Оффа, Мерсия королі (757-796 жж.)

Кіріспе

Мерсияның англосаксон патшасы 757 жылдан 796 жылға дейін.

Оффа (29 шілде 796 жылы қайтыс болған) – 757 жылдан өмірінің соңына дейін Мерсия королі болды. Тингфриттің ұлы және Эованың ұрпағы Оффа, Этельбальдты өлтіргеннен кейін болған азамат соғысынан кейін таққа отырды. Оффа басқа талапкер, Беорнредті жеңді. Оффа билікке келген алғашқы жылдары Хвицке және Магонсет сияқты Мидленд халықтарын бақылауына бекітті. Кент патшалығындағы тұрақсыздықтан пайдаланып, ол өзін үстемдік ететін билеуші ретінде орнықтырды және 771 жылға қарай Сассексті де бақылады, бірақ екі аймақта да оның билігіне қарсылық болды. 780 жылдары Оффа Мерсияның үстемдігін Оңтүстік Англияның көп бөлігіне дейін кеңейтті, Уэссекстің Беортригімен одақтасты, ол Оффаның қызы Эдбурға үйленді, және оңтүстік-шығысты толық бақылауға алды. Ол сондай-ақ Шығыс Англияның үстемдігіне ие болды және 794 жылы Шығыс Англия королі Этельберт II-нің басын алдырды, мүмкін ол оған қарсы көтерілгендіктен. Оффа – христиан патшасы болды және Шіркеумен, әсіресе Кентербери архиепископы Янберхпен қақтығысқа түсті. Оффа папа Адриан I-ді Кентербери архиепископиясын екіге бөліп, Личфилд архиепископиясын құруға көндірді. Кентерберидің билігін төмендету Оффаның архиепископтан ұлын Эггфритті патша ретінде қадағалауын қалауынан туындаған болуы мүмкін, себебі Янберт 787 жылы өткен рәсімді орындаудан бас тартқан болуы мүмкін. Оффа Ворчестер епископымен дауға түсті, ол 781 жылы Брентфорд кеңесінде шешілді. Оффаның билік кезінен сақталған көптеген монеталарда оның бейнесі әдемі түрде бейнеленген, ал осы суреттердің көркемдік деңгейі сол кездегі франк монеталарынан жоғары. Оның кейбір монеталарында әйелі Синетрифтің суреті бар – монетада бейнеленген жалғыз англосаксон патшайымы. Оффаның үш алтын монетасы ғана сақталған: біреуі 774 жылғы Аббасид динарының көшірмесі, бір жағында арабша мәтін, екінші жағында «Оффа Рекс» деп жазылған. Алтын монеталардың мақсаты белгісіз, бірақ олар қайыр-садақа ретінде немесе Римге сыйлық ретінде соғылған болуы мүмкін. Көптеген тарихшылар Оффаны Ұлы Альфредтен бұрынғы ең қуатты англосаксон патшасы деп санайды. Оның үстемдігі Нортумбрияға ешқашан таралмады, бірақ ол 792 жылы қызы Эльфледті Нортумбрия королі Этельред I-ге үйлендірді. Бұрын тарихшылар оның билігін біртұтас Англияға қадам ретінде қарастырған, бірақ қазір бұл көзқарас кеңінен қабылданбады: тарихшы Саймон Кейнстің сөзімен айтқанда, «Оффаны ағылшын бірлігінің емес, билікке құмарлығы жетеледі; және ол мұра емес, бедел қалдырды». Оның ұлы Эггфрит оның қайтысынан кейін патша болды, бірақ Мерсияның Коенвульф патша болғанға дейін бес айдан кем уақыт билік жүргізді.

Offa (died 29 July 796 AD) was King of Mercia, a kingdom of Anglo Saxon England, from 757 until his death. The son of Thingfrith and a descendant of Eowa, Offa came to the throne after a period of civil war following the assassination of Æthelbald. Offa defeated the other claimant, Beornred. In the early years of Offa's reign, it is likely that he consolidated his control of Midland peoples such as the Hwicce and the Magonsæte. Taking advantage of instability in the kingdom of Kent to establish himself as overlord, Offa also controlled Sussex by 771, though his authority did not remain unchallenged in either territory. In the 780s he extended Mercian Supremacy over most of southern England, allying with Beorhtric of Wessex, who married Offa's daughter Eadburh, and regained complete control of the southeast. He also became the overlord of East Anglia and had King Æthelberht II of East Anglia beheaded in 794, perhaps for rebelling against him. Offa was a Christian king who came into conflict with the Church, particularly with Jænberht, the Archbishop of Canterbury. Offa persuaded Pope Adrian I to divide the archdiocese of Canterbury in two, creating a new archdiocese of Lichfield. This reduction in the power of Canterbury may have been motivated by Offa's desire to have an archbishop consecrate his son Ecgfrith as king, since it is possible Jænberht refused to perform the ceremony, which took place in 787. Offa had a dispute with the Bishop of Worcester, which was settled at the Council of Brentford in 781. Many surviving coins from Offa's reign carry elegant depictions of him, and the artistic quality of these images exceeds that of the contemporary Frankish coinage. Some of his coins carry images of his wife, Cynethryth—the only Anglo Saxon queen ever depicted on a coin. Only three gold coins of Offa's have survived: one is a copy of an Abbasid dinar of 774 and carries Arabic text on one side, with "Offa Rex" on the other. The gold coins are of uncertain use but may have been struck to be used as alms or for gifts to Rome. Many historians regard Offa as the most powerful Anglo Saxon king before Alfred the Great. His dominance never extended to Northumbria, though he gave his daughter Ælfflæd in marriage to the Northumbrian king Æthelred I in 792. Historians once saw his reign as part of a process leading to a unified England, but this is no longer the majority view: in the words of historian Simon Keynes, "Offa was driven by a lust for power, not a vision of English unity; and what he left was a reputation, not a legacy." His son Ecgfrith succeeded him after his death, but reigned for less than five months before Coenwulf of Mercia became king.

Негізгі деректер мен дереккөздер

VIII ғасырдың бірінші жартысында үстемдік құрған англосаксон билеушісі Мерция королі Этельбальд болды, ол 731 жылға қарай Хамбер өзенінен оңтүстікке қарайғы барлық провинциялардың билеушісіне айналды. Этельбальд VII ғасырдың ортасынан IX ғасырдың басына дейін билік еткен Мерция патшаларының бірі болды, ал IX ғасырда Уэссекстің Эгберт патшасы билікке келгенге дейін ғана Мерцияның күші әлсіреген болатын. Оффаның қол жеткізген билігі мен беделі оны ерте ортағасырлық Британияның ең маңызды билеушілерінің біріне айналдырды, бірақ оның замандас баянының ешқайсысы бізге жеткен жоқ. Оның билігі Оффаның билік кезеңінен сақталған жарғыларда көрінеді. Жарғылар – бұл жақтастарына немесе шіркеу қызметкерлеріне жерді сыйға тартатын, ал жерді сыйға беруге құқығы бар патшалар куәлік ететін құжаттар еді. Мұндай жарғыда патшаның және оның үстемдігінде болған патшаның есімдері сыйлыққа қосымша тізімде жазылуы мүмкін. Мысалы, Исмир дипломында Хвицке патшасы Ошеренің ұлы Этельрик Этельбальдтың «субрегулусы», яғни бағынышты патшасы ретінде сипатталған. Сегізінші ғасырдың монахы және жылнамашысы құрметті Беда ағылшын шіркеуінің тарихын «Historia Ecclesiastica Gentis Anglorum» деп атады; бұл тарих тек 731 жылға дейінгі оқиғаларды қамтиды, бірақ англосаксон тарихының маңызды көздерінің бірі ретінде Оффаның билігі туралы маңызды ақпарат береді. Оффаның дикінің көп бөлігі, ең болмаса, оның билік кезеңінде салынған, Оффаның қол астындағы мол ресурстары мен оларды ұйымдастыру қабілетінің куәсі болып табылады. Сақталған басқа да дереккөздердің ішінде «Тайпалық Хидаж» деп аталатын күмәнді құжат бар, ол Оффаның билеуші ретіндегі ауқымын көрсететін қосымша дәлелдерді ұсынуы мүмкін, бірақ оның оның билік кезеңімен байланыстылығы күмәнді. Осы кезеңнен көптеген хаттар сақталған, әсіресе Алькуин, ағылшын дьяконы және ғалымы, он жылдан астам уақыт бойы Карл I-нің сарайында оның басты кеңесшілерінің бірі ретінде қызмет етіп, Англияның патшаларымен, ақсүйектерімен және дін қызметкерлерімен хат алмасып тұрды. Осы хаттар Оффаның континентпен қарым-қатынасын, сондай-ақ Каролинг үлгілеріне негізделген оның монеталарын көрсетеді.

