Жозеф-Арманд Бомбардье: Қар көлігінің ойлап табушысы

Кіріспе

Канадалық өнертапқыш және кәсіпкер (1907–1964)

Жозеф Арман Бомбардье (ʒɔzɛf aʁmɑ̃ bɔ̃baʁdje; 16 сәуір 1907 – 18 ақпан 1964) – Bombardier компаниясын құрған канадалық өнертапқыш және кәсіпкер. Оның ең әйгілі өнертабысы – қар көлігі.

Өмірбаян

Квебек штатының Валькурт қаласында туған Жозеф Арман Бомбардье бала кезінен механикамен қызығушылық танытқан. Ол өзінің алғашқы қар көлігін 15 жасында жасады. 19 жасына келгенде, автокөліктерді жөндеу және жазда бензин сату үшін жеке гаражын ашты, оған дейін оқып, жазбалар алып, тапқандарын жөндеу арқылы тәжірибе жинады. Қыс айларында ол қарда жүре алатын көлік құралын жасаумен айналысты. Ол кезде Квебек үкіметі қосалқы жолдарды қардан тазартпағандықтан, осы аймақтардың тұрғындары көліктерін қысқа дейін сақтап отырды. Бомбардьеге қысқы көлік құралын жасау идеясы, оның кішкентай ұлы перитониттен ауырып, жақын ауруханаға уақтылы жеткізілмегендіктен қайтыс болғаннан кейін келді. Бірінші B7 (B – Бомбардье үшін, 7 – 7 жолаушыға арналған) қар мотоциклі 1936-1937 жылдардың қысында сатылды және жақсы қабылданып, сұранысқа ие болды. 1940 жылы жылына 200-ден астам көлік шығаратын жаңа зауыт салынды. 1941 жылы 12 жолаушыға арналған жаңа модель, B12, жасалды, бірақ Канада Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда сұраныс тоқтатылды. B12 L’Auto Neige Bombardier Limitée компаниясымен өндірілді. Бомбардье сондай-ақ C18 моделін нарыққа шығарды, ол мектеп автобусы ретінде пайдаланылды. B12/C18 модельдерінен 3000-нан астам дана шығарылды. Бомбардье өзінің тәжірибесін Канада үкіметіне ұсынды және одақтастар үшін арнайы әскери көліктерді жасауды бастады. Сондай-ақ, Бомбардье ағаш кесу және тау-кен жұмыстары үшін арнайы көліктер өндірді, оларды Muskeg деп атады. Соғыстан кейін, 1948 жылы Квебек үкіметі қосалқы жолдарды қардан тазарта бастағаннан кейін бизнес азайды. 1950 жылдары Бомбардье кішкентай қар мотоциклі жасап, бір немесе екі адамға арналған демалыс өнімдерінің жаңа нарығын дамытты. 1959 жылы ол Ski-Doo-ны ұсынды, бастапқыда Ski Dog деп атау жоспарланған, бірақ баспа қатесі салдарынан Ski-Doo деп жазылып, Бомбардье осы қатені компаниясының жаңа тауарлық белгісі үшін сәтті қадам деп есептеді. 2007 жылы CBC телеарнасының «Ең ұлы канадалық өнертабыс» бағдарламасында Ski-Doo 17-орынды иеленді. Бомбардье 1964 жылы қатерлі ісіктен қайтыс болды, бірақ қар мотоциклі идеясы табысқа жетті. 1959 жылы 225 дана, ал 1963 жылы 8210 данадан астам сатылды.

Born in Valcourt, Quebec, Joseph Armand Bombardier dabbled in mechanics from an early age. He built his first snow vehicle at the age of 15. He acquired experience by reading, taking notes and repairing what he found until he opened his own garage at age 19, where he would repair cars and sell gasoline in the summertime. During wintertime, he worked on developing a vehicle able to travel on snow. At that time, the Quebec government did not clear snow from secondary roads, so residents of these areas stored their cars for the winter season. The idea to build a winter vehicle came to Bombardier after a blizzard in which his young son fell ill from peritonitis and died because he could not be brought to the nearest hospital. The first B7 (B for Bombardier and 7 for 7 passengers) snowmobiles were sold during the winter of 1936–37 and were well received. A new plant able to produce more than 200 vehicles a year was built in 1940. A new 12 passenger model was made available in 1941 which was referred to as the B12, but demand was halted when Canada entered World War II. The B12 was manufactured by L’Auto Neige Bombardier Limitée. Bombardier also brought to market a C18 which served the public as a school bus. Over 3,000 units of the B12/C18 were manufactured. Bombardier offered his expertise to the Canadian government and started producing specialized military vehicles for the Allies. Bombardier also produced specialized vehicles for logging and mining operations, which they called the Muskeg. After the war, business declined when the Quebec government began clearing snow from secondary roads in 1948. Bombardier went on to build smaller snowmobiles during the 1950s and developed a new market for recreational products for one or two people. In 1959 he launched the Ski Doo, which was originally planned to be called Ski Dog but a printing accident spelt it as Ski Doo and Bombardier considered that typo a fortuitous development for a new trademark for his company. The Ski Doo was ranked 17th place on CBC Television's The Greatest Canadian Invention in 2007. Bombardier died in 1964 of cancer but the snowmobile idea was a success. 225 units were sold during 1959 and more than 8,210 units were sold during 1963.

Құрметтер

2004 жылы Квебек провинциясындағы 55 тас жолы Стэнстед пен Драммондвилл маңындағы 20 тас жолына (Жан Лезж тас жолы) дейін Жозеф Арман Бомбардье тас жолы деп аталды. Антарктидадағы Бомбардье мұздығы да оның құрметіне аталған. 2000 жылы Канада үкіметі Жозеф Арман Бомбардьеге оның суретін почта маркасына басып құрмет көрсетті. Ол Канада ғылым және инженериялық даңқ залының мүшесі.