Кіріспе

Онтарио және Нью-Йорк штатындағы көпір

Whirlpool Rapids Bridge көпірі, көбінесе Whirlpool Bridge немесе 1937 жылға дейін Төменгі Болатты Доға Көпірі деп аталатын, екі буынды доғалы көпір, құрылымында қабырғалық тіреулер мен жалғаулар бар. Бұл көпір Канада-АҚШ шекарасын кесіп өтеді және Онтарио штатындағы Ниагара шарлауының орталық бизнес ауданын Нью-Йорк штатындағы Ниагара шарлауының орталық бизнес ауданымен байланыстырады. Бұл көпір Rainbow Bridge-тен шамамен солтүстікке қарай және шарлауықтан шамамен орналасқан. Оны 1959 жылдың қаңтарында Ниагара шарлауығының көпір комиссиясы сатып алды. Ағыс бойымен жоғарырақ орналасқан Мичиган орталық теміржол көпірі де ұқсас доғалы стильде салынған, бірақ ол 2001 жылдан бері пайдаланылмайды.

Тарих

Вирлпул-Рапидс көпірінің алдында 1855 жылы ашылған Ниагара шарлауының аспалы көпірі тұрды. Ол әлемдегі алғашқы жұмыс істейтін теміржол аспалы көпірі ретінде танымал болды және құлдарды азаттыққа жеткізу үшін Жер асты теміржолын пайдаланған аболиционистерге көмектескендігі үшін де маңызды рөл атқарды. 1800 жылдардың соңына қарай аспалы көпір теміржол қажеттіліктеріне сәйкес болмай қалды. 1890 жылдардың ортасына таман Солтүстік Америкадағы пойыздың салмағы күрт өсті. Жолаушылар мен тауар көлемін арттырған вагондарды тарту үшін үлкен және қуатты локомотивтер қажет болды. 1850 жылдары көпірден өткен локомотивтермен салыстырғанда, 40 жыл өткен соң локомотивтердің қуаты артты. Бұл пойыздардың салмағы аспалы көпірдің техникалық мүмкіндіктерін асып түсті, сондықтан көпір компаниялары оны қарап, жаңа көпір салу туралы шешім қабылдады. Аспалы көпірді күтіп ұстауға жалданып алынған инженер Лефферт Л. Бак жаңа көпірді жобалауға тағайындалды. Ол аркалық көпір дизайнын таңдады, өйткені сол кезде аркалық көпірлер теміржол көпірлерінің ең жаңа үлгісі болып есептелді және аспалы көпірлерге қарағанда арзанға түсті. Бак 1896 жылдың 9 сәуірінен бастап аспалы көпірдің айналасында және астында жаңа көпірді құрылыс жасады, оны бөлік-бөлікпен ауыстырып келді. Оның жоспары көпір арқылы пойыз және жаяу жүргіншілердің қалыпты қозғалысын қамтамасыз етті. 1897 жылдың 27 тамызында аспалы көпірдің соңғы бөліктері демонтаждалды, оның орнына Төменгі болат аркалы көпір – кейін Вирлпул-Рапидс көпірі деп аталды – қалды. Жылдар бойы бұл көпірді Нью-Йорк орталық теміржолы, Ұлы Батыс теміржолы, Эри теміржолы, Канада Ұлттық теміржолы және Амтрак пайдаланды. 2009 жылдың қараша айында көпірге толыққанды жөндеу жүргізілді: жолға шығу платформасы және бірқатар болат арқалықтар мен қабырғалар жөнделіп, ауыстырылды, құммен тазартылып, боялды. 2012 жылдың соңында Амтрак Canadian National (CN) компаниясынан рельс жолының күтімін өз мойнына алды. Қазіргі таңда Амтрак пен Via Rail бірлесіп иеленетін Maple Leaf пойыз қызметі ғана көпірді пайдаланады, ал CN жүк пойыздарын Форт-Эридегі (Онтарио) – Буффало (Нью-Йорк) арасындағы Халықаралық теміржол көпірі арқылы жібереді. Көпірден жоғарырақ орналасқан Мичиган орталық теміржол көпірі, өзінің алдыңғысы Ниагара консольдік көпірімен бірге, Вирлпул-Рапидс көпірімен теміржол трафигі үшін бәсекелесті.

Көпірдің орналасуы

Көпірдің екі палубасы бар. Жоғарғы палуба теміржол көлігін жүргізеді, ал төменгі палуба автомобиль жолы болып табылады. Бұл Ниагара аймағының тұрғындары үшін басым өткел, себебі төменгі палубадағы автомобиль жолы тек жеке көліктерге арналған – жүк көліктері мен жаяу жүргіншілерге рұқсат етілмейді. Көпірді тек Канаданың Шекаралық қызмет агенттігі (CBSA) және АҚШ Кеден және шекара қорғау қызметі (CBP) бірлесіп басқаратын NEXUS сенімді саяхатшы бағдарламасының қатысушылары ғана пайдалана алады. Канадаға кіретін көліктер E ZPass транспондеріне немесе NEXUS картасына байланысты шот арқылы 5.00 АҚШ долларын электрондық төлем жасауы тиіс. Жоғары палубада бір ғана пойыз жолы көпірден өтеді. Қазіргі таңда Торонто мен Нью-Йорк арасындағы Maple Leaf халықаралық пойыз қызметі үшін бұл жол тек Amtrak пойыздарымен ғана пайдаланылады. Via Rail Niagara Falls станциясы Канада жағындағы Ниагара шарлауында орналасқан, ал Amtrak Niagara Falls станциясы АҚШ жағындағы Ниагара шарлауында орналасқан.