Бір түсті сурет өнерінің тарихы мен маңызы

Кіріспе

Бір түсті суреттер

Монохроматикалық сурет 20 ғасырдың басындағы еуропалық авангардтан бастау алған қазіргі және заманауи батыс бейнелеу өнерінде маңызды рөл атқарды. Суретшілер бір түстің бейнелеу мүмкіндіктерін зерттеді, құндылықтардың өзгеруін, текстураның алуан түрлілігін және формальды нюанстарды эмоциялық өрнек құралы ретінде, сурет салудың ішкі қасиеттерін визуалды зерттеу және тұжырымдамалық жұмыстардың бастапқы нүктесі ретінде қарастырды. Геометриялық абстракциядан әртүрлі орталарда жасалған бейнелеусіз экспрессивті суреттерге дейін, монохроматикалық жұмыстар заманауи өнерге елеулі әсерін тигізуде. Ол Франция мемлекетінің ұлттық қазынасы ретінде танылған. Билход қара түсті суреттің авторы болмаса да, мысалы, Роберт Фладд 1617 жылы жарық көрген «Космостың пайда болуы және құрылысы» кітабында қара түстің суретін жариялаған, ал Берталл 1843 жылы «Vue de La Hogue (effet de nuit)» (түн эффектісі) атты қара түсті суретін ұсынған. Содан кейін, 1880 жылдардағы «Incoherent» өнерінің көрмелерінде жазушы Альфонс Алле басқа да монохромды картиналарды ұсынды, мысалы, «Анемиялы жас қыздардың қардағы алғашқы қасиетті тамашасы» (ақ) немесе «Қызыл теңіз жағасында апатқа ұшыраған кардиналдардың томат жинауы» (қызыл). Алле 1897 жылы жеті монохромды суреттен тұратын «Album primo avrilesque» атты монографиялық еңбегін жариялады. Дегенмен, осы сияқты қызмет 20 ғасырдың Дадаизміне немесе Нео-Дадаизміне, әсіресе 1960 жылдардағы Флюкс тобының жұмыстарына, Малевичтен бастап 20 ғасырдың монохромды суретіне қарағанда көбірек ұқсас. Жан Метцингер 1911 жылғы «Салон де Индепендан» көрмесінде кубистік жұмыстардың тудырған сенсациясынан кейін, 1911 жылғы 29 мамырда Сирил Бергермен өткізген сұхбатында былай деді:

«Біз, кубистер, адамзаттың игілігі үшін жаңа ритм жасап, өз міндетімізді орындадық. Бізден кейін солай істейтіндер де болады. Олар нені табады? Міне, болашақтың құпиясы. Бір күні ұлы суретші, түс қолданудың кейде қатал ойынына немқұрайлы қарап, жеті түсті барлығын қамтитын бастапқы ақ бірлікке қайтарады, толығымен ақ кенепті, ештеңе жоқ, мүлдем ештеңе жоқ картиналарды көрсетеді.» (Жан Метцингер, 1911 жылғы 29 мамыр)

Метцингердің (сол кездегі) суретшілер абстракцияны логикалық шешіміне жеткізіп, бейнелеу тақырыбын толығымен жойып, Метцингер «бастапқы ақ бірлік» деп атаған нәрсеге, «толығымен ақ кенепке» оралуы туралы батыл болжамы екі жылдан кейін іске асырылатын болды. «Күннің адамдары» журналында (1913 жылғы 3 мамыр) жарияланған «Аморфизм мектебінің манифесті» атты сатирикалық манифестің авторы Метцингердің көзқарасын есінде ұстаған болуы мүмкін, себебі автор аморфизмнің бос кенептерін «жарық бізге жеткілікті» деп түсіндірген. Көркемөнер тарихшысы Джеффри С. Вайс былай жазады: «Аморфизмге қатысты сөздер мағынасыз болуы мүмкін, бірақ бұл объективтіліктің шексіз редуктивті салдарына болжам жасауға жеткілікті тіл болды». Жалпы алғанда, минимализмнің еуропалық тамырларын Баухаус мектебімен байланысты суретшілердің геометриялық абстракцияларында, Казимир Малевич, Пит Мондриан және Де Стиль қозғалысымен байланысты басқа суретшілердің, сондай-ақ ресейлік конструктивизм және румын мүсіншісі Константин Бранкушидің жұмыстарында көруге болады. Минимализмге Барнетт Ньюман, Ад Райнхардт, Йозеф Альберс, Пабло Пикассо, Марсель Дюшан, Джорджио Моранди және басқа да әртүрлі суретшілердің туындылары да әсер еткен. Минимализм сонымен қатар 1940-1950 жылдары Нью-Йорк мектебінде басым болған абстрактілік экспрессионизмнің суретшілдік субъективтілігіне қарсы реакция болды. Монохромды суреттерді түсіндірудің кең мүмкіндіктері (мүмкін еместігі де бар) осы монохромды көптеген суретшілерге, сыншыларға және жазушыларға қызықты ететінінің себебі болуы мүмкін. Монохром ешқашан басымдыққа ие болмаса да және көптеген суретшілер оған толығымен берілмесе де, ол ешқашан жоғалып кеткен емес. Ол жоғары модернизмді қоршап тұрған көрініс сияқты немесе оның символы ретінде, эстетикалық және әлеуметтік-саяси дүмпуіл кезінде қайта пайда болады.

