Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көзді бір сәтке жұмып жасалатын дене қимылы.
Expressive body movement involving the blink of an eye
Көз жыпылықтату – бір көзге қысқа мерзімге жабылып, жасалатын бет әлпеті. Көз жыпылықтату – әдетте жасырын білімді немесе ниетті білдіретін бейресми, сөзсіз қарым-қатынас тәсілі. Дегенмен, ол өзінің мәнін толық бермейді және қосымша жағдайға тәуелді, әйтпесе қате түсінілмеуі немесе тіпті мағынасыз болып қалуы мүмкін. Мысалы, әлемнің кейбір аймақтарында көз жыпылықтатуты әдепсіз немесе ұятты әрекет деп есептейді. Адамдардың арақатынасына байланысты, көз жыпылықтату жыныстық меңзеу болуы да мүмкін. Бұл – көзге байланысты болатын, ең нәзік қимылдардың бірі. Көбінесе оны жіберуші және оның арналған адамдары ғана білуі керек, бірақ кейде оны көп адамға да көрсетуге болады.
A wink is a facial expression made by briefly closing one eye. A wink is an informal mode of non verbal communication usually signaling shared hidden knowledge or intent. However, it is ambiguous by itself and highly dependent upon additional context, without which a wink could become misinterpreted or even nonsensical. For example, in some regions of the world, a wink may be considered rude or offensive. Depending on the relationship of the people involved, a wink could possibly constitute a sexual gesture. is one of the more subtle gestures, usually involving eye contact between those involved. In most cases it is only meant to be known by the sender and their intended receivers, but in some cases can be more widely intended.
Бір рет көз қырыңыз
Бір көз қысу әдетте достық белгі, бірлік пен жақындық сезімін білдіреді. Көз қысудың ең көп кездесетін жағдайы – үшінші тұлғалар білмейтін хабарды сыртқа шығару. Мысалы, А тұлғасы В тұлғасына жалған айтса немесе оны әдейі мазақтап жатса, С тұлғасына көз қысып, оған осы фактіні көрсетуі және оны "атты жарысқа" (конспирацияға) қосуы мүмкін. Егер А тұлғасы В тұлғасын әзілдеп немесе онымен жақсы қарым-қатынаста болса, А тұлғасы В тұлғасына тікелей көз қысып, өзінің (А) сөздерін әзіл ретінде қабылдау керектігін ұғындыруы мүмкін. Сондай-ақ, А тұлғасы В тұлғасына үшінші тұлғаның сөздеріне немесе іс-әрекеттеріне мән бермеу керектігін жасырын түрде білдіру үшін көз қысуы мүмкін (мысалы, үшінші тұлға әзілдесіп немесе жалған айтса). Көз қысу, сондай-ақ, жанашырлық, ынтымақ және қолдау көрсетудің біршама күлкілі тәсілі ретінде қолданылуы мүмкін, әсіресе көз қысушы қабылдаушыны шаршаған немесе қиын жағдайда тыныштандыруға тырысқанда. Мұндай жағдайда көз қысудың мағынасы "бармақпен жоғары бағалау" белгісіне ұқсас. Кейбір мәдениеттерде бұл көзбен бір сәттегі жыныстық қызығушылықтың немесе флирттің белгісі болуы мүмкін. Бұған көбінесе күлімсіреу ілеседі, ал қабылдаушы мақұлдаса немесе келіссе, олар да күлімсірейді, кейде ұялып қызарып кетеді. Қабылдаушының күлімсіреуі кейде, бірақ әрқашан емес, көз қысушыға (жыныстық) қызығушылықты білдіреді. Мысалы, Нигер аймағындағы Водабе тайпасында, жыныстық қатынасқа түсуге ниет білдірген адам, қарсы әйелге көз қысып, ым-ишара жасай алады. Егер әйел оған қарай берсе, ол ерінінің бұрышын сәл қозғап, оның жыныстық қатынасқа түсуі күтілетін орынға жол көрсетеді. Әсіресе қиын немесе күшті жағдайларда А тұлғасы В тұлғасына көз қысып, В тұлғасы С тұлғасына сенім арта алатынын сөзсіз жеткізе алады. Мұның бір мысалы – жасырын полицейлер, егер олардың біреуі басқаша күмәнді іс жасаса.