In the first half of the 8th century, the dominant Anglo Saxon ruler was King Æthelbald of Mercia, who by 731 had become the overlord of all the provinces south of the River Humber. Æthelbald was one of a number of strong Mercian kings who ruled from the mid 7th century to the early 9th, and it was not until the reign of Egbert of Wessex in the 9th century that Mercian power began to wane. The power and prestige that Offa attained made him one of the most significant rulers in Early Medieval Britain, though no contemporary biography of him survives. That power can be seen at work in charters dating from Offa's reign. Charters were documents which granted land to followers or to churchmen and were witnessed by the kings who had the authority to grant the land. A charter might record the names of both a subject king and his overlord on the witness list appended to the grant. Such a witness list can be seen on the Ismere Diploma, for example, where Æthelric, son of king Oshere of the Hwicce, is described as a "subregulus", or subking, of Æthelbald's. The eighth century monk and chronicler the Venerable Bede wrote a history of the English church called Historia Ecclesiastica Gentis Anglorum; the history only covers events up to 731, but as one of the major sources for Anglo Saxon history it provides important background information for Offa's reign. Offa's Dyke, most of which was probably built in his reign, is a testimony to the extensive resources Offa had at his command and his ability to organise them. Other surviving sources include a problematic document known as the Tribal Hidage, which may provide further evidence of Offa's scope as a ruler, though its attribution to his reign is disputed. A significant corpus of letters dates from the period, especially from Alcuin, an English deacon and scholar who spent over a decade at Charlemagne's court as one of his chief advisors, and corresponded with kings, nobles and ecclesiastics throughout England. These letters in particular reveal Offa's relations with the continent, as does his coinage, which was based on Carolingian examples.

Ата-бабалары мен отбасы

Оффаның шежіресі төрт Мерция патшасының әулетін қамтитын жинақта берілген. Барлық төрт әулет 7 ғасырдың басында Мерсияны билеген Пиббадан тараған. Оффаның әулеті Пиббаның ұлы Эова арқылы, содан кейін үш буын арқылы жалғасады: Осмод, Эанвульф және Оффаның әкесі Тингфрит. Оффадан бұрын Мерсияны қырық жылға жуық билеген Этельбальд та шежіре бойынша Эовадан тегін шығарған: Оффаның әкесі Эанвульф, Этельбальдтың бірінші туысы болған. Этельбальд Эанвульфке Хвицке аймағында жер берген, сондықтан Оффа мен Этельбальдтың бір әулеттен болуы мүмкін. Оффа бір жарғысында Этельбальдты туысы деп атаған, ал Этельбальдтың інісі Хедберт, Оффа билікке келгеннен кейін де жарғыларға куәлік етуді жалғастырған. Этельбурхтың Хвицке королі Эальдредтің туысы болған аббатица болғаны туралы болжам бар, бірақ сол дәуірде Этельбурх есімді тағы да бірнеше белгілі әйел болған. Дегенмен, 758 жылға дейін Оффа таққа отырмаған болуы мүмкін, себебі 789 жылғы жарғыда Оффа билік құрған отыз бірінші жыл деп көрсетілген. Мұрагерлік дауы Оффаның Мерсияның дәстүрлі тәуелділіктерін, мысалы, Хвицке мен Магонсетті қайта бекіту қажеттігін көрсетті. Оффа билік құрған алғашқы екі жылға қатысты жарғыларда Хвиккан патшалары оның билігіндегі «регули» яғни кіші патшалар ретінде көрсетілген; сондай-ақ ол Магонсетті де тез бақылауға алған болуы мүмкін, себебі 740 жылдан кейін оның тәуелсіз билеушісі туралы ешқандай мәлімет жоқ. Оффа Линдсей патшалығын де ертерек бақылауға алған болуы мүмкін, өйткені сол кезде Линдсейдің тәуелсіз әулеті жойылып кеткен сияқты. 8 ғасырдың Шығыс Саксондарының тарихы туралы көп мәлімет жоқ, бірақ бар дәлелдер Лондон мен Миддлсекс, бұрын Эссекс патшалығының бір бөлігі болған, Этельбальд тұсында Мерсияның бақылауына өткенін көрсетеді. Этельбальд пен Оффа екеуі де Миддлсекс пен Лондондағы жерлерді өз қалауынша берген; 767 жылы Оффаның жарғысы Харроудағы жерді жергілікті билеушінің куәлігінсіз иеліктен шығарған. Лондон мен Миддлсекс екеуі де Оффа билікке келген кезде тез арада оның бақылауына өткен болуы мүмкін. Шығыс Саксонияның патшалық үйі 8 ғасырда сақталған, сондықтан Эссекс патшалығы өздерінің туалас билеушілерін сақтап қалған, бірақ 8 ғасырдың көп бөлігінде немесе барлығында Мерсияның күшті ықпалында болған. Оффаның билігінің алғашқы жылдарында Мерсияның дәстүрлі орталығынан тыс жерлерде айқын ықпалы болмаған болуы мүмкін. Оңтүстік ағылшындарға Этельбальдтың көрсеткен үстемдігі мұрагерлік үшін болған азаматтық дау кезінде құлаған сияқты, және тек 764 жылы Оффаның Кенттегі ықпалы туралы мәліметтер пайда болғанда ғана Мерсияның билігі қайта кеңейгенін көруге болады.

Offa's ancestry is given in the Anglian collection, a set of genealogies that include lines of descent for four Mercian kings. All four lines descend from Pybba, who ruled Mercia early in the 7th century. Offa's line descends through Pybba's son Eowa and then through three more generations: Osmod, Eanwulf and Offa's father, Thingfrith. Æthelbald, who ruled Mercia for most of the forty years before Offa, was also descended from Eowa according to the genealogies: Offa's grandfather, Eanwulf, was Æthelbald's first cousin. Æthelbald granted land to Eanwulf in the territory of the Hwicce, and it is possible that Offa and Æthelbald were from the same branch of the family. In one charter Offa refers to Æthelbald as his kinsman, and Headbert, Æthelbald's brother, continued to witness charters after Offa rose to power. It has been speculated that Æthelburh was the abbess who was a kinswoman of King Ealdred of the Hwicce, but there are other prominent women named Æthelburh during that period. It is possible that Offa did not gain the throne until 758, however, since a charter of 789 describes Offa as being in the thirty first year of his reign. The conflict over the succession suggests that Offa needed to re establish control over Mercia's traditional dependencies, such as the Hwicce and the Magonsæte. Charters dating from the first two years of Offa's reign show the Hwiccan kings as reguli, or kinglets, under his authority; and it is likely that he was also quick to gain control over the Magonsæte, for whom there is no record of an independent ruler after 740. Offa was probably able to exert control over the kingdom of Lindsey at an early date, as it appears that the independent dynasty of Lindsey had disappeared by this time. Little is known about the history of the East Saxons during the 8th century, but what evidence there is indicates that both London and Middlesex, which had been part of the kingdom of Essex, were finally brought under Mercian control during the reign of Æthelbald. Both Æthelbald and Offa granted land in Middlesex and London as they wished; in 767 a charter of Offa's disposed of land in Harrow without a local ruler as witness. It is likely that both London and Middlesex were quickly under Offa's control at the start of his reign. The East Saxon royal house survived the 8th century, so it is probable that the kingdom of Essex retained its native rulers, but under strong Mercian influence, for most or all of the 8th century. It is unlikely that Offa had significant influence in the early years of his reign outside the traditional Mercian heartland. The overlordship of the southern English which had been exerted by Æthelbald appears to have collapsed during the civil strife over the succession, and it is not until 764, when evidence emerges of Offa's influence in Kent, that Mercian power can be seen expanding again.

