Вашита өзеніндегі шайқас: Жеңіс пен зұлмат трагедиясы

Кіріспе

АҚШ кавалериясы жазық далалардағы үндістер лагеріне шабуыл жасады. Вашита өзені шайқасы (кейде Вашита шайқасы немесе Вашита қырғыны деп аталады) 1868 жылдың 27 қарашасында болды, онда подполковник Джордж Армстронг Кастердің 7-ші АҚШ кавалериясы Вашита өзеніндегі Блэк Кеттлдің Оңтүстік Шайен лагеріне шабуыл жасады (қазіргі Ушита шайқас алаңы ұлттық тарихи ескерткіші, Оклахома штаты, Шайен қаласының жанында). Шайен лагері – өзен бойындағы үлкен қыстаудың көптеген үнді тайпаларының ең шалғай орналасқан тобы болатын, онда мыңдаған адамдар тұрды. Кастердің әскерлері ақтардың қоныс аударушыларына шабуыл жасаған үнділердің ізін анықтаған барлаушылардың мәліметі бойынша ауылға шабуыл жасады. Блэк Кеттл және оның халқы бейбітшілікпен өмір сүрген және бейбітшілік іздеген. Кастердің әскерлері жауынгерлермен қатар әйелдер мен балаларды да өлтірді, сонымен қатар көптеген адамдарды тұтқынға алып, оларды кепіл ретінде және қалқан ретінде пайдаланды. Шабуылда қаза тапқан Шайендердің саны туралы алғашқы хабарлардан бастап даулар туды.

Өмірбаян

Оңтүстік шайендер мен арапахо тайпалары Медицин-Лодж келісіміне қол қойғаннан кейін, Конгресс бекіткен соңғы келісім мәтініне сәйкес, олар қазіргі Канзас және Колорадодан оңтүстікке қарай, Үндістан территориясындағы (қазіргі Оклахома) жаңа резервацияға көшірілуге міндетті болды. Алайда, келісім келіссөздерінің ауызша келісімі шайендерге бұқа жеткілікті болған жағдайда, дәстүрлі аңшылық жерлерін сақтап қалуға кепілдік берген. Бұл маңызды шарт ратификация процесінде жасырын түрде жойылды. Осының салдарынан олар дәстүрлі аумағынан бас тартып, аз өңделетін жері бар және бұқадан, олардың негізгі тамақ көзі және мәдениетінің орталығынан алыс жатқан аймаққа қоныстандырылды. Бірнеше айға созылған шартты бейбітшілік, соғысқан Кау индейлері мен Оңтүстік шайендер арасындағы шабуылдарға төтеп берді. Бірақ 1868 жылдың жазында Оңтүстік шайендер мен одақтас арапахо, киова, команч, Солтүстік шайен, Бруле, Оглала және пауни жауынгерлері Канзастың батысындағы, Колорадоның оңтүстік-шығысындағы және Техастың солтүстік-батысындағы ақтардың қоныстарын шапты. Бұл шабуылдардың ішінде 1868 жылдың 10 тамызында басталған Канзастағы Соломон және Салин өзендері бойындағы шабуылдар да болды. Жауынгерлер кем дегенде 15 ақ тұрғынды өлтіріп, басқаларын жаралады, кейбір әйелдерді зорлап, ал басқаларын тұтқынға алып, өз тайпаларына қабылдады. 1897 жылы Канзас штатының өкілі Хорас Л. Мур Канзас штатының тарихи қоғамының отырысында: "1868 жылдың 12 қыркүйегінен 1869 жылдың 9 ақпанына дейінгі кезеңде, әскери операцияларға байланысты жазатайым оқиғаларды есептемегенде, барлығы 158 адам өлтірілді, он алты адам жараланды және қырық бір адамның басы кесілді. Үш барлаушы қаза тапты, он төрт әйел зорланды, бір ер адам тұтқынға алынды, төрт әйел мен жиырма төрт бала әкетілді. Бұл оқиғалардың көп бөлігі сол кездегі батыс Канзаста болды, бірақ Салин, Соломон және Республика өзендері қазіргі кездегідей алыс емес сияқты" деді. 1868 жылдың 19 тамызында Канзас штатының Форт-Ларнед бекінісіндегі шайендер мен арапахо тайпаларының үнді агенті полковник Эдвард У. Уинкоп, Черный Кетлдің шайендер ауылының басшысы Литтл-Рокпен сұхбаттасты. Литтл-Рок Салин және Соломон өзендері бойындағы шабуылдар туралы білгендерін айтты. Литтл-Роктың сөзіне сәйкес, 200-ге жуық шайен жауынгерлері Уолнат-Крик саласының жоғары жағындағы лагерден пауни тайпасына қарсы жорыққа шығу ниетімен лагерден шықты. Бірақ олар Салин және Соломон өзендері бойындағы ақтардың қоныстарын шапты. Кейбір жауынгерлер Черный Кетлдің лагеріне оралды. Литтл-Рок олардан оқиғаның мән-жайын білді. Литтл-Рок шабуылға ең жауапты жауынгерлерді анықтап, оларды ақтардың билігіне тапсыруға келісті.

