диегодан қайтадан 158 адам мен 68 ұшақпен Маршалл аралдарына тасымалдаушы ретінде жолға шықты. 10 тамызда Рой-Намурға жетіп, жүгін түсірді. Содан кейін 16 тамызда Перл-Харборға хабарлады. Гавайиде Жапонияның капитуляциялағаны туралы жаңалық тарады. 31 тамызда Перл-Харбордан шығып, Батыс Тынық мұхитына бағыт алды, онда ол Жапонияны оккупациялауда АҚШ күштеріне көмектеседі. Ол 9-шы флотқа бекітілді және 11 қыркүйекте Оминато күзет аймағына келді. Жапонияның батыс жағалауында АҚШ күштерінің десанттарын, соның ішінде 25 қыркүйекте Аоморидағы 8-ші армияның десанттарын қамтамасыз етті. Десанттан кейін оңтүстіске қарай жүзіп, 30 қыркүйекте Токио шығанағынан шығып, Гуам және Перл-Харборда тоқтағаннан кейін 23 қазан күні Сан-Францискоға оралды. Сан-Францискода ол Тынық мұхитынан АҚШ әскерилерін қайтарумен айналысқан «Сиқырлы кілем» операциясының флотына қосылды. 3 қарашада Батыс жағалаудан шығып, Сайпанға бағыт алды, онда мыңнан астам адамды бортына алды. 19 қарашада Калифорнияға оралды, ал 21 қараша мен 5 желтоқсан аралығында Маршалл аралдарына тағы бір сапар жасады. 11 желтоқсанда ол тағы да Мариана аралдарына, «Сиқырлы кілем» операциясынан тәуелсіз операцияның бір бөлігі ретінде жолға шықты. 27 желтоқсанда Гуамға жетіп, 3-ші теңіз дивизиясының 795 сарбазын бортына алды және оларды Тяньцзинь қаласының жанындағы Таку бекінісіне түсірді. Онда теңіз жауынгерлері Қытай Азамат соғысында Қытай Гоминьдан Республикасын қолдап, кеңесші рөл атқарды. 1946 жылдың 9 қаңтарында АҚШ-қа қайтып, 29 қаңтарда Сан-Диего портына оралды. 1 ақпанда Вашингтон штатының Такома қаласына бағыт алды, 5 ақпанда деактивацияланды. Ол келесі сегіз ай бойы сонда тұрды, содан кейін 11 қазанда қызметтен босатылды. Тынық мұхиты резервтік флотының құрамына кірді және 1955 жылдың 15 маусымында CVHE 101 эскортты тікұшақ тасымалдаушысы ретінде қайта жіктелді. 1959 жылдың 7 мамырында AKV 36 әуе кемесі ретінде қайта жіктелді. 1960 жылдың 1 сәуірінде Әскери-теңіз күштерінің тізімінен алынып тасталды және 1960 жылдың 27 шілдесінде Нью-Йорктегі Jacq. Pierot, Jr. & Sons компаниясына бөлшектеуге сатылды.