Кент пен Сассекс

Оффа 762 жылдан кейін Кенттегі тұрақсыз жағдайды пайдаланған секілді. Кентте ұзақ жылдар бойы бірлескен билік дәстүрі болды, шығыс және батыс Кент бөлек патшалардың билігінде болды, бірақ көбінесе біреуі үстемдік құрды. 762 жылға дейін Кентті Этельберт II және Эдберт I биледі; Эдберттің ұлы Эрдвулф та патша ретінде тіркелген. Этельберт 762 жылы қайтыс болды, ал Эдберт пен Эрдвулф сол жылы соңғы рет есімдері аталады. Келесі екі жылғы жарғыларда Кент патшалары, оның ішінде Сигеред, Эанмунд және Хеахберхт есімдері кездеседі. 764 жылы Оффа Рочестердегі жерді өз атынан берді, ал куәгерлер тізімінде Хеахберхт Кент патшасы болды. Кенттің тағы бір патшасы Экгберт 765 жылы Хеахбертпен бірге жарғыда көрсетілген; бұл жарғы кейіннен Оффамен расталды. Оффаның Кенттегі ықпалы айқын, және Хеахберт Оффаның қолдауымен таққа отырған болуы мүмкін деген пікір бар. Оффа 764 жылдан кем дегенде 776 жылға дейін Кенттің нақты үстемдігін жүзеге асырған болуы мүмкін. 765 және 776 жылдар аралығында Оффаның тікелей қатысуын көрсететін шектеулі деректердің ішінде 774 жылғы екі жарғы бар, онда ол Кенттегі жерді сыйлайды; бірақ олардың нақтылығы күмәнді, сондықтан Оффаның 776 жылға дейінгі Кентке араласуы 764-65 жылдармен шектелген болуы мүмкін. Англо-саксон жылнамасында 776 жылы "Мерсиялықтар мен Кент халқы Отфордта шайқасқан" делінген, бірақ шайқастың нәтижесі көрсетілмеген. Бұл көбінесе мерсиялықтардың жеңісі деп түсіндіріледі, бірақ 785 жылға дейін Оффаның Кенттегі билігін растайтын ешқандай дәлел жоқ: 784 жылғы жарғыда тек Кент патшасы Элхмунд есімдері аталады, бұл мерсиялықтардың шын мәнінде жеңілгенін көрсетеді. Қақтығыстың себебі де белгісіз: егер Оффа Кентті 776 жылға дейін билесе, Отфорд шайқасы мерсиялық билікке қарсы көтеріліс болған болуы мүмкін. Оның әрекеттері әдеттегі үстемдік қатынасынан асып, Кентті аннексиялауға және жергілікті патшалық әулетті жоюға дейін барған. Бір тарихшының сөзіне сүйенсек, 785 жылдан кейін "Оффа Кент патшаларының қарсыласы болды, емес, үстемдік құрған жоқ". Мерсия билігі 796 жылға дейін сақталды, Оффаның қайтыс болған жылы Эдберхт Прен Кенттің тәуелсіздігін уақытша қайта қалпына келтіре алды. Элхмунд Вессекстің Эгбертінің әкесі болған, және 780-ші жылдардың ортасында Оффаның Кентке араласуы Эгберттің Францияға қуғынға ұшырауымен байланысты болуы мүмкін. Жылнамада 825 жылы Кентке басып кірген Эгбертке оңтүстік-шығыстағы халық "бұрынғыда оның туыстарынан зардап шеккендіктен" оған жүгінгендігі айтылады. Бұл Элхмундқа сілтеме болуы мүмкін және Элхмундтың оңтүстік-шығыс патшалықтарының жергілікті үстемдігі болғанын көрсетеді. Егер осылай болса, Оффаның араласуы, мүмкін, осы қарым-қатынасты бақылауға алып, одақтас патшалықтардың үстемдігін өз қолына алу мақсатында жасалған. Оффаның Сассекс патшалығына қатысуы туралы мәліметтер жарғылардан алынған, және Кент сияқты, тарихшылар оқиғалардың барысы туралы бір пікірге келмейді. Сассекс патшаларына қатысты сақталған аз ғана деректер бірнеше патшаның бір уақытта билік құрғанын және бұл патшалықтың ешқашан біртұтас мемлекет құрамағанын көрсетеді. Оффаның билігі оның билік басында Батыс Сассекстегі жергілікті патшалар тарапынан мойындалған, бірақ Шығыс Сассекс (Хейстингс аймағы) оған оңай мойынсұнбаған деген пікір бар. Симеон Дурхемдік, XII ғасырдың жылнамашысы, 771 жылы Оффаның "Хейстингс халқын" жеңгенін жазған, бұл Оффаның бүкіл патшалықтағы билігінің кеңейгенін көрсетеді. Алайда, оқиғалардың осы нұсқасын растайтын жарғылардың нақтылығына күмән тудырады, және Оффаның Сассекстегі тікелей қатысуы 770-71 жылдары қысқа мерзімге ғана шектелген болуы мүмкін. 772 жылдан кейін 790 жылға дейін Сассексте мерсиялықтардың қатысқаны туралы ешқандай мәлімет жоқ, және Оффа 780-ші жылдардың соңында Сассексті, сондай-ақ Кентті де бақылауына алған болуы мүмкін.

Offa appears to have exploited an unstable situation in Kent after 762. Kent had a long tradition of joint kingship, with east and west Kent under separate kings, though one king was typically dominant. Prior to 762 Kent was ruled by Æthelberht II and Eadberht I; Eadberht's son Eardwulf is also recorded as a king. Æthelberht died in 762, and Eadberht and Eardwulf are last mentioned in that same year. Charters from the next two years mention other kings of Kent, including Sigered, Eanmund and Heahberht. In 764, Offa granted land at Rochester in his own name, with Heahberht on the witness list as king of Kent. Another king of Kent, Ecgberht, appears on a charter in 765 along with Heahberht; the charter was subsequently confirmed by Offa. Offa's influence in Kent at this time is clear, and it has been suggested that Heahberht was installed by Offa as his client. It may be that Offa was the effective overlord of Kent from 764 until at least 776. The limited evidence for Offa's direct involvement in the kingdom between 765 and 776 includes two charters of 774 in which he grants land in Kent; but there are doubts about their authenticity, so Offa's intervention in Kent prior to 776 may have been limited to the years 764–65. The Anglo Saxon Chronicle records that "the Mercians and the inhabitants of Kent fought at Otford" in 776, but does not give the outcome of the battle. It has traditionally been interpreted as a Mercian victory, but there is no evidence for Offa's authority over Kent until 785: a charter from 784 mentions only a Kentish king named Ealhmund, which may indicate that the Mercians were in fact defeated at Otford. The cause of the conflict is also unknown: if Offa was ruling Kent before 776, the battle of Otford was probably a rebellion against Mercian control. and his actions have been seen as going beyond the normal relation of overlordship and extending to the annexation of Kent and the elimination of a local royal line. After 785, in the words of one historian, "Offa was the rival, not the overlord, of Kentish kings". Mercian control lasted until 796, the year of Offa's death, when Eadberht Præn was temporarily successful in regaining Kentish independence. Ealhmund was probably the father of Egbert of Wessex, and it is possible that Offa's interventions in Kent in the mid 780s are connected to the subsequent exile of Egbert to Francia. The Chronicle claims that when Egbert invaded Kent in 825, the men of the southeast turned to him "because earlier they were wrongly forced away from his relatives". This is likely to be an allusion to Ealhmund, and may imply that Ealhmund had a local overlordship of the southeastern kingdoms. If so, Offa's intervention was probably intended to gain control of this relationship and take over the dominance of the associated kingdoms. The evidence for Offa's involvement in the kingdom of Sussex comes from charters, and as with Kent there is no clear consensus among historians on the course of events. What little evidence survives that bears on Sussex's kings indicates that several kings ruled at once, and it may never have formed a single kingdom. It has been argued that Offa's authority was recognised early in his reign by local kings in western Sussex, but that eastern Sussex (the area around Hastings) submitted to him less readily. Symeon of Durham, a twelfth century chronicler, records that in 771 Offa defeated "the people of Hastings", which may record the extension of Offa's dominion over the entire kingdom. However, doubts have been expressed about the authenticity of the charters which support this version of events, and it is possible that Offa's direct involvement in Sussex was limited to a short period around 770–71. After 772, there is no further evidence of Mercian involvement in Sussex until c. 790, and it may be that Offa gained control of Sussex in the late 780s, as he did in Kent.

