Кіріспе

Рим императорының әйелі және Рим императоры Антонин Пийдің әйелі Анния Галерия Фаустина Үлкен, кейде Фаустина I немесе Фаустина Майор деп аталады (100 – 140 жылдың қазан айының соңында). Оның ағалары консул Маркус Анний Либо және претор Маркус Анний Верус болды. Оның анасының қарындастары Рим императорлары Вибия Сабина және Матидия Кіші болды. Оның әкесінің әкесінің аты Маркус Анний Верус, әкесінің аты сияқты, ал анасының әкесі мен шешесі консул Люций Скрибоний Либо Рупилий Фругий Бонус және, мүмкін, Вителлия болған. Фаустина Римде туып өскен. 110-115 жылдары Антонин Пийге үйленді. Фаустина Пийден төрт бала туды: екі ұл және екі қыз. Олар: Маркус Аврелий Фулвий Антонинус (138 жылға дейін қайтыс болды); оның қабір тасының жазуы Римдегі Адриан мавзолейінде табылды. Маркус Галерий Аврелий Антонинус (138 жылға дейін қайтыс болды); оның қабір тасының жазуы Римдегі Адриан мавзолейінде табылды. Аурелия Фадилла (135 жылы қайтыс болды); ол Элий Ламия Сильванға немесе Силланусқа үйленді. Ол күйеуінен бала таппаған сияқты, ал оның қабір тасының жазуы Италияда табылған.

Императрица

138 жылдың 10 шілдесінде оның ағасы, император Адриан қайтыс болды, ал күйеуі жаңа император атанды, себебі Антонин Адрианның асырап алған ұлы және мұрагері еді. Фаустина Рим императрицасы болды және Сенат оған Августа титулын берді. Антонин Пий билікке келгеннен кейін, олар Италиядан ешқашан шыққан жоқ; керісінше, уақыттарын Римде, Антониннің сүйікті Лориумдағы еңселі жерінде, сондай-ақ Ланувий, Тускулум және Синьядағы басқа да мүліктерінде өткізді. Фаустинаның жеке стиліне жоғары баға беріліп, одан үлгі алды. Оның ерекше шаш үлгісі – басын артына немесе жоғары жиналған өрімдері, Рим әлемінде екі-үш буын бойы еліктеуге лайық болды. Бірнеше провинциялық топтар оны императрица ретінде құрметтеуді жөн көрді: Эфестегі хабаршылар тобы өздерін оның атымен атады, ал Путеолидегі қоңырсықтар тобы оның тірі кезінде оған алтарь арнады.

