Кіріспе
Дрогобыч (Дрогобич, ) – Украинаның Львов облысының оңтүстігінде орналасқан қала. Қала Дрогобыч ауданының әкімшілік орталығы және Украинаның Дрогобыч қалалық бірлестігінің (hromada) әкімшілігіне табаны болып табылады. 1939–1941 және 1944–1959 жылдары Дрогобыч облысының орталығы болған. Дрогобыч XI ғасырдың соңында Киев Русі мен оның батысындағы жерлер арасындағы маңызды сауда орталығы және көліктік түйін ретінде құрылған. Жергілікті русьтік әулеттің құрылуынан кейін және 1349 жылы Галиция-Волынь Корольдігінің Польша Корольдігіне қосылуынан бастап, XV ғасырдан бастап қала сауда және тұз өндіру орталығы ретінде дамыды. 1772 жылы Польша-Литва Республикасының бірінші бөлінісінен кейін Дрогобыч Габсбург империясының құрамына кірді. XIX ғасырдың ортасында ол Еуропадағы ең ірі мұнай өндіру орталығына айналды, бұл оның қарқынды дамуына үлкен үлес қосты. Жаңадан гүлденген, екі дүниежүзілік соғыс аралығындағы Польшада қала Львов воеводствосының ауданының орталығы болды. Екінші дүниежүзілік соғыстың нәтижесінде қала Кеңес Одағының украин бөлігіне қосылды, ал 1991 жылы тәуелсіз Украинаның құрамына кірді. Қала Элизабет Бергнер, Юрий Дрогобыч (Котермак), Иван Франко және Бруно Шульц сияқты белгілі тұлғалардың туған жері. Қалада бірнеше мұнай өңдеу зауыттары бар. Дрогобыч тұз зауыты Еуропадағы ең көнесі саналады. Дрогобычтың халқы шамамен адамды құрайды, бұл оны Львов облысының екінші ірі қаласы етеді.
Drohobych (Дрогобич, ; Drohobycz ; ) is a city in the south of Lviv Oblast, Ukraine. It is the administrative center of Drohobych Raion and hosts the administration of Drohobych urban hromada, one of the hromadas of Ukraine. In 1939–1941 and 1944–1959 it was the center of Drohobych Oblast. Drohobych was founded at the end of the eleventh century as an important trading post and transport node between Kyiv Rus' and the lands to the West of Rus'. After extinction of the local Ruthenian dynasty and subsequent incorporation of the Kingdom of Galicia–Volhynia into the Polish Kingdom by 1349, from the fifteenth century the city developer as a mercantile and saltworks centre. Drohobych became part of the Habsburg Empire in 1772 after the first partition of the Polish–Lithuanian Commonwealth. In the mid nineteenth century it became Europe's largest oil extraction center, which significantly contributed to its rapid development. In the renascent, interwar Poland it was the center of a county within the Lwów Voivodeship. As an outcome of World War II, the city was incorporated into the Ukrainian part of the Soviet Union, which in 1991 became the independent Ukraine. The city was the birthplace of such well known personalities as Elisabeth Bergner, Yuriy Drohobych (Kotermak), Ivan Franko and Bruno Schulz. The city has several oil refineries. The Drohobych saltworks are considered to be the oldest in Europe. The estimated population of Drohobych is , making it the second largest city in Lviv region.
Тарих
Дрохобычтың жайлы тек аңыз деректер болғанымен, ол Киев Русі дәуірінде болған болуы мүмкін. Бір аңыз бойынша, тұз саудагерлерінің Бич деп аталатын елді мекені болған. Бич куман шабуылынан қирағанда, аман қалғандары елді мекенді жақын жердегі орында қайта тұрғызып, оған қазіргі атауын берген, ол «Екінші Бич» деген мағынаны білдіреді. Киев Русі кезінде Дрохобыч маңында Тустан бекінісі салынған. Дегенмен, ғалымдар бұл аңызға күмәнмен қарайды, себебі Дрогобыч – Дорогобуждың поляк тіліндегі айтылуы, ол Киев Русіндегі үш қалаға қолданылған, кең таралған шығыс славян топонимі. Қала туралы алғашқы жазба 1387 жылы Львов қалалық тізімінде, Дрохобычтан шыққан Мартин (немесе Марцин) есімді адам туралы айтылған. Воскресенский жылнамасында (1377–82 ж.) Холм, Львов Великий сияқты сол кездегі Волыньдегі басқа қалалармен бірге «Другабець» (Другабец) есімі келтіріледі. 1392 жылы Польша королі Владислав II Русьдің ескі құрылыстарының негізінде алғашқы рим-католик қалалық шіркеуін (поляк тілінде: Kosciół farny) салуға бұйрық берді. Польша-Литва одағында қала үлкен ауылдық староствоның (Русь воеводствосының округі) орталығы болды. Дрохобыч 15 ғасырда Магдебург құқығын алған (нақты жылы туралы деректер әртүрлі, кейбіреулері 1422 немесе 1460 жылды көрсетеді, бірақ 1506 жылы бұл құқықтар король Александр Ягеллонмен расталған). 