After the Southern Cheyenne and Arapaho signed the Medicine Lodge Treaty, they wereaccording to the final treaty text as affirmed by Congressrequired to move south from present day Kansas and Colorado to a new reservation in Indian Territory (modern Oklahoma). The actual oral accord of the treaty negotiations, however, had guaranteed the Cheyennes their traditional hunting lands as long as there was sufficient buffalo to justify the chase, a crucial treaty stipulation which was tacitly dropped in the subsequent ratification process. This forced them to give up their traditional territory for one with little arable land and away from buffalo, their main source of meat and a center of their culture. Months of fragile peace survived raids between warring Kaw Indians and Southern Cheyennes. But in summer 1868, war parties of Southern Cheyenne and allied Arapaho, Kiowa, Comanche, Northern Cheyenne, Brulé, Oglala, and Pawnee warriors attacked white settlements in western Kansas, southeast Colorado, and northwest Texas. Among these raids were those along the Solomon and Saline rivers in Kansas, which began August 10, 1868. The warriors killed at least 15 white settlers, wounded others, and were reported to have raped some women, as well as taking others captive to be adopted into their tribes. In 1897, Kansas Rep. Horace L. Moore remarked at a meeting of the Kansas State Historical Society that "The total of losses from September 12, 1868, to February 9, 1869, exclusive of casualties incident to military operations, was 158 men murdered, sixteen wounded and forty one scalped. Three scouts were killed, fourteen women outraged, one man was captured, four women and twenty four children were carried off. Nearly all of these losses occurred in what we then called western Kansas, although the Saline, Solomon and Republican do not seem so very far west now". On August 19, 1868, Colonel Edward W. Wynkoop, Indian Agent for the Cheyenne and Arapaho at Fort Larned, Kansas, interviewed Little Rock, a chief in Black Kettle's Cheyenne village. Little Rock told what he had learned about the raids along the Saline and Solomon rivers. According to Little Rock's account, a war party of about 200 Cheyenne from a camp above the forks of Walnut Creek departed camp intending to go out against the Pawnee. Instead, they raided white settlements along the Saline and Solomon rivers. Some of the warriors returned to Black Kettle's camp. Little Rock learned from them what took place. Little Rock identified the warriors most responsible for the raids and agreed to try to have them delivered to white authorities.

Қара қазанның вашитаға оралуы

Қара қазан және басқа басшылар 21 қарашада Форт Коббтан Гриффенштейнмен қамтамасыз етілген азық-түлікпен, дауылды ауа-райында жолға шықты. Олар 26 қараша күні кешке Уашита өзеніндегі өз ауылдарына жетті. 25 қараша күні кешке 150-ге жуық жауынгер, оның ішінде Қара қазан, Дәрілік жебелер, Кіші көйлек және Ескі бұрқасын лагерьлерінің жас жігіттері Вашита лагеріне оралды. Олар Ит сарбаздарымен бірге Смоки-Хилл өзені маңындағы ақтардың қоныстарын шапты. 26 қарашада Жетінші атқыштар полкінің майоры Джоэл Эллиотт шабуыл жасағандардың ізін тауып, Кастер мен оның әскерін Вашитаға шақырды. 26 қарашада, Қара қазан Вашитаға оралған күні, Утеге шабуыл жасап қайтқан Киова тайпасы өздерінің ауылдарына бара жатқанда Қара қазанның лагерінен өтті. Олар шайендерге Канада өзені бойындағы Антилопа төбелерінің жанынан өтіп бара жатып, оңтүстікке қарай Вашита лагерлеріне қарай созылған үлкен жол көргендерін айтты. Шайендер бұл ақпаратқа сенбеді, себебі АҚШ әскерінің мұндай қыстың суығында оңтүстікке қарай жорық жасайтынына күмәнданды. Киова тайпасы өзен бойындағы өздерінің ауылдарына қарай шығысқа қарай бет алды, ал Трейлс жау Қара қазанның лагерінде достарымен бір түн қалмақшы болды. Сондай-ақ, 26 қарашада қайтып келген жауынгер Кроу Нек (Crow Neck) Bad Man-ге (Кері адам деп те атайды) жол жүрісінде шаршаған жылқысын демалу үшін қалдырғанын айтты. Ол сол күні жылқысын алуға барғанда солтүстікке қарай қозғалып бара жатқан адамдарды көрді, олар сарбаздарға ұқсады. Ол қорқып, жылқысын ала алмай кері қайтты. Bad Man Кроу Нектің сарбаздарды көргеніне күмәнданды, мүмкін, ол соғысқа қатысқаны үшін өзіне өкпелейтін болғандықтан, ар-намыс азабын тартып отыр деп ойлады. Кроу Нек көргенін ешкімге айтпады, себебі Қара қазан оны күлдіріп немесе жазалай қоюынан қорықты. 26 қараша күні кешке Қара қазан өзінің шатырында ауылдың басқа басшыларымен кеңес өткізді, ол Форт Коббтан Шериданның соғыс жоспарлары туралы білгендерін жеткізді. Талқылау 27 қарашаның таңертеңгі сағаттарына дейін жалғасты. Кеңес қар қалыңдығы бір фут болғаннан кейін, сарбаздармен сөйлесу үшін елшілерді жібереміз деп шешті. Олар түсініспеушілікті жоюды және Қара қазанның халқының бейбітшілікке ұмтылғанын түсіндіруді қалады. Осы арада олар келесі күні басқа лагерьлерге жақын болу үшін лагерьті өзен бойымен төменге көшіруге шешім қабылдады. "Адамның артынан еріп жүру" ұйымының мәлімдемесіне сәйкес, Уашита лагерінде шабуыл кезінде 14 жаста болған Қара қазанның әйелі, Дәрігер әйел ұзақ уақыт бойы шатырдың сыртында тұрды. Ол лагерьті сол түні көшірмегеніне ашуланып: "Менің бұл кешігуім ұнамайды, біз бұрыннан-ақ көше алатын едік. Агент бізге дереу кетуді бұйырды. Біз соқырмыз, саңыраумыз, естімейміз сияқты." Қара шаянның інісі Ақ қалқан (сонымен қатар, Жұмсақ жылқы деп те атайды) басының оң жағында жараланған қасқырдың өзінің кішкентай балаларын жоқтап жоқтағанын көрді, оларды күшті жау шашыратып, өлтірді. Ол Қара қазанды лагерьті бірден көшіруге көндіруге тырысты, бірақ сәтті болмады. Бірақ Қара қазанның бес баласы (төрт қызы және бір ұлы) Қара қазанның немере інісі Вирлвиндтің лагеріне көшіп кетті, ол өзеннен он шақырым төменде (түзу сызық бойынша бес шақырым қашықтықта) орналасқан.