Супрематизм және конструктивизм

Монохромды сурет салу, қазіргі түсінік бойынша, 1918 жылғы Казимир Малевичтің «Супрематистік композиция: Ақ фонда ақ» туындысымен Мәскеуде басталды. Бұл оның 1915 жылғы «Ақ фондағы қара төртбұрыш» жұмысының вариациясы немесе жалғасы болды, ол 20 ғасырдың геометриялық абстракциясы үшін маңызды туынды. 1921 жылы конструктивист суретші Александр Родченко «Таза қызыл түс», «Таза көк түс» және «Таза сары түс» картиналарын бірге көрсетті: әрқайсысы үш негізгі түстің бірінің монохромынан тұрды. Ол бұл жұмысты «сурет өлімі» деп бейнелеуді көздеді. Родченко өз монохромын сурет салудың дәстүрлі көзқарастарын жою деп санаса, Малевич өзінің жұмысын соларға назар аудару, өнердің мәнін зерттеу (таза сезім) ретінде қарастырды. Бұл екі тәсіл осы сияқты жұмыстың тарихының басындағы парадоксалды динамикасын анық көрсетті: монохромды картинаны өзін-өзі бейнелейтін, ешнәрсе шығармайтын жазық бет (материалдық нысан немесе «объект ретінде сурет») деп түсінуге болады, демек, сурет салу эволюциясындағы иллюзионизмнің аяқталуын білдіреді (мысалы, Родченко); немесе көп өлшемді (шексіз) кеңістікті бейнелеу, иллюзионистік сурет салудың толыққанды түрі, Батыс сурет салу тарихындағы жаңа эволюцияны, жаңа бастаманы көрсетеді (Малевич). Сонымен қатар, суретшінің пікірін келтірместен, суреттен оның ниеттерін анықтау қиын екенін де көптеген адамдар атап өтті.

Абстрактіл экспрессионисттер

Мильтон Резник абстрактілік экспрессионист суретші ретінде ұзақ мансапқа ие болды. Алғашқыда, 1940 жылдары, ол сол кездегі Action Painting стилін зерттеді. Оның кейінгі туындылары, 1950-1970 жылдар аралығында, көбінесе абстрактілі импрессионизм ретінде сипатталады, себебі ол Клод Моне сияқты көптеген, қайталамалы және тон жағынан жақын қылқаламмен жасалған сызықтар арқылы барлық композицияларын құрастырды – осылайша, суретшінің әйгілі «Су лилиялары» сериясіндегідей бояулармен жұмыс істеді. Суретшілік мансабының соңғы екі жарым онжылдығында Резник суреттері монохроматикалық болды, бірақ қалың қылқаламмен және қабатталған беттермен салынған. Ад Райнхардт – абстрактілік экспрессионист суретші, ол ұзақ жылдар бойы (шамамен 1952 жылдан 1967 жылы қайтыс болғанға дейін) қызыл немесе көк түсте, ал соңғы және ең әйгілісі – қара түсте дерлік таза монохромдарды салған. Төменде аталған Джонстың туындыларына ұқсас, Райнхардттың қара суреттерінде геометриялық пішіннің елеусіз белгілері бар, бірақ көрермен жұмысты мұқият қарағанда ғана нақты сызықтарды көруге болады. Бұл көрерменді ойша толқынуға және қабылдау туралы күмән тудыруға итермелейді; Франк Стелланың атақты сөзімен айтқанда, сіз «көргеніңіз» шын мәнінде көріп отырған нәрсе ме деп сұрауыңыз мүмкін. Ричард Пузетт Дарт абстрактілік экспрессионист суретші ретінде ұзақ мансабында бірнеше түрлі картиналар сериясын жасады, оның 1950 жылдардың соңынан 1990 жылдардың басына дейінгі аралықтағы «Presences» деп аталатын монохроматикалық сериясы ең күштілерінің бірі болды.

Түс өрісі

1950-1960 жылдары бірнеше абстрактілік экспрессионистер / түсті өнер суретшілері (оның ішінде: Барнетт Ньюман, Марк Ротко, Роберт Матервелл, Адольф Готтлиб, Теодорос Стамос, Сэм Фрэнсис, Людвиг Сандер, Клайффорд Стилл, Жюль Олицки және басқалар) монохромды еске түсіретін мотивтерді зерттеді, үлкен форматтағы суреттерде кең, тегіс түсті алаңдарды қолданып, бұл жаңа стильдерге – Пост-суретшілік абстракция, Лирикалық абстракция және Минимализмге – зор ықпал етті. Барнетт Ньюманның дерлік монохромды суреттерінің бірі Канадада наразылық пен кеңінен қысымға (және талқылауға) ұшырады, өйткені Ұлттық галерея оның 1967 жылғы «Оттың дауысы» картинасын 1980 жылдары 1,8 миллион долларға сатып алды. Барнетт Ньюманның өте сирек (бірақ техникалық тұрғыдан монохромды емес) геометриялық абстракцияларының тағы бірі 1980 жылдары Амстердамдағы Стеделик мұражайында ашуланған көрерменмен пышақпен қиып тасталды.

