Кіріспе

Миссури штатының Дэвис округіндегі тарихи орын Адам онди Ахман (/æ//d//əm// //ɑ://n//d//aɪ// //ɑ://m//ən/, кейде Диаман деп қысқартылады) – Миссури штатының Дэвис округінде орналасқан тарихи орын, Джеймсоннан оңтүстікке қарай шамамен бес шақырым жерде. Ол Гранд өзенінің шығыс жартастарында орналасқан. Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиетті шіркеуінің ілімі бойынша, Адам мен Хауа Еден бағынан қуылғаннан кейін осы жерде тұрған. Бұл орын Иса Мәсіхтің екінші келуінен бұрын барлық дәуірлердегі пайғамбарлар мен басқа да ізгі адамдарды қамтитын діни басшылардың жиынына арналған орын болады. Соңғы күнгі қасиеттілер бұл жерде ғибадатхана салуды ұсынған болатын. Алайда, 1838 жылғы Миссуридегі мормон соғысының салдарынан, Миссуриден соңғы күнгі қасиеттілерді қуғынға салу мақсатымен бұл күш-жігер 19 ғасырда тоқтатылды. Адам онди Ахманды ғибадатхана салуға лайықты қасиетті орын деп жариялау осы қақтығыстың туындауына себеп болды. Соңғы күнгі қасиеттілер қуғынға салынан кейін, жергілікті тұрғындар бұл орынды Кравенсвилл деп атады. 1862 жылдың 4 тамызында Американдық Азамат соғысы кезінде осы жерде шайқас болды, онда Одақ әскерлері Тәуелсіздіктің бірінші шайқасында Конфедерация күштерін тоқтатуға тырысты. Нәтижесінде алты конфедерат қаза тауып, он адам жарақат алды. Одақ әскерлерінен бес адам жарақаттанды. Бүгінде осы жердің көп бөлігі Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиетті шіркеуіне тиесілі және негізінен егістік жер ретінде пайдаланылады.

Тарих

1830 жылдары Миссури штатының Джексон округінен қуылған Иса Масылшылар (Латтер-Дей Сэйнтс) Давис округінің оңтүстігінде, Колдуэлл округіндегі Фар-Уэст елді мекенінде қоныстанды. 1838 жылдың ақпан айында Лайман Уайт үй салып, Гранд өзенінде "Уайт паром" деп аталатын паромдық өтпел орнатты. Сол көктемде Жозеф Смит бұл жерге келді. Ол Адам ата бұл жерде екі немесе үш (кейінгі түсіндірмелерге байланысты) құрбандық тақтарын салғанын мәлімдеді. name=oneortwo Смит "тілек тілеу тағы" деп атаған бір тақ, Уайттың үйінің жанындағы Тауэр-Хиллде орналасқан. Оның ұзындығы 5 метр, ені 2 метрдей, ең үлкен бөлігі солтүстік-оңтүстікке қарай созылған. Тақтың екі шеті 2 метрдей биіктікте, ортасына қарай бірте-бірте көтеріліп, 4-5 метрге жетеді, беті бүкілдей дөңгелектелген. Екінші тақ – "құрбандық тағы" – Спринг-Хиллдің басында, солтүстікке қарай шамамен 1,6 километрдей жерде орналасқан. 1838 жылдың 19 мамырында Смит Адам мен Хауа Еден бағынан қуылғаннан кейін Адам онди Ахманға барғанын ресми түрде жариялады. 1838 жылдың 25 маусымында Уайттың бағында өткен кеңесте Адам онди Ахман қаласындағы Иса Масылшылардың (Латтер-Дей Сэйнтс) қонысы ресми түрде құрылды. Бірнеше айдың ішінде халқы 1500-ге жетті. Мормон емес қоныс аударушылар Иса Масылшылардың (Латтер-Дей Сэйнтс) Давис округіне саяси бақылауға ие бола ма деп алаңдады. 1838 жылдың 6 тамызында мормон емес адамдар тобы Галатиндегі жергілікті сайлауда Иса Масылшылардың (Латтер-Дей Сэйнтс) дауыс беруіне кедергі келтіруге тырысты. Иса Масылшылар (Латтер-Дей Сэйнтс) қарсы тұрып, бүлікшілерді жеңді, бұл шайқас Галатин сайлау күні шайқасы деп аталды. Бұл Мормон соғысының бастапқы шайқасы болды. Соғыс барысында көршілес округтерден келген мормон емес жанжалшылар Дейвисте Иса Масылшылардың (Латтер-Дей Сэйнтс) үйлерін өртеп жіберді. Иса Масылшылар (Латтер-Дей Сэйнтс) Адам онди Ахманға қорғаныш іздеп жиналды. Иса Масылшылар (Латтер-Дей Сэйнтс) шабуылдарға жауап ретінде Калдвелл округінен өз күштерін жіберді. Миссури губернаторы Лилбурн Боггс Миссуридің 44-ші жарлығын шығарды, онда "мормондарға жау ретінде қаралуға тиіс екені және оларды жою керек немесе штаттан қуу керек" деп жариялады және 2500 әскери қызметкер шақырды. 1838 жылдың қазан айында Смит, Бригам Янг, Хебер К. Кимболл және басқа да Иса Масылшылардың (Латтер-Дей Сэйнтс) басшылары ғибадатхана алаңын блефтің ең биік нүктесінде бағыштау үшін жиналды. Смит, Уайт және басқалар 1838 жылдың 1 қарашасында кісі өлтіру, өрт сөндіру, ұрлық, бүлік және мемлекетке қарсы сатқындық айыбымен ұсталды. 12-29 қарашада Ричмондта алғашқы сот отырысы өткеннен кейін Смит пен Уайт Либертидегі түрмеге ауыстырылды. 1838 жылдың 7 қарашасында Иса Масылшыларға (Латтер-Дей Сэйнтс) қоныстан бас тартуға он күн берілді. Олар Миссуридің Фар-Уэст қаласына көшіп барды. 1839 жылдың 9 сәуірінде Смит Галлатиндегі Давис округінің түрмесіне сотқа жіберілді, онда үлкен қазылар алқасы оны айыптады. 15 сәуірде сот орынын ауыстыруға рұқсат берілгеннен кейін, Смит күзетшілерінің көмегімен Адам онди Ахманнан жабдықтар алғаннан кейін бір күн өткен соң Боун округіне, Миссуриге бара жатқанда қашып кетті. 1839 жылдың басында Иса Масылшылардың (Латтер-Дей Сэйнтс) көпшілігі Миссуриді тастап кеткен. Қашқандар Иллинойс штатына жиналып, кейін Наувудағы Мормонның жаңа орталығында қайта топтасты. Иса Масылшылардың (Латтер-Дей Сэйнтс) көптегені соғыстағы рөлі үшін сотталғанмен, мормон емес жанжалшылар сотқа тартылған жоқ. Иса Масылшылар (Латтер-Дей Сэйнтс) Адам онди Ахмандағы жерлерін алдын ала сатып алу құқығымен иеленгендіктен, олар кеткен кезде барлық құқықтары мен жақсартулары жойылды. Олардың жоғалтулары Кларк В. Джонсон жинаған және редакциялаған Мормонның өтеу туралы өтініштері жинағында тіркелген. Адам онди Ахман жерінің көп бөлігін Джон Крейвенс сатып алды және қалаға "Крейвенсвилл" деген ат берді. 1947 жылы Уилфорд К. Вуд бұл аймақта 38 акр жерді сатып алып, оны ЛДС шіркеуіне қайтаруды бастады, оның ішінде Тауэр-Хилл деп аталатын жер және Лайман Уайт салған үйдің қалдықтары. Бүгінде Адам онди Ахман жеріне ЛДС шіркеуі иелік етеді және оны тарихи нысан ретінде ұстайды, ол негізінен дамытылмаған егіс жері болып қала береді.

