Кіріспе

1970 жылғы Оңтүстік Кореяның экономикалық бастамасы

Саэмул Ундонг (hangul=새마을운동), сондай-ақ Жаңа қоғамдық қозғалыс, Жаңа ауылдық қозғалыс, Саэмул қозғалысы немесе Саэмуль қозғалысы деп белгілі, 1970 жылдың 22 сәуірінде Оңтүстік Корея президенті Пак Чун Хи бастаған Оңтүстік Кореяның ауыл шаруашылығы экономикасын жаңғыртуға бағытталған саяси бастама болды. Бұл идея корей халқының Хянгьяк (향약, 鄕約) және Дюре (두레) деп аталатын дәстүрлі бірлестік принциптеріне негізделген, ол дәстүрлі корей қауымдастықтарында өзін-өзі басқару және ынтымақтастық қағидаларын қамтамасыз етті. Қозғалыстың бастапқы мақсаты – қарқынды индустриялануға ұмтылған елдің қалалық орталықтары мен кедейлікте қалып қойған шағын ауылдар арасындағы тұрмыс деңгейінің айырмашылығын түзету болды. Қоғам мүшелерін даму процесіне қатысуға ынталандыру үшін "Еңбекқорлық, өзіне көмектесу және ынтымақтастық" ұрандары қолданылды. Қозғалыстың алғашқы кезеңдері негізгі тұрмыс жағдайларын және ортаны жақсартуға бағытталған, ал кейінгі жобалар ауылдық инфрақұрылымды дамытуға және қоғамдық табысты арттыруға шоғырланды. 1970 жылдары үлкен жетістікке жеткенімен, 1980 жылдары Пак Чун Хидің күтпеген қазасынан кейін қозғалыс күшінен айырылды.

Шолу

Қозғалыстың алғашқы кезеңінде орталық үкімет әрбір қатысушы ауылға белгілі бір көлемде шикізатты тегін беріп, жергілікті тұрғындарға олармен қалағандарын салуды тапсырды. Үкімет алдымен 33 267 ауылды таңдап, әрқайсысына 335 қап цементтен берді. Сәттілік көрсеткен 16 600 ауылға қосымша 500 қап цементтен және бір тонна темір арматурадан берілді. Жаңа қоғамдық қозғалыс Оңтүстік Кореяның ауылдық жерлеріндегі инфрақұрылымды жақсартуға үлкен үлес қосты, ауылдық қауымдастықтарға суару жүйелері, көпірлер және жолдар сияқты жаңашыл нысандарды жеткізді. Бағдарлама сонымен қатар елдің аймақтарында қызыл кірпіштен салынған үйлердің кеңінен таралуына әкелді, олар дәстүрлі сабаннан жасалған немесе чога-джип үйлерін ығыстырды. Ауылдық жерлердегі табысқа қол жеткізген осы қозғалыстың ықпалымен зауыттар мен қалаларда да таралып, бүкіл елде жаңғыру қозғалысына айналды. Алайда, Саэмул қозғалысының алғашқы кезеңінде ауылдық жерлерде кедейлікті азайту және тұрмыс жағдайларын жақсартудағы үлкен жетістіктеріне қарамастан, Оңтүстік Кореяның қарқынды индустриализациясынан кейін қалалық жерлердегі табыс деңгейі ауылдық жерлердегіден жоғары болды. 1970-ші және 1980-ші жылдардың басындағы үкімет басқарған, жоғары деңгейде орталықтандырылған қозғалыс тиімді болды, бірақ Оңтүстік Корея дамыған және индустриалданған кезеңге енгеннен кейін оның серпіні азайды. 1980-ші жылдардың соңында қалалармен салыстырғанда ауылдық жерлердегі салыстырмалы түрде төмен табыс деңгейі маңызды саяси мәселеге айналды – алғашқы кезеңде мемлекеттік араласудың ешқайсысы оны толық шеше алмады. Сонымен қатар, қозғалыс елдің жас буынының ауылдардан қалаларға көшіп кету мәселесін толыққанды шеше алмады. Бұған қоса, үкімет басқарған орталықтандырылған жүйе қаражатты дұрыс пайдаланбау сияқты сыбайлас жемқорлыққа және Оңтүстік Кореяның экологиялық ортасын өзгертуге әкелді. Осы мәселелерді мойындаған Оңтүстік Корея үкіметі азаматтық қоғамды қозғалысты басқаруға уәкілдік беру арқылы қозғалыстың орталықтандырылған құрылымын өзгертті. 1998 жылдан бастап Саэмул қозғалысы екінші кезеңге енді, ол қоғамдастықтағы еріктік қызметтерді жандандыру және дамып келе жатқан елдермен халықаралық ынтымақтастық сияқты жаңа мәселелерге баса назар аударды. Африканың көптеген дамып келе жатқан елдері Саэмаул Ундонгтың маңызына қызығушылық танытуда. "Yonsei KOICA" магистрлік бағдарламасы сияқты бағдарламалар арқылы Корея үкіметі дамып келе жатқан елдерде жұмыс істейтін шенеуніктерге ұлттық даму саясаты шеңберінде жаңа саясаттар мен бағдарламаларды әзірлеуге және іске асыруға көмектеседі. 2022 жылғы зерттеу бұл бастаманы Пак Чон Хидің авторитарлық режиміне қолдауды нығайтумен байланыстырды. Бұл бастаманың тұрақты әсері болды, нәтижесінде 2012 жылы демократиялық жолмен сайланған кезде диктатордың қызына үлкен қолдау көрсетілді.

Сын

1960-1970 жылдар аралығында, президент Пактың режимі кезінде бұл саясат іске асырыла бастағанда, жергілікті дәстүрлер мен сенімдер басып тасталды, бұл сол кездегі коммунистік Қытайдағы Мәдени революцияға ұқсас еді. "Құдайға табынуды жеңу" ("мисин тапа ундонг") қозғалысы, сондай-ақ "аса сенімді жою қозғалысы" деп те аталады, Саэмул Ундонг кезеңінде ең жоғары деңгейге жетті. Ауыл кіреберісінде ғасырлар бойы тұрған және күзетші ретінде саналған ескі зелькова ағаштары "аса сенімді" жою мақсатымен кесілді. Корей шаманизмін ұстанғандар қудаланды, нәтижесінде ғасырлар бойы қалыптасқан корей дәстүрлері жойылды. Бұған қоса, Саэмул Ундонг жиналыстары саяси қарсыластарды анықтау және Парктің әскери режиміне адалдықты күшейту үшін жиі пайдаланылды. Президенттік Сенім Комиссиясының мәліметінше, Саэмул Удонгқа байланысты үкіметке қарсы пікір білдіргені үшін 334 адам өлтірілді, 1744 адам қаза тапты және 7328 адам негізсіз түрде қамалды.