Лирикалық абстракция

Рональд Дэвис, Ларри Пунс, Уолтер Дарби Баннард, Дэн Кристенсен, Ларри Зокс, Ронни Лэндфилд, Ральф Хамфри, Дэвид Бадд, Дэвид Р. Прентис, Дэвид Диао, Дэвид Новрос, Джейк Бертот және тағы да басқалар сияқты лирикалық абстракционист суретшілер 1960 және 1970 жылдары монохромға жақымдаған пішінді және тікбұрышты кенептер сериясын зерттеп, олармен жұмыс істеді – әсіресе сол кезеңде түрлі өзгерістер болды.

Пішінді кенеп

1960 жылдан бері Фрэнк Стелла, Эллсворт Келли, Рональд Дэвис, Дэвид Новрос, Пол Могенсен, Патрисия Йохансон сияқты түрлі суретшілер әртүрлі пішіндегі кенептерге монохромды суреттер салған. Олардың кейбір монохроматикалық туындылары минимализммен байланысты болғанымен, аталған суретшілердің ешқайсысы минималист емес еді.

Нео-Дада

Роберт Раушенберг: "Кенвас ешқашан бос болмайды". 1950 жылдардың басында ақ, содан кейін қара, ал түбінде қызыл монохромды кенептерімен танылды. "Ақ суреттер" (1951) сериясында Раушенберг күнделікті үй бояуын бояу роликтерімен жағып, тегіс "бос" беттерге қол жеткізді. Ақ панельдер жеке немесе модульдік топтамалар түрінде көрсетілді. "Қара суреттер" (1951–1953) боялған беттің астындағы текстураны коллажталған газет арқылы, кейде тор тәрізді құрылымды көрсетеді. "Қызыл суреттер" (1953–54) боялған, көп жұмыс істелген беттің астында ағаш және мата сияқты материалдарды қамтиды, бұл Раушенбергтің "Комбиналды суреттерде" құрастыруды дамытуын және "Өнер" мен "Өмір" арасындағы "аралықта" әрекет ету ниетін болжайтын сияқты. Ақ кенептер композитор Джон Кейдждің үш бөлімнен тұратын үнсіздік туындысы – 4'33" шығармасымен байланысты болды, ал ол Кейдждің Дзен буддизмін зерттеуінен шабыттанған. Екі жұмыста да суретшінің бақылауынан тыс тыңдау/көру элементтеріне назар аударылады: мысалы, концерттік ортаның дыбыстары немесе "бос" кенеп беттерінде жиналатын көлеңкелер мен шаң бөлшектерінің ойыны ("қону жолақтары" – Кейдж). 1953 жылғы "Жоқ болған де Кунинг суреті" атты жұмысында Раушенберг абстрактты экспрессионист суретші Виллем де Кунингтің суретін өшірді. Күтпегендей, де Кунинг Раушенбергтің мақсаттарына қолдау көрсетіп, жас суретшіге өте тығыз жұмыс істелген суретінің бірін сыйға берді, оны Раушенбергтің толық емес өшіруіне 2 ай және көптеген өшіргіштер қажет болды. Жаспер Джонс Раушенбергтің досы болды, екеуі де 1950 жылдары басым болған абстрактты экспрессионизм эстетикасын қабылдамағандықтан нео-дадаисттер ретінде жіктелді. Джонс "Ақ ту", "Жасыл нысана" және "Танго" сияқты бірнеше туындылар жасады, онда Малевичтің "Ақ фондағы ақ шаршы" туындысына ұқсас, суреттің елеулі белгісі ғана көрінеді. Бұл жұмыстар көбінесе монохромды сурет салумен байланыстыратындарға қарағанда, қылқаламмен жұмыс істеудің көбірек белгілерін көрсетеді. Көптеген басқа жұмыстар да монохромды тәсілге жақымдасады, мысалы, 1960 жылдардың басындағы меланхолиялық "сұр" жұмыстар, бірақ оларға нақты объектілер ("құрастыру") немесе мәтін қосылған.