14-16 ғасырларда тұз өнеркәсібі маңызды рөл атқарды. 17 ғасырдың басында қалада украин католик бауырластығы құрылды. 1648 жылы Хмельницкий көтерілісі кезінде казактар қала мен соборға шабуыл жасады. Осы кезде жергілікті поляктардың көп бөлігі, сондай-ақ грек-католиктер мен еврейлер өлтірілді, ал кейбіреулері шабуылға ұшырамаған қоңырау мұнарасында аман қалды. 1772 жылы Польшаның бөлінуі нәтижесінде қала Габсбург монархиясына қарасты болды. 19 ғасырда аймақта мұнайдың қоры табылды, бұл қаланы мұнай және табиғи газ өнеркәсібінің маңызды орталығына айналдырды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін аймақ қысқа ғана уақытқа тәуелсіз Батыс Украина Халық Республикасының (Західноукраїнська Народна Республіка; ZUNR) құрамына кірді. Польша-Украина соғысынан кейін ZUNR Екінші Польша Республикасымен біріктіріліп, 1919 жылы Дрохобыч Львов воеводствосының құрамына енді. 1928 жылы қала орталығында әлі де жұмыс істеп тұрған украиндық жеке гимназия (академиялық бағыттағы орта мектеп) ашылды. 1920 жылдардың соңында халық саны шамамен 40 000-ға жетті, ал Полминдегі мұнай өңдеу зауыты Еуропадағы ең ірілердің біріне айналды, онда 800 адам жұмыс істеді. Сан алуан келушілер ағаштан салынған грек-католик шіркеулерін көруге келді, олардың ішінде 1691 жылғы фрескалары бар Қасиетті Юр шіркеуі Екінші Польша Республикасындағы ең әдемі құрылыс саналды. Дрохобыч сонымен қатар маңызды спорт орталығы болды (қараңыз: Junak Drohobycz). 1939 жылдың қыркүйегінде Германия мен Кеңес Одағының Польшаға басып кіруі және Риббентроп-Молотов келісіміне сәйкес қала Совет Украинасына қосылды. Басып кіруден кейін нацистік Германия мұнай кендеріне байланысты қаланы өзінің Бас үкіметінің құрамына қосуды жоспарлады, бірақ КСРО бас тартты және оны аннексиялады. Совет Украинасында Дрохобыч Дрохобыч облысының орталығы болды. Жергілікті поляк скауттары «Ақ хатшылар» ұйымын құрды, ол 1939 жылдың соңы мен 1940 жылдың басында жүздеген адамдарды Карпат тауларындағы совет-венгрия шекарасы арқылы Совет Одағынан Венгрияға контрабандалық жолмен шығарды. 1941 жылдың шілде айының басында, нацистердің КСРО-ға басып кіруінің алғашқы апталарында қала нацистік Германиямен басып алынды. Соғысқа дейінгі Дрохобышта 15 000-ға жуық еврей халқы тұрды, бұл жалпы халықтың 40% құрады. Неміс әскері қалаға кіргеннен кейін украин ұлтшылдары үш күнге созылған погромды бастады. 1942 жылы бірнеше іріктеулер, депортациялар және көшедегі кісі өлтірулер болды, олардың барлығын неміс әскері мен украиндық қосымша полициясы басқарды. 1942 жылдың қазан айында Дрохобыч геттосы құрылды, онда шамамен 10 000 тұтқын болды, оның ішінде көршілес елді мекендерден әкелінген еврейлер де болды. 1943 жылдың маусым айында неміс әкімшілігі мен әскерлері геттоны жойды. Дрохобыштан бар болғаны 800 еврей ғана аман қалды. 1944 жылдың 6 тамызында неміс оккупациясы аяқталып, Қызыл Армия қалаға кірді. Соғысқа дейін еврей халқының көп болғанына қарамастан, қазіргі тұрғын 1945 жылдан кейін өз ауылына оралған екі еврейдің бірі екенін айтады. Соғыстан кейін қала 1959 жылы Дрохобыч облысы Львов облысына қосылғанға дейін облыс орталығы болып қала берді. Кеңес заманында Дрохобыч Батыс Украинаның маңызды өнеркәсіптік орталығына айналды, мұнай өңдеу, машина жасау, ағаш өңдеу, тамақ және жеңіл өнеркәсіптері жоғары деңгейде дамыды. 2020 жылдың 18 шілдесіне дейін Дрохобыч облыстық маңызы бар қала ретінде белгіленген және Дрохобыч муниципалитетіне қарасты болды, бірақ Дрохобыч ауданына кірмейтін. Украинаның әкімшілік реформасы аясында Львов облысының аудандарының саны жетіге дейін азайтылды, Дрохобыч муниципалитеті Дрохобыч ауданымен біріктірілді.
Экономика
Қазіргі уақытта қалада тұз өндіру, мұнай өңдеу, химия, машина жасау, металлургия және тамақ өңдеу сияқты салалар орналасқан. Дрохобич тұз кендеріне бай, осы себепті тұз қаланың ең танымал символы болып саналады және қаланың эмблемасында бейнеленген.
Спорт
Қала Польшаның соғысқа дейінгі ең жақсы футбол клубтарының бірі – «Юнак Дрохобичтің» туған жері болды. 1939 жылы Польшаға кеңес әскерлерінің басып кіруі салдарынан клуб таратылды. Қазіргі уақытта қаланы «Halychyna Drohobych» клубы бейнелейді, ол 1989 жылы «Naftovyk Drohobych» деген атпен құрылған.