A single wink is usually a friendly gesture implying a degree of solidarity or intimacy. A typical use of the wink is to quietly send a message that third parties are not aware of. For example, while person A is lying to person B or deliberately teasing them, they might wink at person C as a means of indicating the fact to C and incorporating them in the "conspiracy". Alternatively, if person A is joking or teasing person B in a friendly way, person A may wink directly at person B as a way to suggest to them that their own (A's) words are to be taken as a joke. It is also possible for person A to use winking in order to secretly imply to person B that the words or actions of some third party should not be taken seriously (for example, because the third party is joking or lying). A wink could also be used as a somewhat humorous way to express sympathy, solidarity, and encouragement, especially when the winker is trying to put the receiver at ease in a situation where they might feel nervous or uncomfortable. In such cases a wink has a meaning very similar to that of a "thumbs up". In some cultures it is often a sexual interest, or flirtatious manner, during momentary eye contact. This is often followed by a smile and usually a smile from the receiver if it is accepted or approved by them, sometimes combined with blushing if they are embarrassed. A smile from the receiver sometimes—but not always—indicates (sexual) interest in the winker. For example, in the Wodaabe tribe in the Niger area, someone who wants to engage in sexual activities can wink at a person. If the person continues to look at them, they will slightly move their lip corner, showing the way to the bush the person is expected to have sex with them in. In particularly difficult or strenuous situations, Person A may wink at Person B to non verbally communicate that Person B can trust Person C. An extreme example of this could be undercover cops when one does something otherwise questionable.
Екі рет көз қырыңыз
Бір көз қысып қарау сияқты, бірақ одан да анық, екі рет қатарынан көз қысып қарау жіберушінің алдында айтқан сөзінің алушыға "хитролық", "алаяқтық", "шатастырушылық" немесе "шындыққа жатпайтындық" екенін ишарамен білдіру үшін қолданылуы мүмкін. Ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде бұл көз қысып тұрып "wink wink" деп айту арқылы да білдіріледі, кейде тіпті көз қысып та тұрмай, тек ауызбен ғана айтылады. Мұндай жағдайда жіберуші сөздерінің "хитролығын" үшінші тұлғаға емес, алушыға жеткізеді, демек, оның сөздерін тура мағынасында емес, меңзеу немесе эвфемизм ретінде түсіну керек.
Like a single wink but more emphatic, two winks in a row may be used by the sender as a subtle way to imply that something said by the sender, immediately beforehand, was "sneaky", "tricky", "misleading", or "untrue" to the receiver. In English speaking countries, this has also given rise to the expression of vocally saying "wink wink" while winking—or sometimes while not even winking at all, in which case the sender is not communicating the "trickiness" of their words to a third party, but to the receiver, and is thus signalling that their words should not be taken literally but as a hint or euphemism.
Екі көз (шаян-құйрық/шаян-құйрық)
Екі көзді де жұмып, ашу, немесе "көзді жыпылықтату" әдетте "жыпылықтау" деп аталатын еріксіз әрекет. Бірақ егер бұл әдейі, нақты бір тәсілмен (мысалы, бір рет баяу немесе бірнеше рет тікелей қатарынан) жасалса, көзбен мейірімді немесе қызықтыратын көрініс жасап, көбінесе бас еңкейтіліп немесе иекпен бірге бұрылып тұрса, онда бұл "көзді қабату", "көзді қабату/қабату" немесе "кірпіктерді қағу/қағу" деп аталады. Бұл сүйкімділік таныту, қызығушылық білдіру немесе қарсыдағыны көндіру үшін жасалады. Контекстке қарай, мұны ирониялық түрде де қолдануға болады. Мысалы, егер А адам абсурд немесе анық жалған нәрсе айтса, В адамы С адамына "көзді қабатып" береді, осылайша С адамына А айтқанның ақымақтық, жалқаулық, көзге көрінетін және т.б. екенін білдіреді.