Robert Rauschenberg: "A canvas is never empty". In the early 1950s, became known for white, then black, and eventually red monochrome canvases. In the White Paintings (1951) series, Rauschenberg applied everyday house paint with paint rollers to achieve smooth "blank" surfaces. White panels were exhibited alone or in modular groupings. The Black Paintings (1951–1953) incorporated texture under the painted surface by way of collaged newspaper that sometimes indicates a grid like structure. The Red Paintings (1953–54) incorporate still more materials such as wood and fabric under the heavily worked painted surface, and seem to foreshadow Rauschenberg's development of assemblage in his "Combine Paintings" as well as his stated intention to act in "the gap" between "Art" and "Life". The white canvases became associated with the work 4'33" by the composer John Cage, which consisted of three movements of silence, and was inspired at least in part by Cage's study of Zen Buddhism. In both works attention is drawn to elements of listening / viewing which lie outside the artist's control: e. g. the sounds of the concert environment, or the play of shadows and dust particles accumulating on the 'blank' canvas surfaces ("landing strips" – Cage). In a related work, his Erased de Kooning Drawing of 1953, Rauschenberg erased a drawing by abstract expressionist artist Willem de Kooning. Perhaps surprisingly, De Kooning was sympathetic to Rauschenberg's aims and implicitly endorsed this experiment by providing the younger artist with one of his own drawings which was very densely worked, taking 2 months and many erasers for Rauschenberg to (incompletely) erase. Jasper Johns was a friend of Rauschenberg, and both were often categorized as Neo Dadaist, pointing to their rejection of the Abstract Expressionist aesthetic which was dominant in the 1950s. Johns painted a number of works such as White Flag, Green Target, and Tango, in which there is only a slight indication of an image, resembling the White Square on a White Field of Malevich in technique. These works often show more evidence of brushwork than is typically associated with monochrome painting. Many other works also approach monochrome, like the melancholic "grey" works of the early 1960s, but with real objects ("assemblage") or text added.