Шығыс Англия, Уэссекс және Нортумбрия

Шығыс Англияда Бьонна шамамен 758 жылы патша болған. Бьоннаның алғашқы монеталары Оффаның монеталарынан бұрын шығарылған, бұл Мерсиядан тәуелсіздігін көрсетеді. Кейінгі Шығыс Англия тарихы көбінесе түсініксіз, бірақ 779 жылы Этельберт II патша болды және өз монеталарын шығаруға жететіндей тәуелсіздікке ие болды. 794 жылы «Англосаксон шежіресінде» айтылғандай, «Оффа патша Этельберт патшаның басын шабуға бұйрық берді». Оффа 790-шы жылдардың басында Шығыс Англияда монеталар соғып, Этельберт Оффаға қарсы көтерілгендіктен, оның басы шабылып өлтірілген болуы мүмкін. Оқиға туралы әңгімелерде Оффаның әйелі Синетриттің інтрыгасы арқылы Этельберт өлтірілгені айтылады, бірақ осы аңызға толы жазбалардың ең ерте нұсқалары 11 және 12 ғасырларға жатады, ал қазіргі тарихшылар оларға сенімділікпен қарамайды. Аңыз бойынша Этельберт Саттон-Сент-Михаилде өлтіріліп, оңтүстікке қарай 6 шақырым жердегі Херефордта жерленген, онда оның қадірлеуі өркендеп, бір кезде Кентербериден кейінгі екінші қасиетті орынға айналды. Мерсияның оңтүстігінде 757 жылы Уэссекс тағына Циневульф келді және Этельбальдтың Батыс саксондардан басып алған шекаралық аймақтарының көп бөлігін қайтарып алды. Оффа 779 жылы Бенсингтон шайқасында (Оксфордширде) Циневульфке қарсы маңызды жеңіске жетіп, Темза бойындағы бір бөлігін қайта басып алды. Осы күнге дейінгі сенімді жарғыларда Циневульф Оффаның ілесінде көрсетілмейді, Оффаның валютасы Батыс саксон мемлекетінде қолданылды, ал Беорхтрик өзінің монеталарын Оффаның қайтысынан кейін ғана шығарды. 789 жылы Беорхтрик Оффаның қызы Эадбурхқа үйленді. Кейбір тарихшылар «шежіредегі үш жыл» қате деп санайды және оны «он үш жыл» деп оқу керек, бұл Эгберттің жер аударуы 789 жылдан 802 жылға дейін созылғанын білдіреді, бірақ бұл оқу туралы пікірлер қарама-қайшы. Эадбурхты 9-ғасырлық монах Ассер, Ұлы Альфредтің өмірбаянын жазған, атап өтеді: Ассер Эадбурхтың «жартылай патшалықта билігі бар» және ол «әкесінің үлгісімен тиран сияқты әрекет ете бастады» дейді. Оның Уэссекстегі билігі әкесінің билігімен байланысты болғаны сөзсіз. Егер Оффа 779 жылы Циневульфті жеңгенге дейін Уэссексте басымдыққа ие болмаса, өзеннің оңтүстігіндегі табыстары оның оңтүстік-шығыстағы іс-қимылдарына қажетті алғышарт болған болуы мүмкін. Бұл тұрғысынан, 784 жылы Кент патшасы Эгберт пен 786 жылы Циневульфтің өлімі Оффаға Кентті бақылауға алуға және Беорхтрикті өзінің ықпалына енгізуге мүмкіндік берді. Оқиғаның осы нұсқасы сондай-ақ Оффаның 764-65 жылдардан кейін Кентті бақылауда ұстамағанын болжайды, кейбір тарихшылардың пікірінше. Оффаның некелік одақтары оның қызы Эльфлэд 792 жылы Катерикте Нортумбрияның Этельред I-іне үйленгенде Нортумбрияға дейін созылды. Алайда, Оффаның тұсында Нортумбрияның Мерсияның бақылауында болғанына ешқандай дәлел жоқ. Оффаның заманымен байланысты ең танымал ескерткіш – Оффаның Дикі, Англия мен Уэльс шекарасымен шамамен 64 шақырымға созылған үлкен топырақ бөгеті. Монах Ассер өзінің Ұлы Альфредтің өмірбаянында осы туралы айтады: «Оффа есімді күшті патша Уэльс пен Мерсия арасында теңізден теңізге дейін үлкен бөгет салдырды». Археологиялық зерттеулермен бөгеттің қашан салынғаны анықталмаған, бірақ көптеген тарихшылар Ассердің айтуынша күмән келтіруге негіз жоқ. Уэльс және ағылшын тілдеріндегі бөгеттің ертедегі атаулары да Оффаға қатысты. Ассердің «теңізден теңізге дейін» созылғандығы туралы айтуына қарамастан, қазіргі кезде бастапқы құрылым шекараның үштен екі бөлігін ғана қамтыды деп есептеледі: солтүстікте ол жағалаудан 8 шақырымдай жерде Лланфайнд қаласының жанында аяқталады, ал оңтүстікте ол Бристоль шығанағынан 80 шақырымдай жердегі Херефордширдегі Кингтон қаласының жанындағы Рушок төбесінде тоқталады. Бөгеттің құрылысы оның тиімді бөгет құру және Уэльске бақылау жасау үшін салынғанын көрсетеді. Бұл Мерсиялықтар бөгеттің ең қолайлы орнын таңдауға еркіндік алғандығын білдіреді. Басқаша айтқанда, бұл елді мекендер уэльстер қайта басып алған, бұл бөгеттің қорғаныс рөлін көрсетеді. Бөгетті салуға жұмсалған күш пен шығын әсерлі, және оны салған патшаның (Оффа немесе басқа біреу) қолында көп қаражат болғанын көрсетеді. Алайда, қазіргі Германиядағы Ваттың Дикі және Даневирке сияқты ұқсас мерзімдегі басқа да маңызды құрылыс жобалары бар, сондай-ақ мыңжылдықтар бұрынғы Стоунхендж сияқты орындар да бар. Осы тұрғысынан қарағанда, бөгетті Ұлыбританияның сауатсыз тұрғындарының ең үлкен және соңғы құрылысы деп санауға болады.

