Кіріспе
IPA-да ⟨ɡ⟩ арқылы бейнеленген дауысты дауыссыз дыбыс. Дауыстық арт жақтан тоқтау немесе жабық дауыссыз – көптеген тілдерде қолданылатын дауыссыз дыбыс түрі. Кейбір тілдерде прототиптік арт жақтан тоқтауға қарағанда сәл алдырақ артикуляцияланатын, бірақ прототиптік тілдік тоқтау сияқты алдыңғы емес, дауыстық пре-арт жақтан тоқтау бар. Керісінше, кейбір тілдерде прототиптік арт жақтан тоқтаудан сәл артқа қарай артикуляцияланатын, бірақ прототиптік көмейлік тоқтау сияқты емес, дауыстық пост-арт жақтан тоқтау бар.
The voiced velar plosive or stop is a type of consonantal sound used in many spoken languages. Some languages have the voiced pre velar plosive, which is articulated slightly more front compared with the place of articulation of the prototypical velar plosive, though not as front as the prototypical palatal plosive. Conversely, some languages have the voiced post velar plosive, which is articulated slightly behind the place of articulation of the prototypical velar plosive, though not as back as the prototypical uvular plosive.
IPA символы
Халықаралық фонетикалық әліпбидегі осы дыбысты көрсететін символ – , ал эквивалентті X SAMPA символы – g. Қатаң айтқанда, IPA символы – бір қабатты G деп аталатын символ, бірақ екі қабатты G қабылданған балама болып саналады. Unicode символы қаріпке байланысты бір қабатты G немесе екі қабатты G түрінде көрсетіледі; символы әрқашан бір қабатты G болып табылады, бірақ ол көбінесе тек IPA Extensions Unicode символы блогы бар қаріптерде қолжетімді.
Пайда болуы
Әлемдегі ең көп таралған үлгіде күтілетін алты дауыстық – үш артикуляциялық орын және дауыстылу – ең жиі жоғалады, бұл үлгі бар тілдердің шамамен 10%-ында кездеспейді. Жоқ дауыстық – аймақтық ерекшелік (қараңыз: үнсіз екі еринді дауыстық). Дауыстылықтың контраст үшін қолданылатын тілдерде дауыстылықтың жоғалғаны әлемде кеңінен таралған, мысалы, /ɡ/ белорус, голланд, чех немесе словак тілдерінің туа тілі емес, тек қарыз сөздерде кездеседі. Кейбір тілдерде, мысалы, қазіргі стандартты араб және Левант диалекттерінің бір бөлігінде (мысалы, ливан және сирия), екеуі де жоқ, бірақ қазіргі араб диалекттерінің көпшілігінде олар өздерінің фонемалық жүйелерінде, көбінесе, немесе сирек жағдайда рефлекс ретінде кездеседі. Иан Мэддисон болжайды, бұл велярларды дыбыстаудың физикалық қиындығына байланысты болуы мүмкін: дыбыстау үшін ауыз қуысына ауа ағыны қажет, ал веляр дауыстықтарының орналасуы шектеулі кеңістікке ие болғандықтан, ол тез ауамен толады, бұл дыбысты ұзақ уақыт сақтауды қиындатады немесе . Бұл екі салдарға әкелуі мүмкін: және шатасып, айырмашылық жоғалуы мүмкін, немесе тіл алғаш рет дауыстық айырмашылықтарды жасағанда дамымайды. Увулярлар үшін, желқоңырау мен тіл арасындағы ауа ағыны үшін одан да аз орын бар, тепе-теңдік бұзылуы одан да күшті: дауыстық үнсізге қарағанда әлдеқайда сирек кездеседі. Көптеген үнді-арий тілдерінде, мысалы, хиндустаниде, жай [g] және аспирациялық [gh] қарама-қарсы таралады. Тіл Сөз IPA Мағынасы Ескертпелер Абхаз [[Абхаз әліпбиі/ažëga 'қашар' Абхаз фонологиясын қараңыз Адыге Шапсуг [[Кириллица/gägwaĺa 'ойыншық' Диалекті. Басқа диалекттердегіге сәйкес келеді. Теміргой [[Кирилл қарпі/ čëgë 'ағаш' Диалекті. Басқа диалекттердегіге сәйкес келеді. Албаниялық араб мароккандық أݣادير/'agaadiir' Agadir тунистік ڨفصة/gafs'a 'Gafsa' алжирлік хеджази [[Араб әліпбиі/gamar 'ай' Классикалық және қазіргі стандартты араб тіліндегіге сәйкес келеді. NajdiSa'idi Йемендік [[Араб әліпбиі/gääl '(ол) айтты' Солтүстік және Орталықтағы Сан'ани диалектісінде және Шығыстағы Хадрамиде айтылады [[Араб әліпбиі/gämäl'түйе' Оңтүстіктегі Тағзы Адени диалектілерінде және Батыстағы Тихамиде айтылады Египеттік [[Араб әліпбиі/raagel'адам' Египеттегі стандартты айтылуы және басқа айтылуларына сәйкес келеді. Армян Шығыс [[Армян әліпбиі/gandz 'қазына' Ассирия ܓܢܐ [[Сирия әліпбиі 'өзі' Көбінесе қалалық койнеде қолданылады. Үрмия, кейбір Тиари және Жилу диалекттеріне сәйкес келеді. Әзербайжан [[Әзербайжан әліпбиі 'қара' Баск [[Баск әліпбиі 