To close and open, or "wink", both eyes is usually an involuntary action known as a "blink". Though if done intentionally, in a particular way (such as once slowly or a few times in a row quickly), while giving a sweet or suggestive look with the eyes, often with the head tilted or at an angle in combination with the shoulders, is known as to "bat an eyelash", "bat/batting eyelashes", or "flutter/fluttering eyelashes". This is done as a way of flirting, showing interest, or in an attempt to persuade the receiver. Depending on the context, it may also be used ironically. For instance, if person A says something outrageous, or obviously a lie. Person B will "bat their eyelash" at person C, letting person C know that they think what person A said was foolish, lazy, obvious, etc.
Батыс әлем (Шығыс Еуропа мен Латын Америкасын қоса алғанда)
Батыстық мәдениетте көз қысу, біреудің әзіл айтып немесе жалған айтып жатқанын ескертудің тәсілі ретінде қолданылуы мүмкін (мысалы, ата-ана баласына фея ханшайым туралы оқиға айтып, содан кейін баланың үлкен туысына көз қысады, осылай туысы ата-анасының кіші баланы алдап жатқанын түсінеді). Сонымен қатар, оны жыныстық ниетті білдіру үшін де қолдануға болады, ол флирттен бастап, тікелей шақыруға дейін жетеді.
Winking in Western culture can be used as a way of letting someone else know that the winker or some other person is joking or lying (e. g., a parent tells their child a story about a fairy princess, and then winks at the child's older sibling, the sibling thus knows the parent is lying to the younger child). It may also be used to communicate sexual intentions, ranging from flirtation to an explicit invitation.
Азия
Қытайда және, хабарлама бойынша, Үндістанда да, отбасы мүшесі немесе жыныстық қатынас құруға ниетті дос емес, басқа біреуге көз қысуды ұятты немесе кем дегенде әдепсіздік деп қарастыруы мүмкін. Бұл Джо Байденді талқылау кезінде бірнеше рет туындаған жағдайларда көрінді. Фредерик Спенсер Чепмен Малайядағы қытай партизандарына мылтықтан оқ атуды үйреткенде, олардың көпшілігі бір уақытта бір көзін ғана жұма алатынын анықтады. Дегенмен, Үндістан субконтинентінде көз қысудың Батыстағыдай мәні болуы мүмкін. Ол екі адамның арасындағы құпия әзілді білдіру үшін, айналасындағылардың білмеуі тиіс, әлеуметтік жиын кезіндегідей, қолданылуы мүмкін. Сондай-ақ, ол тартымды адамға жасалған ұятты шақыру да болуы мүмкін.
In China and reportedly to some extent in India, winking to anyone other than family or a friend who a person wishes to have sex with may be seen as an offensive or at least an impolite gesture. This is demonstrated in the commotion several times while debating Joe Biden. When Frederick Spencer Chapman was training Chinese guerillas in Malaya to shoot rifles, he found that a large proportion of them were unable to close only one eye at a time. However, winking in the Indian subcontinent often has similar connotations as in the West. It can be used to signal an "inside" joke, a sly gesture shared between two people privately, unbeknownst to those around them, as in a social gathering. It can also be a naughty "come on" towards the attractive sex.
Африка
Батыс Африкадағы ата-аналар балаларына бөлмеден шығуға ескерту үшін көздерін жыпылықтатады, әсіресе қонақ келгенде немесе басқа ересек кіргенде. Балалардың ересектер немесе қарттар әңгімелескім келетін бөлмеде қалуы әдепсіздік саналады, сондықтан көз жыпылықтату балаларға бөлмеден шығуды тиіс екенін сыртқа шығармай айтудың бір жолы болып табылады. Ата-аналар сондай-ақ қонақтардың алдында ұялудан сақтануға тырысады, себебі балалары бөлмеден кету уақыты келгенін бірден түсінбейді.