Минималистер

Эллсворт Келли Париж бен Нью-Йоркте көп уақыт өткізді. Қатаң минималист емес, ол пішінделген кенептерде және бір түсті тіктөртбұрышты панельдерде бірнеше монохромды суреттер жасады. Оның абстракциялары табиғаттан «абстракцияланды». Табиғатқа деген қызығушылығы соншалық, ол өсімдіктердің литографиялық сериясын әсерлі және шынайы реалистік стильде жасаған. Мино Аржентоның монотонды, ақ бояулары ақ бояулардың торлы, тіктөртбұрышты тақырыптарының вариациялары болды, бірақ ырғақ пен тұжырымдаманың айырмашылығымен жанданды. Бір композицияда бірнеше, көбірек мөлдірсіз ақ түсті, орталықта топталған сұр түсті торлар мен тіктөртбұрыштардан тұрады. Агнес Мартиннің 1950 және 1960 жылдардағы жұмыстары «әдемілік» туралы тыныш медитациялар, сондықтан «әдемілік» әдетте ақ, сүттей ақ немесе ашық сұр түсті кенептер, боялған беткейлерде қарындашпен сызылған әлсіз іздер бар. Роберт Райман «Леджер» (1982) сияқты туындыларында тіректерге, рамаға және суретшінің қолтаңбасына назар аударады, оларды жұмыстың маңызды элементтері ретінде көрсетеді. Абстрактты экспрессионизмнің қылқаламдық жұмысы осы минималистік құрылымдарда формальды материал ретінде қолданылады. Райман әдейі шектеулі тақырыпқа түрлендірудің керемет шебері. Брайс Марден өзінің ертедегі жетілген жұмыстарында Жаспер Джонс пен Эллсворт Келлидің қазіргі заманғы жұмыстарына ұқсас, бірақ формалистік көрінетін редуктивті стратегияны зерттеді: «Return 1» сияқты суреттер энкаустикамен (балауыз ортасымен) боялған нәзік сұр өрістерден тұрады. 1980 жылдардың аяғында абстракцияға рухани/эмоционалдық көзқарас ұстаған Брайс Марден абстрактілі сурет салудың көп түсті және каллиграфиялық түрін бастады. Франк Стелла композитор Игорь Стравинскийдің «музыка өзінен басқа ештеңе білдіре алмайды» деген атақты мәлімдемесін қайталап, «Көргенің – көргенің» деді, кейін бұл пікірін өзінің алғашқы суреттері Сэмюэл Беккеттің жазуына белгілі бір дәрежеде әсер еткенін айтып біліктілендірді (жоғарыда қараңыз). Өзінің шығармаларында ол көрермен тарапынан «рухани» немесе тіпті «эмоционалдық» жауаптың кез келген тұжырымдарын азайтуға тырысты, және бұл 1950 жылдардың аяғында басталған оның жіңішке жолақты суреттерінде ең айқын көрінеді, онда жіңішке жолақтар боялмаған кенеппен бөлінеді. Кейін Стелла тек бір түсті ғана емес, сонымен қатар геометриялық суреттеуден де бас тартты. Джон МакКракен мінез-құлқы бойынша минималист, өйткені оның «объектілері» «сурет» немесе «мүсін» деп дұрыс жіктелмейді. 1965 жылдан бері «тақташалар, бағаналар, тақтайшалар, бейтарап нысандар» үшін танымал, оның мұқият аяқталған, жылтыратылған монохромды нысандары көбінесе галерея қабырғаларына сүйеніп тұрады, кейбір сыншылар бұл тұрғанды «Батыс жағалауының бейжайдығы» деп атайды. Ол серфинг тақталарын жасаудың ерекше әдістеріне сүйенсе де, оның жұмыстары Джон М. Миллер және басқа да соңғы суретшілердің шығармаларынан айырмашылығы, суретшінің ерекшеліктеріне сәйкес зауытта жасалмайды, олар жеке және мұқият қолмен жасалған. Аллан МакКоллум 1970 жылдардың ортасында картиналарға мағына беретін әлеуметтік күштерді «суреттің» өзін «сурет үшін» белгі ретінде оқи алатын жалпы нысанға – «орын басушы» немесе «құрал» түріне айналдыруға болады деп анықтады. 1970 және 80 жылдардың басында ол «сурогат суреттер» деп атаған суреттерді суретке түсірді, содан кейін оларды гипспен, рамамен және басқаларымен құюды бастады. Қара бояумен боялған, қоршалған, матталған жүздеген нысандар бейтарап, «жалпы белгілер» ретінде жұмыс істеді, олар көрерменді картинаның «идеясын» құрайтын әлеуметтік күтулер туралы ойлануға талпындыруы мүмкін, бірақ картинаның өзі туралы емес. Суреттерді өздерінің белгілеріне дейін азайту арқылы МакКоллум галерея мен мұражайды театр түріне айналдырды, шығармаларды ұсыну, көрсету, сатып алу және сату, алмасу, фотоға түсіру, бағалау, сынға алу, таңдау және жазу драмасын ерекшелендірді; іс-әрекеттің ортасындағы суреттер мақсатты түрде қарастырылды, адамның назарын қосымша құрылғылар мен әлеуметтік тәжірибелерге аудару үшін, ақырында, жұмыстың құнын арттырады. Парадоксалды түрде, уақыт өте келе, бұл бейтарап заттар антропологиялық өнерге көзқарас символдары ретінде өздерінің құндылықтарына ие болды. Энн Труит – XX ғасырдың ортасындағы американдық суретші, ол минимализммен және Моррис Луис және Кеннет Ноланд сияқты Color Field суретшілерімен байланысты. Негізінен минималистік мүсінші ретінде және өзінің мүсіндерін суреттейтін суретші ретінде танымал, Труит өзінің мансабында бірнеше монохромды суреттер сериясын жасады. Ол 1960 жылдардың басында өзінің ең маңызды жұмысын жасады, ол Дональд Джадд пен Эллсворт Келли сияқты минималистердің жұмысын көп жағынан болжайды. Ол кейбір маңызды жағынан минималистерден өзгеше болды. Мысалы, ол көптеген жұмыстарын өзі үшін маңызды орындар мен оқиғалардың атымен атады, бұл мүсінмен шектеліп, оның ішінде қамтылған наративті білдіретін тәжірибе. Оның минимализмнің дамуына үлкен үлес қосқан мүсіндері агрессивті түрде қарапайым және боялған құрылымдар, көбінесе үлкен болды. Мүсінінің астындағы терең платформа оларды жерден сәл көтеріп, жұқа көлеңке сызығында қалқып тұрғандай көрінеді. Мүсін мен жер арасындағы, гравитация мен тікбұрыштылық арасындағы шекара иллюзияға айналды. Бұл формальды екіұштылық оның түстің өзінде психологиялық діріл бар екенін, оны тазарту арқылы, өнер туындысында оның қамтитын оқиғаны зат емес, сезім ретінде бөліп шығарады деген талабымен байланысты. Оқиға өнер туындысына айналады, түспен жеткізілген визуалды сезім.