'жоғалды' Бенгалия গান/gan 'әндер' Аспирациялық пішінмен қарама-қарсылық. Бенгал тілінің фонологиясын қараңыз Болгар тілі гора/gora 'орман' Болгар тілінің фонологиясын қараңыз Каталан тілі каталан тілінің фонологиясын қараңыз Чечен тілі чех тілінің фонологиясын қараңыз Даниялық стандартты даниялық әліпби 'бақыт' Тек ішінара дауыстық; дауысты аралық позициядағы мүмкін аллофон. Көбінесе дауыссыз Даниялық фонологияны қараңыз Голландиялық барлық диалектілер [[Голландиялық әліпби 'мақта' , тек ана тіліндегі сөздердің дауысты ырғақтарының алдында кездеседі. Нидерланд фонологиясын қараңыз Стандарт Көптеген тілшілер мақсат 'мақсат' Тек қарыз сөздерде. Кейбір тілшілер оны ~ ~ ~ (әдеттегі голландша сияқты) немесе Амеландс goëd 'жақсы' деп түсінеді. Ағылшын тілі [[Ағылшын тілінің орфографиясы 'гаггл' Ағылшын тілінің фонологиясын қараңыз Филиппин [[Филиппин алфавиті 'қобалжу' Француз тілі [[Француз тілінің орфографиясы 'табыс' Француз тілінің фонологиясын қараңыз Грузин тілі [[Грузин әліпбиі/guli 'жүрек' Неміс тілі [[Неміс орфографиясы 'жалған' Стандартты неміс тілінің фонологиясын қараңыз Грек тілі [[Грек әліпбиі / [[Грек тілінің романизациясы 'есектің ырылдауы' Қазіргі грек тілінің фонологиясын қараңыз Гуджарати тілі [[Гуджарати әліпбиі/gávu 'әндер' Гуджарати тілінің фонологиясын қараңыз Еврей тілі [[Еврей әліпбиі/gav 'арқа' Қазіргі еврей тілінің фонологиясын қараңыз Хиндустани тілі [[Деванагари / [[насталик 'әндер' Аспирациялық пішінмен қарама-қарсылық. Хиндустани фонологиясын қараңыз Мажар [[Мажар орфографиясы 'рұқсат' Мажар фонологиясын қараңыз Ирланд тілі [[Ирланд орфографиясы 'құм' Ирланд фонологиясын қараңыз Итальян тілі [[Итальян алфавиті 'байқаулар' [g] дауыстылар [a], [o] [u] кейін G әрпімен бейнеленеді, ал дауыстылар [i], [e] және [ɛ] алдында айтылу d͡ʒ-ға ауысады, фонема [g] дауыстылар [i], [e] және [ɛ] -да пайда болуы үшін GH диграфы қолданылады. Жапон тілі [[канжи / [[жапон тілінің романизациясы 'жапқыш' Жапон тілінің фонологиясын қараңыз Кабард тілінде Базланей [[Кирилл әліпбиі/ gäna 'көк киім' Диалекті. Басқа диалекттердегіге сәйкес келеді. Kagayanen...
It seems that is somewhat more difficult to articulate than the other basic stops. Ian Maddieson speculates that this may be due to a physical difficulty in voicing velars: Voicing requires that air flow into the mouth cavity, and the relatively small space allowed by the position of velar consonants means that it will fill up with air quickly, making voicing difficult to maintain in for as long as it is in or This could have two effects: and might become confused, and the distinction is lost, or perhaps a never develops when a language first starts making voicing distinctions. With uvulars, where there is even less space between the glottis and tongue for airflow, the imbalance is more extreme: Voiced is much rarer than voiceless
In many Indo Aryan languages, such as Hindustani, plain [g] and aspirated [gh] are in contrastive distribution. Language Word IPA Meaning Notes Abkhaz [[Abkhaz alphabet/ažëga 'shovel' See Abkhaz phonologyAdyghe Shapsug [[Cyrillic script/gägwaĺa 'toy' Dialectal. Corresponds to in other dialects. Temirgoy [[Cyrillic script/ čëgë 'tree' Dialectal. Corresponds to in other dialects. Albanian [[Albanian alphabet 'donkey'ArabicMoroccanأݣادير/'agaadiir'Agadir' Tunisian ڨفصة/gafs'a 'Gafsa' is also used in Algeria Hejazi [[Arabic alphabet/gamar 'moon' Corresponds to in Classical and Modern Standard Arabic. NajdiSa'idi Yemeni [[Arabic alphabet/gääl '(he) said' Pronunciation of in San'ani dialect in the North and Center and Hadhrami in the East[[Arabic alphabet/gämäl'camel'Pronunciation of in Ta'izzi Adeni dialects in the South and Tihami in the WestEgyptian[[Arabic alphabet/raagel'man'Standard pronunciation of in Egypt and corresponds to , or in other pronunciations. Armenian Eastern [[Armenian alphabet/gandz 'treasure' Assyrian ܓܢܐ [[Syriac alphabet 'self' Used predominantly in Urban Koine. Corresponds to in Urmia, some Tyari and Jilu dialects. Azerbaijani [[Azerbaijani