Black Kettle and the other chiefs departed Fort Cobb on about November 21 with food supplied by Griffenstein, traveling through storm conditions. They reached their villages on the Washita on the evening of November 26. The evening before, on November 25, a war party of as many as 150 warriors, which included young men of the camps of Black Kettle, Medicine Arrows, Little Robe, and Old Whirlwind, had returned to the Washita encampments. They had raided white settlements in the Smoky Hill River country with the Dog Soldiers. Major Joel Elliott of the Seventh Cavalry found the trail of the raiders on November 26, which drew Custer and his forces to the Washita. On November 26, the same day that Black Kettle returned to the Washita, a party of Kiowa returning from raiding the Utes passed through Black Kettle's camp on their way to their own village. They told the Cheyenne that as they had passed near the Antelope Hills on the Canadian River, they had seen a large trail leading southward toward the Washita camps. The Cheyenne discounted the information, as they did not believe U. S. soldiers would operate so far south in such wintry conditions. The Kiowa proceeded to their own village further east along the river, but Trails the Enemy decided to stay overnight with friends in Black Kettle's camp. Also on November 26, Crow Neck, a returning warrior, told Bad Man (also known as Cranky Man) that he had left an exhausted horse along the trail to rest. When he went back to retrieve the horse that day, he saw moving figures to the north who looked like soldiers. Fearful, he turned back without getting his horse. Bad Man doubted Crow Neck had seen soldiers; he said perhaps he had a guilty conscience from having gone against the chiefs' wishes by joining the war party. Crow Neck told no one else what he had seen, fearing that he might be laughed at, or chastised by Black Kettle for having been part of the raid. On the evening of November 26, Black Kettle held a council in his lodge with the principal men of his village to convey what he had learned at Fort Cobb about Sheridan's war plans. Discussion lasted into the early morning hours of November 27. The council decided that after the foot deep snow cleared, they would send out runners to talk with the soldiers. They wanted to clear up misunderstandings and make it clear that Black Kettle's people wanted peace. Meanwhile, they decided to move camp the next day downriver to be closer to the other Indian camps. According to Moving Behind Woman, who was about 14 at the time of the attack at the Washita camp, Black Kettle's wife Medicine Woman stood outside the lodge for a long time. She was angry that the camp was not moving that night, saying, "I don't like this delay, we could have moved long ago. The Agent sent word for us to leave at once. It seems we are crazy and deaf, and cannot hear." Black Hawk's brother White Shield (also known as Gentle Horse) had a vision of a wolf wounded on the right side of its head mourning its little ones, which had been scattered and killed by a powerful enemy. He tried to persuade Black Kettle to move camp immediately, but was unsuccessful. But five of Black Kettle's children (four daughters and a son) moved to the camp of Black Kettle's nephew Whirlwind, which was ten miles downriver (five miles straight line distance).

