Жануарлар анатомиясы: клоака – көптеген омыртқалылардың зәр шығару, көбелек және ас қорыту жүйелерінің біріккен тесігі. Құстар, бауырымен жорғалаушылар, қосмекенділерде кездеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Зоологиядағы артқы тесік
Posterior opening in zoology
Клоака (/k//l//oʊ/'/eɪ//k//ə/ klohAYkə), : клоакалар (/k//l//oʊ/'/eɪ//s//i/ klohAYsee немесе /k//l//oʊ/'/eɪ//k//i/ klohAYkee), – көптеген омыртқалы жануарлардың ас қорыту, көбею және зәр шығару жүйелерінің (бар болса) жалғыз тесігі болып табылатын артқы тесік. Барлық қосмекенділер, бауырымен жорғалаушылар, құстар және кейбір сүтқоректілер (монотремалар, тенректер, алтын түлкілер және сумкалы түлкілер) осы тесік арқылы зәр мен нәжіс шығарады; бұл эвакуация және көбею үшін екі немесе үш жеке тесігі бар плаценталық сүтқоректілердің көпшілігінен өзгеше. Кейбір омыртқасыздарда ұқсас мақсаттағы тесіктер кейде клоака деп аталады. Клоака арқылы жұптасу клоакалық жұптасу және клоакалық сүйісу деп аталады. Клоака аймағы көбінесе секреторлық органмен – клоака безімен байланысты, ол кейбір бауырымен жорғалаушылардың, сумкалылардың, қосмекенділердің және монотремалардың иіс белгілеу әрекеттеріне қатысты.
A cloaca (/k//l//oʊ/'/eɪ//k//ə/ klohAYkə), : cloacae (/k//l//oʊ/'/eɪ//s//i/ klohAYsee or /k//l//oʊ/'/eɪ//k//i/ klohAYkee), is the rear orifice that serves as the only opening for the digestive, reproductive, and urinary tracts (if present) of many vertebrate animals. All amphibians, reptiles, birds, and a few mammals (monotremes, tenrecs, golden moles, and marsupial moles), have this orifice, from which they excrete both urine and feces; this is in contrast to most placental mammals, which have two or three separate orifices for evacuation and reproduction. Excretory openings with analogous purpose in some invertebrates are also sometimes called cloacae. Mating through the cloaca is called cloacal copulation and cloacal kissing. The cloacal region is also often associated with a secretory organ, the cloacal gland, which has been implicated in the scent marking behavior of some reptiles, marsupials, amphibians, and monotremes.
Этимология
Бұл сөз латын тіліндегі "cluo" етістігінен, "(мен) тазартамын" деген мағынасынан шыққан, соның нәтижесінде "cloaca" есімдік, "көн, дренаж" сөзі пайда болған.
The word is from the Latin verb cluo, "(I) cleanse", thus the noun cloaca, "sewer, drain".
Құстар
Құстар клоакасын пайдаланып көбейеді; бұл көптеген құстарда клоакалық сүйіспеншілік арқылы жүзеге асады. Осы әдіспен жұптасатын құстар клоакаларын бір-біріне жанастырады, кейбір түрлерде бұл бірнеше секундқа созылады, сперманың еркектен ұрғашыға өтуі үшін жеткілікті уақыт. Түйеқұстар, казуарлар, кивилер, қаздар және аққулар мен қаздардың кейбір түрлері сияқты құстарда еркектер көбею үшін клоаканы пайдаланбайды, олардың фаллосы бар. Бір зерттеу құстардың клоакасын салқындау үшін пайдалануын қарастырған. Құстардың клоакасын тежеу деп те атайды. Жыртқыш құстарды бағатын адамдар арасында "тежеу" сөзі дефекациялау мағынасында қолданылатын етістік.
Birds reproduce using their cloaca; this occurs during a cloacal kiss in most birds. Birds that mate using this method touch their cloacae together, in some species for only a few seconds, sufficient time for sperm to be transferred from the male to the female. For some birds, such as ostriches, cassowaries, kiwi, geese, and some species of swans and ducks, the males do not use the cloaca for reproduction, but have a phallus. One study has looked into birds that use their cloaca for cooling. The cloaca in birds may also be referred to as the vent. Among falconers, the word vent is also a verb meaning "to defecate".
Балық
Балықтардың арасында нағыз клоака тек эласмобранхтарда (акулалар мен шағалалар) және сүйекті қанатты балықтарда ғана болады. Лампреялар мен кейбір қанатты балықтарда зәр шығару және көбелек жолдары үшін клоаканың бір бөлігі ересек шақта сақталады, бірақ анальды тесік әрқашан бөлек ашылады. Дегенмен, химералар мен көптеген телеостарда үш тесік толығымен бөлініп орналасқан.