Өлім және мұра

Фаустина 140 жылы Римге жақын жерде, әлде Антонин Пийдің Лориумдағы сарайында қайтыс болды. Антонин Фаустинаның өліміне қатты қайғырып, оның естелігін мәңгі есте қалдыру үшін бірнеше шара қолданды. Ол Сенаттан оны құдайлық деңгейге көтеруін (оның құдайлану рәсімі ескерткіш бағанада бейнеленген) және Рим форумында Фаустинаға арналған ғибадатхана салуын сұрады. Сенат оның алтын мен күмістен жасалған мүсіндерін жасауға рұқсат берді, соның ішінде циркте көрсетілуі мүмкін бейнесі, онда ол карпентумда (жабық көлік түрінде) немесе слон сүйреген арбада (currus elephantorum) көрсетілуі мүмкін еді. Антонин сондай-ақ оның суреті бар, «Құдайлық Фаустина» (DIVA FAVSTINA) деген жазуы бар және әсем безендірілген түрлі монеталар соқтыруға бұйрық берді. Ол сонымен қатар жетім қалған римдік қыздарға көмек көрсету үшін «Фаустинаның қыздары» (Puellae Faustinianae) атты қайырымдылық қорын құрды және жаңа астық (Рим қаласына астық жеткізілуі туралы қараңыз) жүйесін енгізді. Оның денесі Адриан мавзолесіне жерленді. Кейбір қалалар «құдайлық Фаустинаның» құрметіне монеталар шығарды; ең танымал қалалар Дельфи, Александрия, Бостра және Никополис болды. Мартин Бекман Никополис монеталары Римде соғылып, Актиан ойындарында императорлық сыйлық ретінде таратылған болуы мүмкін деп болжайды. Фаустинаның жерлеу рәсіміне арналған монеталарда оның әсем жерлеу оты бейнеленген, бұл кейінірек жеке мавзолейлердің дизайнына әсер еткен болуы мүмкін; сондай-ақ Пиетас және Аэтернитас сияқты құдайлар бейнеленген, және «CONSECRATIO» (яғни Фаустинаның жұмаққа көтерілуі) деген жазуы бар бүркіт (немесе сирек кездесетін қанатты данышпан) бейнеленген. Фаустинаның монеталары кейде зергерлік бұйымдарға қосылып, амулет ретінде тағылған. Фаустинаның өлімнен кейінгі культы өте кең тараған, ал Фаустинаның бейнесі Антонин Пийдің билігінің барлық кезеңінде кеңінен таралған. 2008 жылы табылған, Фаустинаның басы деп саналатын мармардан жасалған алып мүсін, қазіргі Түркиядағы Сагалассос ежелгі қаласының императорлық мүсіндерінің бірі болды. Олимпиадада Герод Аттик Фаустина мен басқа Антониннің және өзінің ата-бабаларының мүсіндері қойылған нимфеумды салды. Фаустина Ефестегі парфян монументінде де бейнеленген, ол императорлық отбасының мүшелерін еске алады. Бергманн мен Уотсон Фаустинаның еске алу рәсімдерін Антонин Пийдің саяси бейнесінің орталық бөлігі деп сипаттаған. Римдегі Термини теміржол станциясының жанынан табылған, өмірден үлкен мүсін Фаустинаны Конкордия ретінде бейнелейді, қолында патера мен мүйізді көптік бар; ол Диана Люцифера мен Аполлон Солдың мүсіндерімен бірге жеке меншіктегі, бірақ жұртшылыққа қол жетімді ванналарда қойылған. Антонин мен Фаустина жұбайлық үйлесімнің үлгісі ретінде ресми түрде ұсынылды, сондықтан жаңа үйленген жұбайлар Антонин мен Фаустинаның құрбандық тақтасына олардың үлгісіне лайық өмір сүру үшін дұға етуге шақырылды. Бұл Остияда да, Римде де орын алды. Фаустина ғибадатханасы 144 жылы салынған деп есептеледі. Бұл алты бағаналы, коринфтік бағаналары бар әсем құрылыс, бастапқыда Цересқа арналған ғибадатхана болып жоспарланған болуы мүмкін. Монеталардағы бейнелерде Фаустина тақта отырып, сол қолында биік таяқ ұстаған күйде бейнеленген. Осы кезеңдегі монеталардағы Фаустинаның суреті көбінесе тәжмен және жамылғымен бейнеленген, бұл ғибадатханадағы Фаустинаның бейнесінің ерекшелігін еске түсіруі мүмкін. Құдайлыққа көтерілген Фаустина әсіресе Цереспен байланысты болды, ол Фаустинаның монеталарында жиі бейнеленді; бірнеше жыл бойы, Церестің шам-шырағы оның алтын монеталарындағы басты мотив болды. Герод Аттик Фаустинаны Римнен тыс жерде, қазіргі Сант-Урбано шіркеуіне айналған жеке ғибадатханада «жаңа Деметр» (грек тілінде Цереспен теңестірілген) ретінде құрметтеді. Церестен басқа, Веста мен Юнона Фаустинаның монеталарында да маңызды орын алды. Ол сондай-ақ Магна Матермен және Киринеде Изиспен байланысты болды; Сардисте оған Артемидамен бірге табынуға болатын. Фаустинаның қайтысынан кейін он жыл өткен соң, «Мәңгілік» (Aeternitas) деген жазуы бар жаңа ескерткіш монеталар шығарылды; мұндай монеталар оның естелігіне арналған қоғамдық рәсімде таратылуы мүмкін. Антонин Пий қайтыс болғаннан кейін, оның асырап алған ұлдары және мұрагерлері Марк Аврелий мен Луций Вер Антонин Пийдің бағанасын тұрғызды, онда Антонин мен Фаустина қанатты тұлғаның арқасында жұмаққа көтерілгені бейнеленген. Марк Аврелий Грекиядағы Элефсина қаласында Фаустинаға арналған ғибадатхана да салдырды. Фаустина кейбір Ренессанс суреттерінде «үлгілі әйел» ретінде бейнелене берді.