In East Anglia, Beonna probably became king in about 758. Beonna's first coinage predates Offa's own, and implies independence from Mercia. Subsequent East Anglian history is quite obscure, but in 779 Æthelberht II became king, and was independent long enough to issue coins of his own. In 794, according to the Anglo Saxon Chronicle, "King Offa ordered King Æthelberht's head to be struck off". Offa minted pennies in East Anglia in the early 790s, so it is likely that Æthelberht rebelled against Offa and was beheaded as a result. Accounts of the event have survived in which Aethelberht is killed through the machinations of Offa's wife Cynethryth, but the earliest manuscripts in which these possibly legendary accounts are found date from the 11th and 12th centuries, and recent historians do not regard them with confidence. The legend also claims that Æthelberht was killed at Sutton St. Michael and buried 4 mile (6 km) to the south at Hereford, where his cult flourished, becoming at one time second only to Canterbury as a pilgrimage destination. To the south of Mercia, Cynewulf came to the throne of Wessex in 757 and recovered much of the border territory that Æthelbald had conquered from the West Saxons. Offa won an important victory over Cynewulf at the Battle of Bensington (in Oxfordshire) in 779, reconquering some of the land along the Thames. No indisputably authentic charters from before this date show Cynewulf in Offa's entourage, Offa's currency was used across the West Saxon kingdom, and Beorhtric had his own coins minted only after Offa's death. In 789, Beorhtric married Eadburh, a daughter of Offa; Some historians believe that the Chronicles "three years" is an error, and should read "thirteen years", which would mean Egbert's exile lasted from 789 to 802, but this reading is disputed. Eadburh is mentioned by Asser, a 9th century monk who wrote a biography of Alfred the Great: Asser says that Eadburh had "power throughout almost the entire kingdom", and that she "began to behave like a tyrant after the manner of her father". Whatever power she had in Wessex was no doubt connected with her father's overlordship. If Offa did not gain the advantage in Wessex until defeating Cynewulf in 779, it may be that his successes south of the river were a necessary prerequisite to his interventions in the south east. In this view, Egbert of Kent's death in about 784 and Cynewulf's death in 786 were the events that allowed Offa to gain control of Kent and bring Beorhtric into his sphere of influence. This version of events also assumes that Offa did not have control of Kent after 764–65, as some historians believe. Offa's marital alliances extended to Northumbria when his daughter Ælfflæd married Æthelred I of Northumbria at Catterick in 792. However, there is no evidence that Northumbria was ever under Mercian control during Offa's reign. The best known relic associated with Offa's time is Offa's Dyke, a great earthen barrier that runs approximately along the border between England and Wales. It is mentioned by the monk Asser in his biography of Alfred the Great: "a certain vigorous king called Offa had a great dyke built between Wales and Mercia from sea to sea". The dyke has not been dated by archaeological methods, but most historians find no reason to doubt Asser's attribution. Early names for the dyke in both Welsh and English also support the attribution to Offa. Despite Asser's comment that the dyke ran "from sea to sea", it is now thought that the original structure only covered about two thirds of the length of the border: in the north it ends near Llanfynydd, less than 5 mile (8 km) from the coast, while in the south it stops at Rushock Hill, near Kington in Herefordshire, less than 50 mile (80 km) from the Bristol Channel. The total length of this section is about 64 mile (103 km). The construction of the dyke suggests that it was built to create an effective barrier and to command views into Wales. This implies that the Mercians who built it were free to choose the best location for the dyke. Alternatively it may be that these settlements had already been retaken by the Welsh, implying a defensive role for the barrier. The effort and expense that must have gone into building the dyke are impressive, and suggest that the king who had it built (whether Offa or someone else) had considerable resources at his disposal. Other substantial construction projects of a similar date do exist, however, such as Wat's Dyke and Danevirke, in what is now Germany as well as such sites as Stonehenge from millennia earlier. The dyke can be regarded in the light of these counterparts as the largest and most recent great construction of the preliterate inhabitants of Britain.

Шіркеу

Ол христиан патшасы ретінде билік жүргізді, бірақ оның ізгілігі мен «Құдайдың нұсқауларын [халыққа] үйретуге» тырысқандығы үшін Ұлы Карлдың кеңесшісі Алкуиннің мақтауына қарамастан, ол Кентербери архиепископы Йенбертпен қақтығысқа түсті. Йенберт Кент патшасы Экгберт II-нің қолдаушысы болған, бұл 760 жылдары Оффа Кент ісіне араласқан кезде қақтығысқа себеп болуы мүмкін. Оффа Кентербериге жасалған үсымдықтарды кері қайтарды, сондай-ақ Йенберт Оффаның иелігінде болған Кукхэм монастырына талап еткені белгілі болды. 786 жылы папа Адриан I шіркеудің жағдайын бағалау және ағылшын патшаларына, ақсүйектеріне және дін қызметкерлеріне нұсқау беру үшін папалық легаттарды Англияға жіберді. Бұл папаның Англияға алғашқы сапары болды, себебі 597 жылы папа Григорий I ағылшын саксондарын дінге көшіру үшін Августин жіберген еді. Легаттар – Остия епископы Георгий және Тоди епископы Теофилакт болды. Олар бірінші Кентербериге барды, содан кейін Оффаның сарайында қабылданды. Оффа да, Батыс Саксония патшасы Киневульф та миссияның мақсаттары талқыланған кеңеске қатысты. Георгий Нортумбрияға, ал Теофилакт Мерсияға және «Британияның бір бөлігіне» барды. Легаттар папа Адрианға миссия туралы есеп жіберді, онда Георгий Нортумбрияда өткізген кеңес және онда қабылданған канондар туралы мәліметтер келтірілген, бірақ Теофилакттың миссиясы туралы аз ғана мәлімет сақталған. Солтүстіктегі кеңестен кейін Георгий оңтүстікке оралды және Оффа мен Йенберт қатысқан тағы бір кеңес өтті, онда қосымша канондар қабылданды. 787 жылы Оффа Личфилдте қарсы архиепископтық құру арқылы Кентерберидің билеуін әлсіретті. Бұл мәселе 786 жылы папалық легаттармен талқыланған болуы мүмкін, бірақ ол сақталған жазбаларда көрсетілмеген. Аңгло-саксон жылнамасы 787 жылы Челсиде жаңа архиепископтық құруды бекіткен «даулы синод» туралы хабарлайды. Бұл синод легаттар өткізген екінші кеңеспен бірдей болған деген болжам бар, бірақ тарихшылар бұл мәселеде келіспейді. Личфилд епископы Гигеберт жаңа архиепископтық аймақтың бірінші және жалғыз архиепископы болды. 788 жылдың соңында ол Римнен өзінің билігінің символы – паллийді алды. Жаңа архиепископтық округке Вустер, Херефорд, Лестер, Линдси, Доммок және Элмхэм епархиялары кірді; бұл негізінен Англияның орталық аймақтары болды. Кентербери оңтүстік және оңтүстік-шығыстағы епархияларды сақтап қалды. Жаңа архиепископтық құрылғандығы туралы ақпарат Оффаның билігі аяқталғаннан кейін пайда болды. Оффаның өлімінен кейін Мерсия патшасы болған Коенвульф пен 798 жылы папа Лев III арасындағы хат алмасу түрінде оқиғаның екі нұсқасы келтіріледі. Коенвульф хатында Оффа Йенбертке деген өшпенділіктен жаңа архиепископтық құруды қалағанын айтады; бірақ Лев паптық құруға келіскен жалғыз себеп – Мерсия патшалығының аумақтық үлкендігі екенін жауап береді. Коенвульф пен Лев жағдайды өздеріне тиімді бейнелеудің әр себебі болды: Коенвульф Левтен Лондонды оңтүстік архиепископтығы етіп құруды сұрады, ал Лев Коенвульфтің Оффаға таңған лайықсыз ниеттерімен байланысқа түспеуге тырысты. Сондықтан бұл пікірлер бір жақты. Дегенмен, Оффаның аумағының үлкендігі де, Йенберт пен Кентпен қарым-қатынасы да Оффаның жаңа архиепископтық құру туралы өтінішіне әсер еткен болуы мүмкін. Коенвульфтің нұсқасы тәуелсіз қолдауға ие, Алкуиннің архиепископ Этельхардқа жазған хатында Кентербери архиепископтығы «көрінетіндей, ақылға қонымды емес, бірақ белгілі бір билікке құмарлықпен» бөлінген деген пікірін білдіреді. Этельхардтың өзі кейінірек Личфилдке паллий беру «алдау мен жаңылысқан ұсынысқа» байланысты болғанын айтты. Личфилдте архиепископтық құрудың тағы бір себебі Оффаның ұлы Мерсиялық Эгфритпен байланысты болуы мүмкін. Гигеберт архиепископ болғаннан кейін, ол Эгфритті патша етіп тағайындады; рәсім Гигеберттің билікке көтерілуінен кейін бір жыл ішінде өтті. Мүмкін, Йенберт рәсімді орындаудан бас тартқан және Оффаға осы мақсатта балама архиепископ қажет болған. Рәсімнің өзі екі себеппен ерекшеленеді: бұл ағылшын патшасының тұңғыш рет тағайындалуы және оның әкесі тірі кезінде Эгфриттің патшалық мәртебесін растағаны ерекше. Оффа Карл Ұлының ұлдары Пиппин мен Луидің папа Адрианмен патшалар ретінде тағайындалғанын білген болар, және ол франк сарайының таңғажайып қадір-қасиетін үлгі еткісі келген болуы мүмкін. Басқа да мысалдар бар: Мерсиялық Этельред өмірлік кезеңінде ұлы Коенредті патшалыққа тағайындаған деген аңыз бар, және Оффа византиялық патшалық тағайындау мысалдарынан хабардар болуы мүмкін. Йенберт 792 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның орнына Этельхард келді, ол Гигебертпен тағайындалды. Кейін Этельхард шарттарға куә ретінде пайда болды және Гигебертсіз синодтарда төрағалық етті, сондықтан Оффа Кентерберидің билігіне құрмет көрсетуін жалғастырған көрінеді. Папа Адрианнан Карл Ұлына жазылған хат сақталған, онда Оффа туралы айтылады, бірақ күні белгісіз; ол 784 жылға дейін немесе 791 жылға дейін жазылған болуы мүмкін. Онда Адрианға жеткен қауесет айтылады: Оффа Карл Ұлына Адрианды қызметтен шеттетуді және оның орнына франк папасын қоюды ұсынған көрінеді. Адриан қауесетке сенбейтінін айтады, бірақ ол оны мазалағандығы анық. Оффа мен Карл Ұлының жаулары, Адрианның айтуынша, қауесеттің көзі болған, бірақ олардың есімдері аталмайды. Бұл хат 786 жылғы легаттық миссиямен байланысты ма, әлде одан бұрын жазылған болса, миссияның бір бөлігі қайта келтіру болды ма, әлде миссиядан кейін жазылған ба, белгісіз. Оффа шіркеудің жомарт демеушісі болды, бірнеше шіркеулер мен монастырларды құрды, көбінесе Әулие Петрге арналған. Олардың арасында Сент-Албан аббаттығы болды, ол, мүмкін, 790 жылдардың басында құрылған. Дін үйлеріне бақылау жасау сол кездегі билеушіге отбасын қамтамасыз етудің бір жолы болды, және Оффа осы мақсатта (папалық жеңілдіктерді алып) олардың көптеген бөліктері оның әйелі немесе балаларының меншігінде болады деп қамтамасыз етті. Оффа немесе Уэссекстің Инесі Римдегі Schola Saxonum құрған деген аңыз бар, қазіргі Римнің Борго ауданында орналасқан. Schola Saxonum Римде қызмет еткен саксон әскерлерінің атынан алған, бірақ ол ақырында қалаға келген ағылшын қонақтары үшін қонақ үйге айналды.