Шериданның шабуылдау

Генерал Филип Шеридан, АҚШ армиясының Миссури департаментіне басшылық еткен, шайендерге қарсы қысқы науқан жүргізуді шешті. Қысқы науқан қиын болғанымен, шешуші нәтижелерге мүмкіндік беретін, себебі жылдың осы уақытында жазықтардағы үндістер қозғалмайтын еді. Егер олардың баспаналары, азық-түліктері және малдары жойылса немесе тартылып алынса, жауынгерлер ғана емес, олардың әйелдері мен балалары да әскер мен табиғаттың ықпалында қалатын еді. Олар капитуляциялауға мәжбүр болар еді. Шеридан үш колоннаны Техас Панхендлісінің шығысындағы қыстау жеріне жеткізуді жоспарлады: біреуі Колорадодағы Форт-Лайоннан, біреуі Нью-Мексикодағы Форт-Баскомнан және біреуі құрылатын жабдықтау лагерінен (Жабдықтау лагері). Сол жерде подполковник Джордж А. Кастер Вашита өзеніндегі түрлі топтарға қарсы 7-ші атқыштар полкінің 800 сарбазына басшылық етті. Таң атқанда, колонналар шабуылға шыққанда, Қос Қасқыр оянып, ауылды ескерту үшін оқ атты; ол шабуыл кезінде бірінші болып қаза тапты. Атқыштар полкінің музыканттары шабуылды хабарлау үшін "Гарриовен" әнін орындады. Шайендер асығыс түрде шатырларын тастап, ағаштар мен терең шатқалдардың артына жасырынуға тырысты. Кастер тез арада ауылды бақылауға алды, бірақ қалған қарсылықты басуға көбірек уақыт кетті. Осаждар, шайендердің жауы, жазықтың көптеген тайпаларымен соғысқан. Осаж барлаушылары Кастерді ауылға бастап кетті, сарбаздардан бұрын лагерьтен дыбыстар мен түтін иісін сезді. Осаждар алғашқы шабуылға қатыспады, себебі сарбаздар оларды шайендермен шатастырып, атып жібереді деп қорқыды. Олар ауылды басып алғанға дейін өзеннің солтүстік жағында 7-ші АҚШ атқыштар полкінің туын ұстаушының артында күтті. Осаждар ауылға кірді, онда олар бас сүйектерін алып, қашып бара жатқан шайен әйелдері мен балаларын ұстауға сарбаздарға көмектесті. Қара қазан мен оның әйелі, Дәрігер әйел, атқа мініп қашып бара жатқанда арқасынан атып өлтірілді. Қара қазанның ауылын басып алғаннан кейін Кастер қиын жағдайда болды. Соғыс басылғанда, ол жақын төбелерде жиналған көптеген атты үндістерді көрді және Қара қазанның ауылы өзен бойындағы көптеген үнділердің лагерьлерінің бірі ғана екенін білді, онда мыңдаған үнділер жиналған. Шабуылдан қорқып, ол өзінің кейбір сарбаздарына қорғаныс позициясын алуға, ал қалғандарына үнділердің мүлкін және жылқыларын тартып алуға бұйрық берді. Олар қаламаған немесе алып жүруге шамасы келмейтін заттарды жойды, шамамен 675 пони мен жылқыны сойып тастады. Тұтқындарды тасымалдау үшін 200 жылқыны қалдырды. Түнге жақындап қалғанда, Кастер шеттегі үндістер оның жабдықтау пойызын тауып, шабуылдайды деп қорқып, өзінің әскерін басқа лагерлерге қарай жылжыта бастады. Айналадағы үндістер кері шегінді, содан кейін Кастер кері бұрылып, өзінің жабдықтау пойызына оралды. 1868 жылдың 28 қарашасында генерал Шериданға шайқас туралы алғашқы есебінде Кастер "шайқастан кейін нақты және мұқият тексеру" нәтижесінде 103 жауынгердің мәйітін тапқанын хабарлады. Келесі күні генерал-майор В. А. Николсқа хабарлағанда Шеридан да осы санды қайталады. Шын мәнінде, өлгендердің саны есептелмеген. Бұл сан Кастердің шабуылдан кейінгі күні, Жабдықтау лагеріне қайтып келген кезде берген офицерлерінің хабарламаларына негізделген. Шайендер мен басқа да үндістердің Вашитадағы үнділердің қаза болғандары туралы бағалаулары, сондай-ақ Кастердің азаматтық барлаушыларының бағалаулары әлдеқайда төмен болды. Ол қаза тапқандардың арасында болды. Эллиотт өзі басқарған үш ротадан рұқсатсыз бөлініп кеткен. "Бұл патент немесе табут үшін!" деп айқайлаған Эллиот және оның кішкентай тобы қашып бара жатқан шайендерді қуды. Эллиоттың жасағы Қара қазанның лагеріне көмек көрсету үшін өзен бойындағы ауылдардан асығып келген шайен, киова және арапахо жауынгерлерінің аралас тобына тап болды. Жауынгерлер кішкентай әскерді бір шабуылмен жеңіп алды. Әсіресе, Эллиоттың досы және H ротасының капитаны Фредерик Бентин Эллиотты және оның сарбаздарын "тастап кеткені" үшін Кастерді ешқашан кешірген жоқ. Сегіз жылдан кейін, Кіші Бигхорн шайқасында Кастерге көмекке жүгіре алмағанда, Бентиннің әрекеттері Вашита өзеніндегі оқиғалар үшін Кастерге деген ұзақ уақыт бойына созылып келе жатқан ашуының ескере отырып, мұқият тексерілді.