Among fish, a true cloaca is present only in elasmobranchs (sharks and rays) and lobe finned fishes. In lampreys and in some ray finned fishes, part of the cloaca remains in the adult to receive the urinary and reproductive ducts, although the anus always opens separately. In chimaeras and most teleosts, however, all three openings are entirely separated.
Сүтқоректілер
Төменде көрсетілген кейбір ерекше жағдайларды ескермесек, сүтқоректілерде клоака жоқ. Бір клоакасы бар қапшықты сүтқоректілерде де, клоака анус және зәр шығару жолы үшін жартылай бөлінген аймақтарға ие.
With a few exceptions noted below, mammals have no cloaca. Even in the marsupials that have one, the cloaca is partially subdivided into separate regions for the anus and urethra.
Монотремалар
Монотремалар (жұмыртқа салатын сүтқоректілер) нағыз клоакаға ие.
The monotremes (egg laying mammals) possess a true cloaca.
Қаптамалы жануарлар
Қапсырмалы жануарларда жыныс жолы анальдан бөлек, бірақ бастапқы клоаканың іздері сыртқы түрде сақталады. Осы факт оларды капсырмалы жануарлар емес деп дәлелдеуге қолданылған. Сенімсіз дереккөз: күні= шілде 2019 ж.
In marsupials, the genital tract is separate from the anus, but a trace of the original cloaca does remain externally. This fact has been used to argue that they are not marsupials. Unreliable source: date=July 2019
Плаценталық
Ересек плаценталы сүтқоректілердің көпшілігінде клиока жоқ. Эмбриондағы эмбрионалды клиока анусқа айналатын артқы бөлікке және жынысына байланысты дамитын алдыңғы бөлікке бөлінеді: еркектерде ол пенильді зәр жолын құрайды, ал әйелдерде зәр жолы мен кіндік жолын қабылдайтын вестибуль немесе урогенитальді синусқа айналады. Дегенмен, кейбір плаценталы сүтқоректілер ересек күйінде клиоканы сақтайды: олар тенректер мен алтын түлкілер (Африкаға тән кішкентай сүтқоректілер), сондай-ақ кейбір шыршылар. Плаценталы жануарлар болғандықтан, адамдарда эмбрионалды клиока болады, ол зәр шығару және көбелек мүшелерінің даму кезінде жеке жолдарға бөлінеді. Алайда, адамдарда туа біткен кейбір аурулар клиокамен тууға себеп болады, оның ішінде тұрақты клиока және сиреномелия (су қыздары синдромы).
Most adult placental mammals have no cloaca. In the embryo, the embryonic cloaca divides into a posterior region that becomes part of the anus, and an anterior region that develops depending on sex: in males, it forms the penile urethra, while in females, it develops into the vestibule or urogenital sinus that receives the urethra and vagina. However, some placental mammals retain a cloaca as adults: those are the tenrecs and golden moles (small mammals native to Africa), as well as some shrews. Being placental animals, humans have an embryonic cloaca which divides into separate tracts during the development of the urinary and reproductive organs. However, a few human congenital disorders result in persons being born with a cloaca, including persistent cloaca and sirenomelia (mermaid syndrome).
Жыртқыш жануарлар
Рептилияларда клоака уродеум, проктодеум және копродеумнан құралады. Кейбір түрлерде газ алмасуды күшейту үшін клоака өзгерген (рептилиялардың тыныс алуы мен көбеюіне қараңыз). Дәл осы жерде көбею процесі жүзеге асады.
In reptiles, the cloaca consists of the urodeum, proctodeum, and coprodeum. Some species have modified cloacae for increased gas exchange (see reptile respiration and reptile reproduction). This is where reproductive activity occurs.
Жануарлардың клоактық тыныс алуы
Кейбір тасбақалар, әсіресе терең суға шомылуға бейімделгендері, суға батқанда клоакалық тыныс алуға өте тәуелді. Олар мұны клоакаға қосылған қосалқы ауа қаптары арқылы іске асырады, олар судағы оттегіні сіңіре алады. Теңіз қиярлары клоакалық тыныс алуды пайдаланады. Оның ішінде судың үздіксіз ағыны әртүрлі балықтарға, көпқыртысты құрттарға және тіпті қабылдақтарға оны пайдалану үшін бейімделуге мүмкіндік берді, олар қиярдың ішінде қорғалған күйде өмір сүреді. Түнде осы түрлердің көпшілігі азық іздеп теңіз қиярларының анусы арқылы шығады.
Some turtles, especially those specialized in diving, are highly reliant on cloacal respiration during dives. They accomplish this by having a pair of accessory air bladders connected to the cloaca, which can absorb oxygen from the water. Sea cucumbers use cloacal respiration. The constant flow of water through it has allowed various fish, polychaete worms and even crabs to specialize to take advantage of it while living protected inside the cucumber. At night, many of these species emerge through the anus of the sea cucumber in search of food.