Offa ruled as a Christian king, but despite being praised by Charlemagne's advisor, Alcuin, for his piety and efforts to "instruct [his people] in the precepts of God", he came into conflict with Jænberht, the Archbishop of Canterbury. Jænberht had been a supporter of Ecgberht II of Kent, which may have led to conflict in the 760s when Offa is known to have intervened in Kent. Offa rescinded grants made to Canterbury by Egbert, and it is also known that Jænberht claimed the monastery of Cookham, which was in Offa's possession. In 786 Pope Adrian I sent papal legates to England to assess the state of the church and provide canons (ecclesiastical decrees) for the guidance of the English kings, nobles and clergy. This was the first papal mission to England since Augustine had been sent by Pope Gregory the Great in 597 to convert the Anglo Saxons. The legates were Bishop George of Ostia, and Theophylact, the bishop of Todi. They visited Canterbury first, and then were received by Offa at his court. Both Offa and Cynewulf, king of the West Saxons, attended a council where the goals of the mission were discussed. George then went to Northumbria, while Theophylact visited Mercia and "parts of Britain". A report on the mission, sent by the legates to Pope Adrian, gives details of a council held by George in Northumbria, and the canons issued there, but little detail survives of Theophylact's mission. After the northern council George returned to the south and another council was held, attended by both Offa and Jænberht, at which further canons were issued. In 787, Offa succeeded in reducing the power of Canterbury through the establishment of a rival archdiocese at Lichfield. The issue must have been discussed with the papal legates in 786, although it is not mentioned in the accounts that have survived. The Anglo Saxon Chronicle reports a "contentious synod" in 787 at Chelsea, which approved the creation of the new archbishopric. It has been suggested that this synod was the same gathering as the second council held by the legates, but historians are divided on this issue. Hygeberht, already Bishop of Lichfield, became the new archdiocese's first and only archbishop, and by the end of 788 he received the pallium, a symbol of his authority, from Rome. The new archdiocese included the sees of Worcester, Hereford, Leicester, Lindsey, Dommoc and Elmham; these were essentially the midland Anglian territories. Canterbury retained the sees in the south and southeast. The few accounts of the creation of the new archbishopric date from after the end of Offa's reign. Two versions of the events appear in the form of an exchange of letters between Coenwulf, who became king of Mercia shortly after Offa's death, and Pope Leo III, in 798. Coenwulf asserts in his letter that Offa wanted the new archdiocese created out of enmity for Jænberht; but Leo responds that the only reason the papacy agreed to the creation was because of the size of the kingdom of Mercia. Both Coenwulf and Leo had their own reasons for representing the situation as they did: Coenwulf was entreating Leo to make London the sole southern archdiocese, while Leo was concerned to avoid the appearance of complicity with the unworthy motives Coenwulf imputed to Offa. These are therefore partisan comments. However, both the size of Offa's territory and his relationship with Jænberht and Kent are indeed likely to have been factors in Offa's request for the creation of the new archdiocese. Coenwulf's version has independent support, with a letter from Alcuin to Archbishop Æthelheard giving his opinion that Canterbury's archdiocese had been divided "not, as it seems, by reasonable consideration, but by a certain desire for power". Æthelheard himself later said that the award of a pallium to Lichfield depended on "deception and misleading suggestion". Another possible reason for the creation of an archbishopric at Lichfield relates to Offa's son, Ecgfrith of Mercia. After Hygeberht became archbishop, he consecrated Ecgfrith as king; the ceremony took place within a year of Hygeberht's elevation. It is possible that Jænberht refused to perform the ceremony, and that Offa needed an alternative archbishop for that purpose. The ceremony itself is noteworthy for two reasons: it is the first recorded consecration of any English king, and it is unusual in that it asserted Ecgfrith's royal status while his father was still alive. Offa would have been aware that Charlemagne's sons, Pippin and Louis, had been consecrated as kings by Pope Adrian, and probably wished to emulate the impressive dignity of the Frankish court. Other precedents did exist: Æthelred of Mercia is said to have nominated his son Coenred as king during his lifetime, and Offa may have known of Byzantine examples of royal consecration. When Jænberht died in 792, he was replaced by Æthelheard, who was consecrated by Hygeberht, now senior in his turn. Subsequently, Æthelheard appears as a witness on charters and presides at synods without Hygeberht, so it appears that Offa continued to respect Canterbury's authority. A letter from Pope Adrian to Charlemagne survives which makes reference to Offa, but the date is uncertain; it may be as early as 784 or as late as 791. In it Adrian recounts a rumour that had reached him: Offa had reportedly proposed to Charlemagne that Adrian should be deposed, and replaced by a Frankish pope. Adrian disclaims all belief in the rumour, but it is clear it had been a concern to him. The enemies of Offa and Charlemagne, described by Adrian as the source of the rumour, are not named. It is unclear whether this letter is related to the legatine mission of 786; if it predates it, then the mission might have been partly one of reconciliation, but the letter might well have been written after the mission. Offa was a generous patron of the church, founding several churches and monasteries, often dedicated to St Peter. Among these was St Albans Abbey, which he probably founded in the early 790s. Control of religious houses was one way in which a ruler of the day could provide for his family, and to this end Offa ensured (by acquiring papal privileges) that many of them would remain the property of his wife or children after his death. Either Offa or Ine of Wessex is traditionally supposed to have founded the Schola Saxonum in Rome, in what is today the Roman rione, or district, of Borgo. The Schola Saxonum took its name from the militias of Saxons who served in Rome, but it eventually developed into a hostelry for English visitors to the city.