General Philip Sheridan, in command of the U. S. Army's Department of the Missouri, decided upon a winter campaign against the Cheyenne. While difficult, a winter campaign offered chances for decisive results, since it was the only time of year the Plains Indians were immobilized. If their shelter, food, and livestock could be destroyed or captured, not only the warriors but their women and children would be at the mercy of both the Army and the elements. They would be forced to surrender. Sheridan planned to have three columns converge on the Indian wintering grounds just east of the Texas Panhandle: one from Fort Lyon in Colorado, one from Fort Bascom in New Mexico, and one from a supply camp to be established (Camp Supply). There, Lt. Col. George A. Custer commanded the 7th Cavalry's 800 soldiers against the various bands on the Washita River. At daybreak, as the columns attacked, Double Wolf awoke and fired his gun to alert the village; he was among the first to die in the charge. The cavalry musicians played "Garryowen" to signal the attack. The Cheyenne warriors hurriedly left their lodges to take cover behind trees and in deep ravines. Custer soon controlled the village, but it took longer to quell all remaining resistance. The Osage, enemies to the Cheyenne, were at war with most of the Plains tribes. The Osage scouts led Custer toward the village, hearing sounds and smelling smoke from the camp long before the soldiers. The Osage did not participate in the initial attack, fearing that the soldiers would mistake them for Cheyenne and shoot them. Instead, they waited behind the color bearer of the 7th US Cavalry on the north side of the river until the village was taken. The Osage rode into the village, where they took scalps and helped the soldiers round up fleeing Cheyenne women and children. Black Kettle and his wife, Medicine Woman, were shot in the back and killed while fleeing on a pony. Following the capture of Black Kettle's village, Custer was in a precarious position. As the fighting began to subside, he saw large groups of mounted Indians gathering on nearby hilltops and learned that Black Kettle's village was only one of many Indian encampments along the river, where thousands of Indians had gathered. Fearing an attack, he ordered some of his men to take defensive positions while the others seized the Indians' property and horses. They destroyed what they did not want or could not carry, slaughtering about 675 ponies and horses. They spared 200 horses to carry prisoners. Near nightfall, fearing the outlying Indians would find and attack his supply train, Custer began marching his forces toward the other encampments. The surrounding Indians retreated, at which point Custer turned around and returned to his supply train. In his first report of the battle to Gen. Sheridan on November 28, 1868, Custer reported that by "actual and careful examination after the battle", his men had found the bodies of 103 warriorsa figure repeated by Sheridan when he relayed news of the Washita fight to Bvt. Maj. Gen. W. A. Nichols the following day. In fact, no count of the dead had been made. The reported number was based on Custer's reports from his officers the day after the attack, during their return to Camp Supply. Cheyenne and other Indian estimates of the Indian casualties at the Washita, as well as estimates by Custer's civilian scouts, are much lower. who was among the dead. Elliott had separated from the three companies he led, apparently without Custer's approval. Yelling "Here's for a brevet or a coffin! ", Elliott and his small band pursued a group of fleeing Cheyenne. Elliott's contingent ran into a mixed party of Cheyenne, Kiowa, and Arapaho warriors who were rushing from villages up the river to aid Black Kettle's encampment. The warriors overwhelmed the small troop in a single charge. In particular, Frederick Benteen, Eliott's friend and H Company captain, never forgave Custer for "abandoning" Elliott and his troopers. Eight years later, when Benteen failed to race to Custer's aid at the Battle of the Little Bighorn, his actions were closely examined in light of his long standing anger toward Custer for the events at the Washita River.

Ушитадағы үнділіктердің зардап шегуі

Кастердің Вашита шайқасы кезіндегі үнділіктердің қаза табуы туралы мәлімдемесі даулы болып келді. 1928 жылы Годфри өзінің естеліктерінде былай деп жазды: "Кешкі астан кейін офицерлер шақырылып, әрқайсысынан жау жауынгерлерінің қаза табуы, орналасқан жері және т.б. туралы сұрастырылды. Қайталауды болдырмау үшін барлық күш салынды. Барлығы жүз үш адам деп есептелді". Капитан Бентен өзінің жеке данасына жазған түсініктемелерінде В.Л. Холлоуэйдің "Жазықтағы жабайы өмір және үнділік соғыстардың қорқыныштары" деген кітабына сілтеме жасайды: "Кастер офицерлерді шақырып, әрқайсысынан қанша өлген үндіні көргенін сұрады; содан кейін әрқайсысы көргендері қосылды. Олардың барлығы бірдей өлген үндістерді көрген". [Түпнұсқадағы баса назар]. 1868 жылдың 14 желтоқсанында Морисон үнді агенті полковник Эдвард У. Винкупқа жазған хатында: "Джон Смит, Джон Пойселл [Пойсал] және Джек Фицпатрик бүгін келді. Джон С. Вашита шайқасына қатыспаған, бірақ Джон П. мен Джек қатысқан. Олардың барлығы ресми есептердің асыра айтылғанымен келіседі; жиырмадан астам адам өлтірілмеген, ал қалғандары, шамамен 40 адам, әйелдер мен балалар болды". Хойг былай деп жазады: "103 саны нақты майдан санағымен анықталмаса да, бұл майданның тарихи белгілеріне жазылған нақты сан. Бұл санның мүлдем дұрыс еместігі ешқашан дәлелденбегендіктен, ол Кастердің Вашитада өлтірген үндістер саны ретінде қабылданады. Дегенмен, тарихтан өлгендердің барлығы да ашық шайқаста кездесіп, жеңілген жауынгерлер емес екені анық көрінеді". Шейендердің бірнеше есептерінде Вашитада қаза тапқандардың есімдері бар. Грин өзінің Вашита туралы кітабында "Вашитадағы белгілі ауылдық қазалар" деген қосымшаны ұсынады. Ол барлық ерекше есімдердің тізімін жасады, соның ішінде 40 ер адам, 12 әйел (олардың 11-і анықталмаған) және алты анықталмаған бала бар. Грин кейбір адамдардың бірнеше аты болуы мүмкін екенін, сондықтан кейбір жазбалар қайталанатынын айтады. Осы деректерді пайдаланып, Ричард Г. Хардорф "Адамдар есімдерінің жиынтық тізімі" жинағын құрастырды. Ол әртүрлі көздердегі бірнеше атауларды (немесе бір атаудың бірнеше аудармаларын) ішінара үйлестіреді; мысалы, мексикалық Пиланды, үнді атауларымен Ақ Аю және Биік Ақ Адам; немесе Ашулы Адам / Ызалы Адам, сондай-ақ Жаман Адам деп аталды. Хардорф былай деп жазады: "Кейбір қаза тапқандарды бір хабаршы туған есімдерімен, ал екіншісі лақап есімдерімен таныған болуы мүмкін. Жеке есімдердің аудармасындағы айырмашылықтар идентификациядағы шатастықты күшейтеді".