Ellsworth Kelly spent a lot of time in both Paris and New York. Not strictly a minimalist, he has made a number of monochrome paintings on shaped canvases and single color rectangular panels. His abstractions were "abstracted" from nature. His interest in nature extends so far that he has made a series of plant lithographs in an impressive and sincerely realistic style. Mino Argento monotones, white on white paintings were variations on the gridded, rectangle on rectangle themes, but were enlivened with differences in rhythm and conception. One composition included grayed grids and vertical rectangles in several, more opaque whites, clustered centrally. Agnes Martin whose works of the 1950s and 1960s are serene meditations on "perfection", and hence "beauty", are typically white, off white or pale grey canvases with faint evidence of pencil dragged in lines or grids across the painted surface. Robert Ryman in works such as Ledger (1982) purposely draws attention to supports, framing, and the artist's signature as important elements of works which are usually white, or off white, and in square format. Abstract Expressionist brushwork is used as formal material in these minimalist constructions. Ryman exhibits a tour de force of variation on a deliberately limited theme. Brice Marden in his earliest mature works explored a reductive strategy which seemed similar to that of Jasper Johns's and Ellsworth Kelly's contemporaneous works, yet more formalist: paintings such as Return 1 consist of subtly grey fields painted in encaustic (wax medium) with a narrow strip along the bottom of the canvas where Marden left bare evidence of process (i. e., drips and spatters of paint). During the late 1980s Brice Marden, who held a spiritual/emotional view of abstraction, began a more multi colored and calligraphic form of abstract painting. Frank Stella echoed composer Igor Stravinsky's famous assertion that "music is powerless to express anything but itself" when he said "What you see is what you see", a remark he later qualified by saying his early paintings were influenced to a degree by the writing of Samuel Beckett (see above). In his work he was attempting to minimize any inference of "spiritual" or even "emotional" response on the part of the viewer, and this is perhaps most striking in his pinstripe beginning in the late 1950s, where the pinstripes are articulated by unpainted canvas. Later, Stella abandoned not only monochrome, but also eventually geometric painting. John McCracken is characteristically Minimalist in that his "objects" aren't adequately categorized as "painting" or "sculpture". Famous since 1965 for "slabs, columns, planks Neutral forms", his meticulously finished, polished monochrome objects are often simply leaned up against gallery walls, in what some critics describe as a casual "West Coast lean". Although he draws from techniques characteristic of surfboard manufacture, his works are personally and meticulously handcrafted, unlike those of John M. Miller and other more recent artists, which are typically factory made according to the artist's specifications. Allan McCollum determined in the mid 1970s that the social forces that give paintings meaning may be better understood if the "painting" itself could be reduced to a generic form—a painting that could read as a "sign" for a painting", which could function of a "placeholder", or a kind of "prop". In the 1970s and early 80s he painted what he called Surrogate Paintings, and ultimately began casting them in plaster, frame and all. These hundreds of objects that looked like framed, matted, fields of painted blackness, worked as neutral, "generic signs" that might inspire the viewer to think about the social expectations that constructed the "idea" of a painting, more than the actual painting itself. By reducing paintings to mere signs of themselves, McCollum turned the gallery and the museum setting into a kind of theater, highlighting the drama of presenting, displaying, buying and selling, exchanging, photographing, assessing, criticizing, choosing, and writing about the works; the object paintings at the center of the action were purposely rendered moot, in order to turn one's attention to the supplementary devices and social practices that, in the end, bestow the value on the work. Paradoxically, as time went by, these neutral objects became valuable in themselves, as symbols of an anthropological way of looking at art. Anne Truitt was an American artist of the mid 20th century; she is associated with both minimalism and Color Field artists like Morris Louis and Kenneth Noland. Primarily thought of as a minimalist sculptor, and as a colorist who painted her sculpture, throughout her career Truitt produced several series of Monochromatic paintings. She made what is considered her most important work in the early 1960s anticipating in many respects the work of minimalists like Donald Judd and Ellsworth Kelly. She was unlike the minimalists is some significant ways. She named, for instance, many of her works after places and events that were important to her—a practice suggesting a narrative beyond and yet somehow contained by the sculpture. The sculpture that made her significant to the development of Minimalism were aggressively plain and painted structures, often large. The recessional platform under her sculpture raised them just enough off the ground that they appeared to float on a thin line of shadow. The boundary between sculpture and ground, between gravity and verticality, was made illusory. This formal ambivalence is mirrored by her insistence that color itself, contained a psychological vibration which when purified, as it is on a work of art, isolates the event it refers to as a thing rather than a feeling. The event becomes a work of art, a visual sensation delivered by color.

Еуропа

Лусио Фонтана 1949 жылдан бастап монохромды суреттердің бетіндегі тесіктер немесе кесіктер арқылы "Ғарыш дәуіріне арналған өнер" деп атаған идеясының белгісін көрсететін "Ғарыштық тұжырымдама" немесе кесіктер сериясын жасады (Concetto spaziale (50 B.1), 1950, MNAM, Париж).