Еуропалық байланыс

Оффаның Еуропамен дипломатиялық қарым-қатынастары жақсы құжатталған, бірақ оның билігінің соңғы он екі жылына ғана қатысты. Шамамен 789 жылы немесе одан сәл бұрын Шарль Ұлы өзінің ұлы Карлға Оффаның қызына, көбінесе Эльфлидке үйленуді ұсынды. Оффа өзінің ұлы Эгфриттің де Шарльдің қызы Бертаға үйленуін сұрады: Шарль Ұлы бұл өтінішке ашуланып, Ұлыбританиямен байланысын үзді, ағылшын кемелеріне өз портына кіруге тыйым салды. Алкуиннің хаттары 790 жылдың соңында дау әлі шешілмегенін және Алкуиннің татуласуға көмектесу үшін жіберілуді үміттене отырып көрсетіп тұр. Ақырында дипломатиялық қарым-қатынастар қалпына келтірілді, кем дегенде, Сент-Вандрилл аббаты Гервольдтың араласуы арқасында. 794 жылы Франкфурт сотында Шарль Ұлы ағылшын шіркеуінен қолдау іздеді, онда 787 жылы Никеяның екінші сотында қабылданған канондар күштен шығарылды және екі испандық епископ, Феликс пен Элипандтың діни бұрылыстары айыпталды. 796 жылы Шарль Оффаға хат жазды; хат сақталған және Оффаның Шарльға жазған бұрынғы хатына сілтеме жасайды. Екі патша арасындағы бұл хат алмасу ағылшын дипломатиялық тарихындағы алғашқы сақталған құжаттарды құрады. Шарльдің хатында Англиядан қуылғандар туралы да айтылады, олардың арасында Эдберт Праенмен бірдей болуы мүмкін Одберхт есімді адам да болды. Уэссекстік Эгберт те Оффадан қашып, франк сарайында пана тапты. Шарльдің саясаты Оффаға қарсы күштерді қолдауды қамтығаны анық; Эгберт пен Эдбертке баспана беруден басқа, ол Нортумбрияның Этельред I-не де сыйлықтар жіберді. 796 жылға дейінгі Оңтүстік Ұлыбританиядағы оқиғалар кейде Оффа мен Шарльдің арасындағы күрес ретінде бейнеленген, бірақ олардың күшінің арасындағы айырмашылық зор болды. 796 жылы Шарль Ұлы Атлант мұхитынан Ұлы Венгрия жазығына дейін созылған империяның билеушісіне айналды, ал Оффа және кейіннен Коенвульф оған қарағанда мардымсыз тұлғалар еді.

Үкімет

Мерция патшалығының мәні сақталған шектеулі дереккөздерден толық анық емес. Осы кезеңдегі Мерция патшаларының тегіне қатысты екі негізгі теория бар. Бірі – патшалық әулеттің әртүрлі тармақтары таққа таласқан. Мысалы, 7 ғасырдың ортасында Пенда жаулап алынған провинцияларды өз руластарына тапсырған. Басқаша айтқанда, жергілікті билікке ие туыстық топтар мұрагерлік үшін бәсекелескен болуы мүмкін. Хвицке, Томсет және белгісіз Гайни – осындай билік ошақтарының мысалдары. Неке одақтары да маңызды рөл атқарған болуы мүмкін. Патшаларды билікке жеткізген, жарғыларда «дукс» немесе «принцепс» (басшылар) деп аталған, бәсекелес билеушілер болуы мүмкін. Осы тұжырымда Мерция патшалары қарапайым ақсүйектер ғана. Оффа Мерция патшалығының тұрақтылығын арттыруға тырысқан сияқты, ұлы Эггфриттің династиялық қарсыластарын жойып, бағынышты патшаларының мәртебесін кейде еалдорман деңгейіне дейін төмендеткен. Дегенмен, ол толығымен сәтті болған жоқ; Эггфрит билікте бірнеше ай ғана тұрды, ал 9 ғасырғы Мерция патшаларын әртүрлі әулеттерден таңдауды жалғастырды. Оффа қорғаныс бурхтарын, яғни бекінілген қалаларды салғанына куәліктер бар; олардың орналасқан жері туралы толық келісім жоқ, бірақ Бедфорд, Херефорд, Нортгемптон, Оксфорд және Стамфорд кіретін болуы мүмкін. Бұл бурлар қорғаныс мақсатына ғана емес, сонымен қатар әкімшілік орталықтар болып саналды, аймақтық сауда орындары ретінде қызмет етіп, Мерсия экономикасының бастапқыда орталық аймақтардағы халықтардың бірігуінен пайда болғаннан кейін өзгеруін көрсетеді. Бурлар – бір ғасырдан кейін Альфред Ұлы даниялықтардың шапқыншылығына қарсы сәтті қолданған қорғаныс желісінің алға басушысы. Алайда, Оффа бурлармен байланысты экономикалық өзгерістерді толық түсінген жоқ, сондықтан олардың барлық артықшылықтарын көз алдына елестете алды деп айту қиын. Оффаның Кент жарғыларында оның сол жердегі иеліктеріне де сондай міндеттерді жүктегені көрсетілген, бұл міндеттемелердің Мерсиядан тысқары жерлерге тарағанын білдіреді. Бұл жүктер Оффаның «мәжүсіз теңізшілер» қатеріне жауап беруінің бір бөлігі болды. Оффа өз атынан заңдар шығарды, бірақ олардың толық мәтіні сақталған жоқ. Олар туралы тек Альфред Ұлы өзінің заң кодексінің кіріспесінде айтқан. Альфред өзінің кодексіне Оффа, Уэссекстің Ине және Кенттің Этельберт заңдарынан «ең әділ» деп тапқандарын қосыпты. Бұл заңдар жеке заң кодексі болуы мүмкін, бірақ Альфред 786 жылғы легаттық миссияның есебіне сілтеме жасап отырған болуы да мүмкін, ол мерсиялықтардың орындауға міндеттенген жарлықтарды шығарды.

The nature of Mercian kingship is not clear from the limited surviving sources. There are two main theories regarding the ancestry of Mercian kings of this period. One is that descendants of different lines of the royal family competed for the throne. In the mid 7th century, for example, Penda had placed royal kinsmen in control of conquered provinces. Alternatively, it may be that a number of kin groups with local power bases may have competed for the succession. The sub kingdoms of the Hwicce, the Tomsæte and the unidentified Gaini are examples of such power bases. Marriage alliances could also have played a part. Competing magnates, those called in charters "dux" or "princeps" (that is, leaders), may have brought the kings to power. In this model, the Mercian kings are little more than leading noblemen. Offa seems to have attempted to increase the stability of Mercian kingship, both by the elimination of dynastic rivals to his son Ecgfrith, and the reduction in status of his subject kings, sometimes to the rank of ealdorman. He was ultimately unsuccessful, however; Ecgfrith only survived in power for a few months, and 9th century Mercia continued to draw its kings from multiple dynastic lines. There is evidence that Offa constructed a series of defensive burhs, or fortified towns; the locations are not generally agreed on but may include Bedford, Hereford, Northampton, Oxford and Stamford. In addition to their defensive uses, these burhs are thought to have been administrative centres, serving as regional markets and indicating a transformation of the Mercian economy away from its origins as a grouping of midland peoples. The burhs are forerunners of the defensive network successfully implemented by Alfred the Great a century later to deal with the Danish invasions. However, Offa did not necessarily understand the economic changes that came with the burhs, so it is not safe to assume he envisioned all their benefits. Offa's Kentish charters show him laying these same burdens on the recipients of his grants there, and this may be a sign that the obligations were being spread outside Mercia. These burdens were part of Offa's response to the threat of "the pagan seaman". Offa issued laws in his name, but no details of them have survived. They are known only from a mention by Alfred the Great, in the preface to Alfred's own law code. Alfred says that he has included in his code those laws of Offa, Ine of Wessex and Æthelberht of Kent which he found "most just". The laws may have been an independent lawcode, but it is also possible that Alfred is referring to the report of the legatine mission in 786, which issued statutes that the Mercians undertook to obey.

Ақша шығару

VIII ғасырдың басында ссеатталар негізгі айналымдағы ақша болды. Бұл кішкентай күміс теңгелер еді, олардың үстінде монета соққан адамның немесе олар үшін жасалған патшаның аты жазылмаған. Замандастары үшін бұл монеталар пеннилер ретінде белгілі болған, және олар Вессекстің Ине заңдарында айтылған монеталар. Бұл жеңіл монеталар (Оффаның билігі кезінде кейіннен соғылған ауыр монеталардан айырмашылығы) шамамен 760-шы жылдардың соңы мен 770-ші жылдардың басында жасалған болуы мүмкін. Екінші, орташа салмақты монеталар 790-шы жылдардың басына дейін анықталуы мүмкін. Бұл жаңа орташа салмақты монеталар оларды алмастырған пеннилерден ауыр, кең және жұқа болды.