The number of Indian casualties at the Washita reported by Custer has been controversial. In his 1928 memoir, Godfrey related, "After supper in the evening, the officers were called together and each one questioned as to the casualties of enemy warriors, locations, etc. Every effort was made to avoid duplications. The total was found to be one hundred and three." Captain Benteen stated, in annotations to his personal copy of W. L. Holloway's Wild Life on the Plains and Horrors of Indian Warfare, that "Custer assembled the officers to inquire of each how many dead Indians each had seen; then what each had seen were added. They had all seen the same dead Indians." [emphasis in original]. In a letter to Indian Agent Col. Edward W. Wynkoop on December 14, 1868, Morrison wrote,

<blockquote>John Smith, John Poysell [Poisal], and Jack Fitzpatrick have got in today. John S. was not in the [Washita] fight, but John P. and Jack were. They all agree in stating that the official reports of the fight were very much exaggerated; that there were not over twenty bucks killed; the rest, about 40, were women and children. Hoig writes, "Even though the number 103 was not arrived at by a precise battlefield count, it is a definite figure which has already been placed on historical markers of the battlefield. Since it will likely never be proved absolutely incorrect, the figure will undoubtedly remain accepted as the number of Indians killed by Custer at the Washita. History should make it clear, however, that the dead were by no means all warriors who were met in open battle and defeated." Several of the Cheyenne accounts provide names of men killed at the Washita. In his book on the Washita, Greene provides an appendix of "Known Village Fatalities at the Washita." He compiled a list of all unique names, for a total of 40 men, 12 women (of whom 11 are unidentified), and six unidentified children. Greene notes that some individuals might have more than one name, so some entries might be duplicates. Using the same sources, Richard G. Hardorff has compiled a "Composite List of Names." It partially reconciles multiple names (or multiple translations of the same name) among the different sources; for example, the Mexican Pilan, with Indian names White Bear and Tall White Man; or Bitter Man/Cranky Man, also known as Bad Man. Writes Hardorff, "Some of the dead may have been identified by their birth name by one informant and by their nickname by another. Variations in the translation of personal names add to the confusion in the identification "

Estimates of Indian casualties in the Battle of the Washitaaccording to contemporary sourcesSourceDate of estimateMenWomenChildrenTotal Lt. Col. G. A. Custer, 7th Cavalry December 1, 1868 13 Cheyenne2 Sioux1 Arapaho n/a n/a 16 Maj. Gen. Philip H. Sheridan, Division of the Missouri December 3, 1868 13 Cheyenne2 Sioux1 Arapaho n/a n/a 16 Black Eagle (Kiowa), via interpreter Philip McCusker December 12, 1868(rev. April 4, 1874) 80 Cheyenne1 Comanche1 Kiowa n/a n/a 81(82) John Poisal and Jack Fitzpatrick, scouts attached to 7th Cavalry, via J. S. Morrison December 14, 1868 20 40 womenand children 60 Lt. Col. G. A. Custer, 7th Cavalry December 22, 1868 140 some few 140+ Unidentified Cheyennes, via Col. Benjamin H. Grierson, 10th Cavalry April 6, 1869 18 n/a n/a 18 Red Moon, Minimic, Gray Eyes, Little Robe (Cheyenne) via Vincent Colyer, Special Indian Commissioner April 9, 1869 13 16 9 38 Benjamin H. Clark, chief of scouts attached to 7th Cavalry 1899 75 75 womenand children 150 Dennis Lynch, private, 7th Cavalry 1909 106 some n/a 106+ Med Elk Pipe, Red Shin (?) via George Bent/George Hyde 1913 11 12 6 29 Crow Neck (? ), via George Bent/George Bird Grinnell 1914 11 Cheyenne2 Arapaho1 Mexican 10 Cheyenne2 Sioux 5 31 Packer/She Wolf (Cheyenne), via George Bent 1916 10 Cheyenne2 Arapaho1 Mexican n/a n/a 13 Magpie/Little Beaver (Cheyenne), via Charles Brill 1930 15 n/a n/a 15Source: Appendix G table, "Aggregate Totals", Hardorff 2006, p. 403. Source table modified by arranging in chronological order, providing sources for each estimate, and color coding to differentiate between type of source. Key: Military estimates Estimates of civilian scouts attached to 7th Cavalry Indian estimates