Монохромды шығармалар: Көк дәуір

Ив Клейн: Клейн 1949 жылдан бастап монохромды суреттер салған және 1950 жылы осы жұмыстардың алғашқы жеке көрмесін өткізгенімен, оның алғашқы көпшілікке көрсетілімі – суретшінің «Ив: Суреттер» атты кітабының 1954 жылғы қарашада жарық көргені болды. Дәстүрлі каталогты пародизациялап, кітапта оның өткен жылдары тұрған әртүрлі қалалармен байланысты бірнеше қарқынды монохромдар ұсынылған. «Ив: Суреттер» оның майлы бояудан жасалған алғашқы екі суретінің көрмесін алдын ала болжады: «Club des Solitaires», Париж, 1955 жылғы қазан және «Yves: Proposition monochromes» at Gallery Colette Allendy, 1956 жылғы ақпан. Бұл көрмелердегі қызғылт сары, сары, қызыл, қызғылт және көк түсті монохромдар Клейнді көңілсіздікке түсірді, себебі адамдар суреттен суретке өтіп, оларды мозаика тәрізді біріктірген. Көрермендердің реакциясынан [Клейн] олардың әртүрлі, біртекті түсті кенептері жарқын, абстрактілі интерьердің жаңа түрі екенін ойлағандықтарын түсінді. Осы түсініспеушіліктен қорқып, Клейн монохромды өнер бағытында тағы бір шешуші қадам жасау қажеттігін сезді. Сол кезден бастап ол бір ғана негізгі түске назар аударатын болды: көк. HANNAH WEITEMEIER Келесі көрме, «Proposte Monochrome, Epoca Blu» (Монохромдық ұсыныстар; Көк дәуір), Милан қаласындағы «Galleria Apollinaire» галереясында (1957 жылғы қаңтар) 11 бірдей көк түсті кенептерді көрсетті, олар ультрамарин пигменті синтетикалық шайыр «Rhodopas» ішінде ерітілген. Париждік бояу сатушы Эдуард Адамның көмегімен ашылған бұл әдіс пигменттің жарқырауын сақтап қалуға мүмкіндік берді, себебі зығыр майына еріткенде ол көмескіленуге бейім болатын. Кейін Клейн осы рецепті «таза идеяның түпнұсқалығын» сақтау үшін патенттеді. Бұл түс ортағасырлық картиналардағы Мадоннаның киімдерін бояу үшін қолданылған лазуритті еске түсіреді және «Халықаралық Клейн көгі» (IKB) деген аталыммен танымал болды. Суреттер қабырғалардан 20 см қашықтықта орналасқан тіреулерге бекітілді, бұл олардың кеңістіктік түсініксіздігін арттырды. Көрме сыншылар тарапынан да, коммерциялық тұрғыдан да сәтті болды және Париж, Дюссельдорф және Лондон қалаларына сапар шекті. Париждегі «Iris Clert» галереясындағы көрме 1957 жылғы мамыр айында маңызды оқиғаға айналды. Ашылу салтанатында 1001 көк шар ұшырылды, сонымен қатар Клейн пошта қызметіне пара беріп, IKB маркаларын заңды деп қабылдауға көндірген көк түсті хаттар жіберілді. «Gallery Collette Allendy» галереясында көк пигменттен толтырылған ыдыстар мен оттан жасалған суреттердің көрмесі бір уақытта өтті. Герхард Рихтер – өзінің техникалық тұрғыдан керемет фотореалистік суреттерімен танымал суретші, олар оның абстрактілі және монохромды туындыларын көлеңкеге түсіреді. Оның абстрактілі және бейнелеу жұмыстары да ұқсас эмоциялық кеңістікті қамтиды, 1980 жылдардың соңында оның жұмысын өте сәнді еткен ирониялық пессимизм. Оның сұр суреттері ылғал бояумен «экспрессивті» қимылдар жасау арқылы жасалады. Оливье Моссе де Нью-Йорк пен Парижде көп уақыт өткізді. 1960 жылдары Парижде ол Даниэль Бурен, Мишель Парментье және Ниле Торонимен бірге «BMPT» тобының мүшесі болды. Топ авторлық және түпнұсқалық туралы мәселелерді көтерді, олар көбінесе бір-бірінің жұмыстарын жасағанын және өнер нысаны авторлықтан маңыздырақ екенін білдірді. Кейіннен, 1970 жылдардың соңында Нью-Йоркте Моссе неоэкспрессионизмнің гүлдену кезеңінде монохромды суреттердің ұзақ сериясын жасады. Ол «New York Radical Painting» тобының негізін қалаушы мүшесі болды, «радикалды» термині білдірілген радикалды әлеуметтік ұстанымға, сондай-ақ кескіндеменің радикалды «тамырына» оралуға сілтеме жасайды. Абстракцияның, тіпті монохромның әлеуметтік маңыздылығы Малевич пен Родченкодан бері мұндай дәрежеде баса айтылмаған. 1980 жылдардағы Питер Халли сияқты неогео суретшілер геометриялық абстракцияның әлеуметтік маңызды, сындық рөлін растайды және Моссетті ықпал етуші ретінде атайды.

