Кіріспе
Француз трувері (1245–50 – 1285–88/1306 жылдан кейін) Адам де ла Халле (1245–50 – 1285–88/1306 жылдан кейін) – француз ақыны және композиторы. Орта ғасырлық композиторлардың арасында монофониялық және полифониялық музыка жазған аз ғана композиторлардың бірі, осы тұрғыдан ол консервативті де, прогрессивті де композитор саналды, нәтижесінде күрделі мұра қалдырды: ол бұрынғы трувер жанрларының құрметті өкілдерін дамытты, сонымен қатар жаңа драмалық туындылармен тәжірибе жасады. Адам трувер дәстүрінің соңғы буынының өкілі және "он үшінші ғасырдағы Еуропаның ең маңызды музыкалық және әдеби тұлғаларының бірі ретінде ұзақ уақыттан бері танылған". Адамның әдеби және музыкалық туындыларына труверлер стиліндегі шансондар мен jeux partis (поэзиялық тартыстар); ерте литургиялық полифония стиліндегі полифониялық рондельдер мен мотеттер; және "Жөу де Робен мен Марион" (шамамен 1282–83) музыкалық пьесасы кіреді, ол музыкасы бар ең ерте сақталған француздық дүниелік пьесасы болып есептеледі. Ол Аррастың жонглерлер мен қалалықтар конфратерисінің мүшесі болды.
Adam de la Halle (1245–50 – 1285–8/after 1306) was a French poet composer trouvère. Among the few medieval composers to write both monophonic and polyphonic music, in this respect he has been considered both a conservative and progressive composer, resulting in a complex legacy: he cultivated admired representatives of older trouvère genres, but also experimented with newer dramatic works. Adam represented the final generation of the trouvère tradition and "has long been regarded as one of the most important musical and literary figures of thirteenth century Europe". Adam's literary and musical works include chansons and jeux partis (poetic debates) in the style of the trouvères; polyphonic rondel and motets in the style of early liturgical polyphony; and a musical play, Jeu de Robin et Marion (c. 1282–83), which is considered the earliest surviving secular French play with music. He was a member of the Confrérie des jongleurs et bourgeois d'Arras, a fraternity of jongleurs.
Өмір және мансап
Адамның басқа лақап аттары, "ле Боссу д'Арас" және "Адам д'Арас", оның Францияның Аррас қаласынан екенін көрсетеді. "Көккірек" деген лақап аты, әлдебір отбасылық есім болғанға ұқсайды; Адамның өзі бұл оның отбасы есімі емес екенін айтады. Оның әкесі, Анри де ла Халле, Аррас қаласының белгілі азаматы болды, ал Адам Камбреге жақын орналасқан Восель цистерциандық аббаттығында грамматика, теология және музыканы оқыды. Әкесі мен ұлы Аррастағы азаматтық келіспеушіліктерге қатысып, қысқа мерзімге Дуай қаласына паналады. Адам шіркеуге қызмет етуге дайындалған, бірақ бұл ниетінен бас тартып, көптеген әндерінде, рондоларда, мотеттерде және jeux parti-де кездесетін Мари атты әйелге үйленді. Кейін ол Артуа графы Роберт II-нің үйіне қосылды, содан кейін Людовик IX-тың інісі Анжулық Карлдың қызметіне өтті, оның бағын Мысыр, Сирия, Палестина және Италияда ұстанды. Карл Неаполь патшасы болғаннан кейін, Карлдың сарайында Адам өзінің ең танымал туындысын – "Робин мен Марион ойыны" атты пьесасын жазды. Жюльен Тирсоның "Le Jeu Robin et Marion" пьесасы 1896 жылы Адам де ла Хейлдің құрметіне өткен фестивальде Париж операсының комедиялық труппасымен Аррас қаласында қойылды. Оның тағы бір пьесасы – Le jeu Adan немесе Le jeu de la Feuillee (шамамен 1262 жыл) – өзін, әкесін және Аррас азаматтарын олардың ерекшеліктерімен бірге таныстыратын сатиралық драма. Оның туындыларына Аррас қаласына арналған сатирикалық қоштасу өлеңі (конгье) және 1282 жылы жазыла бастаған, бірақ аяқталмаған Анжулық Карлға арналған шансон де жесте, "Сециль патшасы" кіреді; тағы бір қысқа туынды, "Саяхатшы ойыны" (Le jeu du pelerin), кейде оған жатқызылады.