Вашита шайқасындағы үнділіктердің қаза табуына қатысты заманауи дереккөздерге сәйкес бағалаулар:

| Тақырып | Бағалау күні | Ерлер | Әйелдер | Балалар | Жалпы |
|---|---|---|---|---|---|
| Лейтенант-полковник Г.А. Кастер, 7-ші атқыштар полкі | 1868 жылғы 1 желтоқсан | 13 | 2 Шейен | 1 Арапахо | 16 |
| Майор-генерал Филипп Х. Шеридан, Миссури дивизиясы | 1868 жылғы 3 желтоқсан | 13 | 2 Шейен | 1 Арапахо | 16 |
| Қара Бүркіт (Киова), аудармашы Филипп Маккаскер арқылы | 1868 жылғы 12 желтоқсан (4 сәуір 1874 ж. қайта қарастырылды) | 80 | 1 Команч | 1 Киова | 81(82) |
| Джон Пойсал және Джек Фицпатрик, 7-ші атқыштар полкіне қосылған барлаушылар, J.S. Моррисон арқылы | 1868 жылғы 14 желтоқсан | 20 | 40 әйел және бала | - | 60 |
| Лейтенант-полковник Г.А. Кастер, 7-ші атқыштар полкі | 1868 жылғы 22 желтоқсан | 140 | бірнеше | - | 140+ |
| Белгісіз Шейендер, полковник Бенджамин Г. Гриерсон, 10-шы атқыштар полкі арқылы | 1869 жылғы 6 сәуір | 18 | - | - | 18 |
| Қызыл Ай, Минимик, Сұр Көздер, Кішкентай Киім (Шейен), Винсент Кольер, арнайы үнді комиссары арқылы | 1869 жылғы 9 сәуір | 13 | 16 | 9 | 38 |
| Бенджамин Х. Кларк, 7-ші атқыштар полкіне қосылған барлаушылар бастығы | 1899 | 75 | 75 әйел және бала | - | 150 |
| Деннис Линч, жеке, 7-ші атқыштар полкі | 1909 | 106 | бірнеше | - | 106+ |
| Эль Мик Пайп, Қызыл Шын (?) Джордж Бент/Джордж Хайд арқылы | 1913 | 11 | 12 | 6 | 29 |
| Crow Neck (?), Джордж Бент/Джордж Бёрд Гриннелл арқылы | 1914 | 11 | 2 Шейен | 1 Арапахо | 31 |
| Пакер/Ши Вулф (Шейен), Джордж Бент арқылы | 1916 | 10 | 2 Шейен | 1 Мексикалық | 13 |
| Скорпион/Бейкер (Шейен), Чарльз Брилл арқылы | 1930 | 15 | - | - | 15 |

Дереккөзі: Хардорф 2006, 403-беттегі G қосымшасы, "Жалпы жиынтықтар" кестесі. Көз кестесі әрбір бағалау үшін дереккөздерді ұсынып, және дереккөздер түрін ажырату үшін түсті кодтау арқылы хронологиялық тәртіпте орналастырылды. Түйін: Әскери бағалаулар, 7-ші атқыштар полкіне қосылған азаматтық барлаушылардың бағалаулары, үнділіктердің бағалаулары.

Ұрыс немесе қырғын?

Оқиғадан кейін бұл оқиғаны әскери жеңіске немесе қырғынға теңеу туралы дау туындады. Бұл пікірталас тарихшылар арасында бүгінге дейін жалғасып келеді. Кастер өзі Уашитаны қырғын деп санамады, ауылдағы әрбір үндіні өлтірмегенін айтты, бірақ күшті шайқас барысында оның әскерлері бірнеше әйелді өлтіруден қашына алмады. Ол кейбір әйелдердің қару ұстап, содан кейін өлтірілгенін, ал әйелдер мен балаларды тұтқынға алғанын мәлімдеді. 2004 жылы Ұлттық саябақтар қызметі үшін жарық көрген оқиға туралы кітабында тарихшы Джером Грин: «Әскерлер әйелдер мен балаларды қорғауға тырысқан көрінеді» деген қорытынды жасады. Қалған қаза тапқандар майор Джоэл Эллиоттың бөлімшесімен бірге болды, олар (жоғарыда айтылғандай) ауылдағы шайқастан бір шақырымнан астам қашықтықта қаза тапты. 120 офицер мен сарбаздан тұратын А және D роталары шабуылда төрт адамды ғана жарақат алды, ал C және K роталары, сондай-ақ 120 офицер мен сарбаздан тұратын, ешқандай шығынға ұшырамады. Тарихшы Джозеф Б. Тобурн Қара қазанның ауылының қиратылуын шайқас деп атауға тым бір жақты екенін санайды. Оның пікірінше, егер үндістердің үлкен күші ақтардың қонысына шабуыл жасап, онда Қара қазан лагеріндегіден көп емес адам болса, онда оқиға сөзсіз «қырғын» деп жарияланған болар еді. Тарихшы Стэн Хойг бұл қақтығыстың қырғынның анықтамасына сәйкес келетінін айтады, себебі адамдар тобы, тіпті шайендер сияқты қару-жарақтары бар болса да, «таңдаусыз, аяусыз және көптеп» өлтірілді.