Оффаның билік ету кезеңіндегі кейбір монеталарда Кентербери архиепискобы Йенберттің және 792 жылдан кейін Этельхардтың есімдері бар. Йенберттің монеталары барлығы кейінгі орташа салмақты монеталарға емес, жеңіл монеталарға жатады. Сондай-ақ, 780 жылдары және одан бұрын Лондон епискобы болған Эдберт монеталар соққан деген дәлелдер бар. Оффаның Йенбертпен келіспеушілігі оған Эдбертке монета соғу құқығын беруіне әкелген болуы мүмкін, ол Личфилд архиепископтық мәртебесіне көтерілген кезде алынып тасталған. Орта салмақты монеталар көбінесе өте жоғары көркемдік сапаға ие, сол кездегі франк ақшасынан асып түседі. Оффаның әйелі Синетрит – бұл монетада аталған немесе бейнеленген жалғыз англосаксон патшайымы, ол монета соққан Эоба жасаған монеталардың керемет сериясында бейнеленген. Бұл монеталар Византия императоры Константин VI билік еткен кезеңдегі, оның анасының портреті бейнеленген монеталардың сериясынан шыққан болуы мүмкін, бірақ византиялық монеталарда Иреннің профилі емес, алдыңғы жағынан бейнесі көрсетілген, сондықтан тікелей үлгі болмаған. 792–93 жылдары Йенберт қайтыс болып, оның орнына Этельхард келген кезде күміс ақша екінші рет реформаланды: бұл «ауыр монетада» пеннилердің салмағы тағы да арттырылды және барлық монетаханаларда стандартты портретсіз дизайн енгізілді. Бұл монеталарда Йенберттің немесе Синетриттің монеталары жоқ, ал Этельхардтың барлық монеталары жаңа, ауыр салмақта. Оффаның билік еткен кезінен қалған алтын монеталар да бар. Олардың бірі – 774 жылы халифа Әл-Мансур соққан Аббасид динарының көшірмесі, оның артқы жағында «Offa Rex» жазылған. Араб тіліндегі мәтінде көптеген қателіктер бар екендігінен, монета соққан адам араб тілін білмегені анық. Бұл монета ислам Испаниясымен сауда жасау үшін соғылған болуы мүмкін; немесе ол Оффаның Римге уәде еткен 365 манкус төлемінің бір бөлігі болуы мүмкін. Бұл кезеңдегі басқа Аббасид динарларының көшірмелері де бар, бірақ олардың ағылшын немесе франк екені белгісіз. Осы кезеңдегі тағы екі ағылшын алтын монетасы сақталған, олар екі монета соққан адамнан, Пендредтен және Сиолхардтан: біріншісі Оффаның билігінен деп есептеледі, бірақ екіншісі Оффаның немесе 796 жылы таққа отырған Коенвульфтің билігіне тиесілі болуы мүмкін. Олардың қолданылуы туралы нақты ештеңе белгісіз, бірақ олар қайырымдылық ретінде соғылған болуы мүмкін. Көптеген монеталарда монета соққан адамның аты жазылғанмен, олардың қай жерде соғылғаны туралы мәлімет жоқ. Нәтижесінде, Оффа қолданған монетаханалардың саны мен орналасқан жері белгісіз. Қазіргі пікір бойынша, Кентербери, Рочестер, Шығыс Англия және Лондонда төрт монетахана болды. Кейбір жарғыларында «Rex Anglorum», яки «Англияның патшасы» деген атау қолданылған, бұл оның билігін көрсететін мәлімдеме ретінде қарастырылады. Алайда, бұл мәселеде пікірталастар бар, өйткені Оффаның «Rex Anglorum» деп аталатын бірнеше жарғылары күмәнді шынайылыққа ие. Олар 10 ғасырда Англия патшаларының атағы осы титулға сәйкес келген кездегі кейінірек жасалмалар болуы мүмкін. Көптеген тарихшылар Оффаның жетістіктерін англосаксон патшаларының ішіндегі Ұлы Альфредтен кейінгі екінші орында санайды. Оффаның билігі кейде біріккен Англияға өтудің маңызды кезеңі ретінде қарастырылды, бірақ бұл енді осы саладағы тарихшылар арасында кең таралған көзқарас емес. Саймон Кейнстің сөздері бойынша, «Оффаны ағылшын бірлігі емес, билік құмарлығы жетеледі; және ол мұра емес, абырой қалдырды».

Some coins from Offa's reign bear the names of the archbishops of Canterbury, Jænberht and, after 792, Æthelheard. Jænberht's coins all belong to the light coinage, rather than the later medium coinage. There is also evidence that coins were issued by Eadberht, who was Bishop of London in the 780s and possibly before. Offa's dispute with Jænberht may have led him to allow Eadberht coining rights, which may then have been revoked when the see of Lichfield was elevated to an archbishopric. The medium weight coins often carry designs of high artistic quality, exceeding that of the contemporary Frankish currency. Offa's wife Cynethryth was the only Anglo Saxon queen ever named or portrayed on coinage, in a remarkable series of pennies struck by the moneyer Eoba. These were probably derived from contemporary coins from the reign of the Byzantine emperor Constantine VI, who minted a series showing a portrait of his mother, the later Empress Irene, though the Byzantine coins show a frontal bust of Irene rather than a profile, and so cannot have been a direct model. Around the time of Jænberht's death and replacement with Æthelheard in 792–93, the silver currency was reformed a second time: in this "heavy coinage" the weight of the pennies was increased again, and a standardised non portrait design was introduced at all mints. None of Jænberht's or Cynethryth's coins occur in this coinage, whereas all of Æthelheard's coins are of the new, heavier weight. There are also surviving gold coins from Offa's reign. One is a copy of an Abbasid dinar struck in 774 by Caliph Al Mansur, with "Offa Rex" centred on the reverse. It is clear that the moneyer had no understanding of Arabic as the Arabic text contains many errors. The coin may have been produced to trade with Islamic Spain; or it may be part of the annual payment of 365 mancuses that Offa promised to Rome. There are other Western copies of Abbasid dinars of the period, but it is not known whether they are English or Frankish. Two other English gold coins of the period survive, from two moneyers, Pendraed and Ciolheard: the former is thought to be from Offa's reign but the latter may belong either to Offa's reign or to that of Coenwulf, who came to the throne in 796. Nothing definite is known about their use, but they may have been struck to be used as alms. Although many of the coins bear the name of a moneyer, there is no indication of the mint where each coin was struck. As a result, the number and location of mints used by Offa is uncertain. Current opinion is that there were four mints, in Canterbury, Rochester, East Anglia and London. Some of his charters use the title "Rex Anglorum," or "King of the English," and this has been seen as a sweeping statement of his power. There is debate on this point, however, as several of the charters in which Offa is named "Rex Anglorum" are of doubtful authenticity. They may represent later forgeries of the 10th century, when this title was standard for kings of England. Many historians regard Offa's achievements as second only to Alfred the Great among the Anglo Saxon kings. Offa's reign has sometimes been regarded as a key stage in the transition to a unified England, but this is no longer the general view among historians in the field. In the words of Simon Keynes, "Offa was driven by a lust for power, not a vision of English unity; and what he left was a reputation, not a legacy."

Өлім және мұрагерлік

Офа 796 жылғы 29 шілдеде қайтыс болды және Бедфордта жерленген болуы мүмкін, бірақ сол шартта аталған "Бедфорд" қазіргі Бедфорд екені нақты емес. Оның орнына ұлы, Мерсиялық Эггфрит патшалыққа келді, бірақ Англосаксон шежіресінде Эггфрит тек 141 күн патшалық құрғаннан кейін қайтыс болғаны айтылады. 797 жылы Мерсиялық елші Осбертке Алкуин жазған хаттан Офаның ұлы Эггфриттің өзінен кейін таққа отыруын қамтамасыз ету үшін зор күш жұмсағаны көрінеді. Алкуиннің пікірінше, Эгфрит "өз кінәсі үшін өлмеді, бірақ әкесі патшалықты иелену үшін төккен қанның құны ұлына жетті. Оның әкесі патшалық үшін қанша қан төккенін жақсы білесің". 787 жылы Эггфриттің билікке бекітілуімен қатар, Офаның династиялық қарсыластарын жойғаны белгілі. Бұл династиялық тұрғыдан алғанда, кері нәтиже бергендей, себебі Офаның немесе Эггфриттің жақын туыстары тарихқа түспеген, ал Эггфриттің ізбасары Коенвульф Офаның әулетімен тек қана алыс туысқандық байланысқа ие болған.