Yves Klein: although Klein had painted monochromes as early as 1949, and held the first private exhibition of this work in 1950, his first public showing was the publication of the artist's book Yves: Peintures in November 1954. Parodying a traditional catalogue, the book featured a series of intense monochromes linked to various cities he had lived in during the previous years. Yves: Peintures anticipated his first two shows of oil paintings, at the Club des Solitaires, Paris, October 1955 and Yves: Proposition monochromes at Gallery Colette Allendy, February 1956. These shows, displaying orange, yellow, red, pink and blue monochromes, deeply disappointed Klein, as people went from painting to painting, linking them together as a sort of mosaic. From the reactions of the audience, [Klein] realized that viewers thought his various, uniformly colored canvases amounted to a new kind of bright, abstract interior decoration. Shocked at this misunderstanding, Klein knew a further and decisive step in the direction of monochrome art would have to be taken From that time onwards he would concentrate on one single, primary color alone: blue.|Hannah Weitemeier
The next exhibition, Proposte Monochrome, Epoca Blu (Proposition Monochrome; Blue Epoch) at the Gallery Apollinaire, Milan, (January 1957), featured 11 identical blue canvases, using ultramarine pigment suspended in a synthetic resin Rhodopas. Discovered with the help of Edouard Adam, a Parisian paint dealer, the effect was to retain the brilliance of the pigment which tended to become dull when suspended in linseed oil. Klein later patented this recipe to maintain the "authenticity of the pure idea". This colour, reminiscent of the lapis lazuli used to paint the Madonna's robes in medieval paintings, was to become famous as "International Klein Blue" (IKB). The paintings were attached to poles placed 20 cm away from the walls to increase their spatial ambiguities. The show was a critical and commercial success, traveling to Paris, Düsseldorf and London. The Parisian exhibition, at the Iris Clert Gallery, May 1957, became a seminal happening; As well as 1001 blue balloons being released to mark the opening, blue postcards were sent out using IKB stamps that Klein had bribed the postal service to accept as legitimate. An exhibition of tubs of blue pigment and fire paintings was held concurrently at Gallery Collette Allendy. Gerhard Richter is an artist who is probably best known for his technically stunning photo realist paintings, which overshadow his abstract and monochrome works. Both his abstract and representational works seem to cover similar emotional terrain, a kind of ironic pessimism which made his work very fashionable in the late 1980s. His grey paintings, are made by drawing "expressive" gestures in wet paint. Olivier Mosset also has spent considerable time in New York and Paris. In Paris in the 1960s he was a member of the BMPT group, along with Daniel Buren, Michel Parmentier, and Niele Toroni. The group brought forth questions about the notions of authorship and originality, implying that they often did each other's works, and that the art object was more important than its authorship. Later, in New York in the late 1970s, Mosset undertook a long series of monochrome paintings, during the heyday of Neo expressionism. He became a founding member of the New York Radical Painting group, radical referring both to an implied radical social stance, as well as a returning to the radical "root" of painting. This re assertion of social relevance for abstraction, and even the monochrome, hadn't been emphasized to such a degree since Malevich and Rodchenko. 1980s neo geo artists such as Peter Halley who assert a socially relevant, critical role for geometric abstraction, cite Mosset as an influence.

Азия

Дансаэкхва (корейше: 단색화) – 1970-жылдардың ортасында пайда болған Оңтүстік Кореяның "монохромды сурет салу" стилі. Дансаэкхва суретшілері көбінесе бірге көрмелер ұйымдастырған, алайда олар ресми көркемдік бағыттың құрамына кірген жоқ. Осы стильмен байланысты суретшілер: Чо Ён ик, Чунг Чан Суп, Чунг Санг Хва, Ха Чон Хён, Ким Чан Ёль, Ли Донг Юб, Ли Уфан, Парк Со Бо және Юн Хён Кын.

Басқалар

Салли Хейзелет Драммонд (туған ж. 1924, АҚШ) 1950-ші жылдардың соңында Нью-Йорктегі Танагер галереясында, алғашқы Оншы көшедегі кооперативтік галереялардың бірінде өз монахроматикалық суреттерін көрсетті. 2007 жылға дейін ол монахромды суреттер салуын жалғастырып келеді. Алан Эбнотер – американдық суретші, ол монахромдық сурет өнерінің мұрасын зерттейді, өзін тек жасыл түспен шектейді. Флоренс Миллер Пирс 1930 жылдары TAOS Трансцендентальды Суретшілер тобының мүшесі болды, қазіргі уақытта Нью-Мексико штатының Альбукерки қаласында тұрады. Оның мөлдір шайырдан жасалған, көлеңкелі плаксигласқа құйылған төртбұрышты монахромдары өздігінен жарқырайтын сияқты. Блажей Баляж өзінің "қос монахромымен". Түс пен монеталардың, қоқыстың, топырақтың немесе мак тұқымының қалдықтары. Мак егістігі / Маковое поле 2001/02. Марсия Хафиф Нью-Йорк, Лос-Анджелес және Еуропада 50 жылдан астам монахромды суреттерін көрсетті. Ол май, эмаль, жұмыртқа темперасы, акварель, глазурь, акрил және түсті қаламмен монахромдық жұмыстар жасады. Оның туындылары 2014 жылғы Хаммер мұражайындағы екі жылдық көрмеге енгізілді, онда суретші қара түспен боялған 24 монахромды картинаны көрсетті.

Монохромды сурет салу халықтық мәдениетте

1998 жылы «Тони» сыйлығын жеңіп алған Бродвейдің «Өнер» пьесасында пьесаның көп бөлігін құрайтын эстетикалық дау-жанжалды тудыру үшін ақ түсті монохромды картина қолданылды. 1995 жылы «Сезар» сыйлығын жеңіп алған «Үш бауыр» фильміндегі ақ түсті монохромды картина, нақты емес суретші Уайтменнің (К. Малевичтің «Ақ фондағы ақ» шедеврінен шабыттанған) туындысы болды.