Діни мәні

Адам онди Ахман – Джозеф Смит алған аянның тақырыбы болып табылады және соңғы күндердің қасиеттілері қозғалысының кітабы – ДСХ шіркеуінің «Діналық және Келісімдер» басылымында тіркелген: «Ие, Спринг-Хиллге Адам онди Ахман деген ат берілді, себебі ол Адам халқына келіп көретін, немесе Даниял пайғамбар айтқандай, Күндердің Ежелгісі отыратын орын болады». Смит замандастарының айтуынша, ол Едем бағының Индипенденс, Миссури маңында орналасқандығын үйреткен, және Адам мен Хауа бақтан қуылғаннан кейін Адам онди Ахманға барған. Смит мәлімдеген аянға сәйкес, Адам өлімінен үш жыл бұрын осы жерде балаларымен кездесіп, оларға батасын берген. ЛДС шіркеуінің басшысы Джозеф Филдинг Смит бұл орынды болашақта Иса Мәсіх барлық дәуірлердің басқарушыларымен кездесіп, Патшалық кілттерін қайтарып алатын ұлы кеңес өткізетін жер деп жазған, осылайша Оның Екінші Келуіне дайындық жасайды. Осы кеңеске шақырылғандар ғана оның болатынын біледі.

Атаудың мағынасы

Кейбір соңғы күндердің қасиеттілері "Адам онди Ахман" термині Адам тілінің бір бөлігі деп санайды. Бұл есім ертедегі шіркеуде танымал болған әннің атауы да болды. "Адам онди Ахман" сөзі болжамды түрде "Адам тұрған Құдайдың аңғары" (соңғы күндердің қасиеттісі Орсон Пратт бойынша), "Адам балаларына бата берген Құдайдың аңғары" (Джон Коррилл бойынша), "Адамның қабірі" (Христостың қауымы тарихшысы Хеман Смит бойынша) немесе "Адам Құдаймен бірге" деп аударылған, себебі Дін мен Келісімдер кітабында басқа жерде "Ахман ұлы" Иса Мәсіхке сілтеме жасайды деп айтылған.