West African parents may wink to signal children to leave the room, especially when there is a guest, or another adult coming in. It is considered rude for children to stay in a room where adults or elders want to have a conversation, and so winking is used as a more discreet way to tell the children to leave the room. Parents also try not to embarrass themselves in front of guests, because their children do not understand immediately when it is time to leave the room.
Белгілі мысалдар
"Nudge Nudge" атты танымал Monty Python очеркінде, жас жігіт егде жастағы мырзадан ишаралар арқылы жыныстық қатынас туралы сұрайды, сұрақтарынан кейін "nudge nudge wink wink" фразасын қайталап, оның сырттай әдемі сұрақтарының жыныстық мағынасы бар екенін көрсетуге тырысады. 2008 жылғы АҚШ вице-президенттік дебаттарында республикалық кандидат Сара Пейлин бірнеше рет көзін жыпылықтатты. Оның бұл әрекеті ресми саяси пікірсайыстарда өте ерекше болып саналды және көптеген БАҚ назарына ілікті. Кейбір консервативті сарапшылар Пейлиннің әрекетін қорғаса, басқалары оның мінез-құлқына сын айтты, тіпті наразы болды. Онлайн танысуларда 'көз жыпылықтату' – электрондық пошта жібермей, басқа пайдаланушының (кейде тіркелмеген адамнан) пікірін білдіру тәсілі. Бұл Match.com сияқты сайттарда қолданылады.
In the famous Monty Python sketch "Nudge Nudge", a younger man slyly asks an older gentleman about sex through innuendo, reiterating the phrase "nudge nudge wink wink" after his questions in an attempt to indicate that his innocent sounding questions are intended to be double entendres, i. e., of a sexual nature. During the 2008 United States vice presidential debate, Republican candidate Sarah Palin winked at the audience several times. Her behaviour was considered to be highly unusual in the context of a formal political debate and received considerable media attention. While some conservative pundits defended Palin, other individuals were critical of and even offended by her conduct. In online dating, a 'wink' is a way of communicating approval of another member (sometimes from a non member) without sending email. It is used at sites such as Match. com.
Физиологиялық аспектілер
Барлық адамдар өз еркімен көз жыпылықтата алмайды, ал кейбіреулері тек бір көзді (әдетте жетекші емес) ғана жыпылықтата алады. Басқалары бір көзді жыпылықтатуда жақсырақ, ал екінші көзді жыпылықтату оларға қиын болуы мүмкін.
Not all humans are able to wink voluntarily, and some can only wink one (usually the non dominant) eye. Others are far better at winking one eye and find it awkward to wink the other.
Жануарлардың көзін жұмып қарауы
Жануарлардың көз қысуы адамдардың көз қысуымен бірдей мағыналы деп есептеледі. Иттердің көз қысуының агрессия жоқ екенін көрсететіні айтылады, себебі олар ұзақ көзбен қарасуды үстемдікке таласу деп қабылдайды. Сондықтан, иттер төбелескісі келмесе, бағынуын білдіре отырып, көздерін жыпылықтатады немесе қысады. Мысықтар көбінесе көздерін баяу жыпылықтатып, сүйіспеншілік танытса да, кейде адамдарға және басқа мысықтарға көз қысып, екіншісіне сенімді екенін көрсетеді. Осының салдарынан кейбір адамдар бұл әрекетті "мысық сүйісі" деп атайды, себебі мысық адамдардың сүйіскендей махаббат сезімін білдіреді.
Animal winks are thought to be just as meaningful as humans'. Dogs are said to wink as a sign of non aggression due to the fact they see extended eye contact as a challenge for dominance. So, when dogs don’t want to fight, they will wink/blink in submission. Although usually blinking slowly to show affection, cats are also more rarely known to wink to humans and other cats, communicating that it sees the other as trustworthy. This has led some people to refer to this action as a "cat kiss", since the cat is showing love, like human kisses do.