Танымал мәдениетте

20-ғасырдың соңында, американдық аборигендер мен ұлттық азшылықтардың азаматтық құқықтары үшін күрес кезінде, сондай-ақ Вьетнам соғысына қарсы наразылықтарда, фильмдер мен басқа да бұқаралық ақпарат құралдары тарихшылардың Вашита өзені шайқасына деген көзқарасының өзгеруін көрсетті. Олар осы оқиғаны заманауи мәселелерді талқылау үшін де пайдаланды. 1970 жылы Томас Бергердің 1964 жылғы романы негізінде түсірілген «Керемет кішкентай адам» фильмінде режиссер Артур Пенн 7-ші кавалерияның Қара қазанның ауылына жасаған шабуылын 1968 жылы Вьетнамдағы АҚШ әскерлерінің Май Лайда жасаған қырғынына ұқсас қырғын ретінде бейнеледі. Джон Джейкс 1987 жылы жарық көрген «Солтүстік және Оңтүстік» трилогиясының соңғы кітабында – «Жұмақ және Төңкеріс» романында бұл шайқасты қырғын деп сипаттады. 1991 жылы түсірілген «Таң жұлдызының ұлы» телефильмі, Эван С. Коннеллдің осы аттас ғылыми-танымдық кітабына негізделген, шайқасты Кейт Бигхед (Шайен) және Элизабет Кастердің көзқарастарынан көрсетеді. Фильмде бас қолбасшы Қара қазанды Кастердің әскерлері өлтіргені, ал Кастер майор Эллиоттың хабарын күтпегені бейнеленген. 2005 жылғы «Батысқа» телесериалының төртінші эпизодында Кастердің шабуыл жасауы және Қара қазанның ауылдан қашуы көрсетілген. «Доктор Куинн, емші әйел» телесериалы 1995 жылдың 29 сәуірінде «Вашита» атты ерекше қос эпизодты эфирге шығарды. Эпизодта шайқас болған Оклахома штатының орнына Колорадодағы Вашита шабуылының көрінісі бейнеленген. Бұл жерде Кастер бейбітшіл Қара қазан мен оның тайпасы мен шаруалар мен теміржол бригадаларына шабуыл жасаған «Ит әскерлері» арасындағы айырмашылықты Колорадо қоныс аударушыларына қасақана жалған көрсеткен болып суреттелген. Басты кейіпкер доктор Майкла «Майк» Куинн Кастермен пікір таласып, Қара қазанды алдағы қырғын туралы ескертуге тырысты. 2003 жылғы «Соңғы самурай» фильмінде Том Круз 1860-шы жылдардағы 7-ші кавалерияның ветераны капитан Натан Алгрен рөлін ойнайды. Оның Вашита шайқасына қатысуы, қырғын ретінде бейнеленгені, оны түсініксіз қорқынышпен мазалап, түс көруге себеп болады. «Rawhide» телешоуының 6-маусымындағы «Темір бұқаның оқиғасы» атты 2-ші эпизодында Джеймс Уитмор Вашита шайқасында АҚШ әскерлеріне басшылық еткен мифтік полковник рөлін ойнайды. Оның қатысуы оны психикалық тұрақсыздыққа әкеледі.

During the late 20th century, a time of activism for Native American and minority civil rights, and protests about the Vietnam War, film and other media reflected changes in historians' perspective on the Battle of Washita River. They also used the event to reflect on contemporary issues. In the 1970 film Little Big Man, based on the 1964 novel by Thomas Berger, director Arthur Penn depicted the Seventh Cavalry's attack on Black Kettle's village on the Washita as a massacre resembling the 1968 My Lai massacre by U. S. troops in Vietnam. John Jakes described the battle as a massacre in the final book of the North and South trilogy, Heaven and Hell, published in 1987. The 1991 television film Son of the Morning Star, based on Evan S. Connell's non fiction book of the same name, presented the battle from the points of view of Kate Bighead (Cheyenne) and Elizabeth Custer. It depicted Chief Black Kettle as being killed by Custer's troopers, and Custer's not waiting for word of Major Elliott. The fourth episode of the 2005 TV miniseries Into the West depicts Custer attacking and Black Kettle fleeing the village. The television series Dr. Quinn, Medicine Woman aired a special double episode entitled "Washita" on April 29, 1995. The episode set the scene of the Washita attack in Colorado instead of Oklahoma, the site of the battle. It fictionalized Custer as deliberately misleading Colorado settlers about the difference between Black Kettle and his band, depicted as peaceful, and the Dog Soldiers, who were attacking farms and railroad crews. Lead character Dr. Michaela "Mike" Quinn made futile attempts to argue with Custer and to warn Black Kettle of impending massacre. In the 2003 film The Last Samurai, Tom Cruise plays Captain Nathan Algren, a veteran of the 7th Cavalry of the 1860s. His participation in the Washita action, depicted as a massacre, leaves him haunted by nightmares. In season 6, episode 2 of the television show Rawhide, "Incident of the Iron Bull", James Whitmore plays a mythical colonel who commanded the US troopers at Washita. His participation leaves him mentally unbalanced.