alphabet 'black' Basque [[Basque alphabet 'lose' Bengali গান/gan 'song' Contrasts with aspirated form. See Bengali phonology Bulgarian гора/gora 'forest' See Bulgarian phonology Catalan [[Catalan orthography 'glove' See Catalan phonology Chechen [[Cyrillic script/gowr 'horse' Czech [[Czech orthography 'gram' See Czech phonology Danish Standard [[Danish alphabet 'happiness' Only partially voiced; possible allophone of in the intervocalic position. More often voiceless See Danish phonology Dutch All dialects [[Dutch alphabet 'tissue' Allophone of , occurring only before voiced consonants in native words. See Dutch phonology Standard Many speakers goal 'goal' Only in loanwords. Some speakers may realize it as ~ ~ ~ (like a normal Dutch ), or as Amelands goëd 'good' English [[English orthography 'gaggle' See English phonology Filipino [[Filipino alphabet 'commotion' French [[French orthography 'earnings' See French phonology Georgian [[Georgian alphabet/guli 'heart' German [[German orthography 'lie' See Standard German phonology Greek [[Greek alphabet / [[Romanization of Greek 'donkey's bray' See Modern Greek phonology Gujarati [[Gujarati alphabet/gávu 'to sing' See Gujarati phonology Hebrew [[Hebrew alphabet/gav 'back' See Modern Hebrew phonology Hindustani [[Devanāgarī / [[nasta'liq 'song' Contrasts with aspirated form. See Hindustani phonology Hungarian [[Hungarian orthography 'permission' See Hungarian phonology Irish [[Irish orthography 'sand' See Irish phonology Italian [[Italian alphabet 'competitions' [g] is represented by letter G when followed by vowels [a], [o] [u], while when in front of vowels [i], [e] and [ɛ], the pronunciation changes to d͡ʒ, for the phoneme [g] to appear on the vowels [i], [e] and [ɛ], the GH digraph is used. Japanese [[kanji / [[Romanization of Japanese 'overcoat' See Japanese phonology Kabardian Baslaney [[Cyrillic alphabet/ gäna 'shirt' Dialectal. Corresponds to in other dialects. Kagayanen kalag 'spirit' Khmer [[Khmer script / 'gas' See Khmer phonology Korean [[Hangul / [[Revised Romanization of Korean 'catfish' See Korean phonologyLimburgishzegke'say'Common. Example from the Weert dialect. Lithuanian garai 'steam' See Lithuanian phonology
Luxembourgish agepack 'gone about' More often voiceless See Luxembourgish phonology Macedonian [[Macedonian alphabet/grom 'thunder' See Macedonian phonology Malay [[Malay alphabet 'sack' Marathi [[Devanāgarī 'grass' See Marathi phonology Nepali [[Devanagari 'village' Contrasts with aspirated form. See Nepali phonology Norwegian [[Norwegian alphabet 'gold' See Norwegian phonology Odia ଗଛ/gočho 'tree' Contrasts with aspirated form. Persian گوشت/gušt 'meat' Polish [[Polish orthography 'plebs' See Polish phonology Portuguese [[Portuguese orthography 'tongue' See Portuguese phonology Punjabi ਗਾਂ/gaa'cow' Romanian[[Romanian alphabet 'thought' See Romanian phonology Russian [[Russian orthography/golova 'head' See Russian phonology Serbo Croatian [[Serbian Cyrillic alphabet / [[Gaj's Latin alphabet 'guest' See Serbo Croatian phonology Slovak [[Slovak alphabet 'lymph' See Slovak phonologySlovene[[Slovene orthography'guest'See Slovene phonology Somali gaabi 'to shorten' See Somali phonologySouthern MinHokkien我/góa'I' Spanish [[Spanish orthography 'cat' See Spanish phonology Swahili [[Swahili orthography 'darkness' See Swahili phonology Swedish [[Swedish alphabet 'tasty' May be an approximant in casual speech. See Swedish phonology Telugu [[Telugu script 'Floor' contrasts with aspirated form (which is articulated as breathy consonant). Turkish [[Turkish alphabet 'epidemic' See Turkish phonology Ukrainian [[Ukrainian alphabet / ganok 'porch' See Ukrainian phonologyWelshgwyn[ɡwɪn] or [ɡwɨ̞n]'white'See Welsh phonology West Frisian gasp 'buckle' (n.) See West Frisian phonologyWuShanghainese狂/guaon6[ɡuɑ̃23]'crazy'Xiang共/wong'together' Yi [[Yi script / [[Yi script 'hear' Zapotec Tilquiapan gan 'will be able' Depending on speaker and carefulness of speech, may be lenited to