Екі орынды ашық автомобильдер тарихы

Кіріспе

Ашық екі орындық автомобиль – автомобиль стилі.

Родстер (сонымен қатар spider, spyder) – спорттық сырт көрінісіне немесе мінезіне баса назар аударған ашық екі орындық автомобиль. Бастапқыда ауа райынан қорғанысы жоқ екі орындық автомобильді білдіретін американдық термин, кейіннен халықаралық деңгейде қолданыла бастады және екі орындық кабриолеттерді де қамтиды. Родстер 1950 және 1960 жылдары Америка Құрама Штаттары Авто Клубының (USAC) Чемпионатында, соның ішінде Индианаполис 500 жарысында да қолданылған жарыс машинасының стилі болды. Бұл типтегі жарыс машиналарын артқы ортада қозғалтқышы бар автомобильдер ығыстырды.

Этимология

"Родстер" термині АҚШ-та пайда болды, онда ол 19 ғасырда саяхатқа жарамды жылқыны сипаттау үшін қолданылды. Ғасырдың соңына қарай бұл анықтама велосипедтер мен үш дөңгелекті велосипедтерді де қамтыды. 1916 жылы Америка Құрама Штаттары Автомобиль инженерлерінің қоғамы родстерді былай анықтады: "екі немесе үш орындық ашық автомобиль. Онда жүгіру тақталарында немесе артқы бөлігінде қосымша орындықтар болуы мүмкін". Бір қатар орындықтары болғандықтан, жүргізуші мен жолаушының негізгі орындықтары әдетте, саяхаттық автомобильдегіден артқа орналастырылды. Родстерлерде әдетте капотпен жабылған приборлық тақта болды. 1950 жылдан бері "родстер" термині Ұлыбританияда да жиі қолданыла бастады. Morgan Roadster-дің 4 орындық түрі техникалық тұрғыдан родстер саналмайтыны айтылады. Кейде кабриолет үлгілерінің атауларында қолданылатын "spider" немесе "spyder" термині автомобиль дәуірінен бұрын пайда болған деп есептеледі. 19 ғасырдағы кейбір жеңіл атпен жүретін фаэтондар кішкентай корпусы мен жұқа спицалары бар үлкен ағаш дөңгелектеріне ие болды; олар сыртқы түріне байланысты "spider" деп аталды; бұл лақап спорттық автомобильдерге ауыстырылды, бірақ олардың сыртқы пішіндері ұқсас емес еді. Терминнің тағы бір түсіндірмесі, әсіресе итальяндық автомобильдерде қолданылатыны, "speeder" немесе "speedster" сөздерінің итальян тіліне аударылған түрі, ол 1953 жылы репортердің Италияға Porsche 550 "Speedster" (Джеймс Дин басқарған автомобиль) туралы телефон арқылы жасаған қоңырауынан пайда болды. 1962 жылы Chevrolet өзінің Corvair компакт машинасының турбо зарядталған нұсқасы – Monza Spyder-ді ұсынды, ол кабриолет немесе купе түрінде қол жетімді болды. Бұл көлік екі жолаушыға арналған көлік болмаса да, "спорттық автомобиль" ретінде жіктелуі үшін жаңартылған шасси және басқа да жабдықтармен жабдықталды.

Тарих

Автожарыстар 1894 жылы Еуропада, ал 1895 жылы АҚШ-та алғашқы бәсекелермен басталды. Алғашқы жарыс машиналарын кейбіреулері мақсатты түрде жасалған немесе ең жоғары жылдамдыққа жету үшін, минималды немесе мүлдем кузовсыз етіп өңделді, нәтижесінде осы стиль "speedster" деп аталды. "Speedster" кузовының стилі 1900 жылдары қалыптасты. Кузовтың көп бөлігін (және қанаттарын) алып тастағаннан кейін, баспалдақ шассиге бір немесе екі орындық, жанармай бакі және қосалқы дөңгелектері бар бос платформа орнатылды. Американдық Mercer және Stutz компаниялары жарысқа айдап баруға, жарысуға және иесімен кері қайтуға арналған, қасақана жасалған жарысқа дайын "speedster"-лерді ұсына бастады – бұл, әдетте, алғашқы трек күні машиналары болды. Аз қорғанышпен жасалған roadster стилінің ерте нұсқалары әлі де бірнеше шағын көлемді өндірушілер мен шеберханаларда, соның ішінде терезесіз Morgan Roadster, есіксіз Caterham 7 және кузовы жоқ Ariel Atom машиналарында жасалып келеді.

IndyCar роудстерінің орналасуы

Родстер термині 1952 жылдан 1969 жылға дейін AAA/USAC Championship Cars сериясында (сол кездегі IndyCar-дың баламасы) жарысқан жарыс машиналарынң стилін сипаттау үшін қолданылды. Родстердің қозғалтқышы мен жетек білігі машинаның орта сызығынан ығысқан. Бұл жүргізушіге шассиде төмен отыруға мүмкіндік береді және салмақтың дұрыс таралуына көмектеседі, бұл сопақша трассаларда тиімді. Осы жарыс машинасының «родстер» деп аталуының бір себебі – команда Индианаполис 500 жарысына жаңа машина дайындап жатқан. Олар оны шеберхананың бір бұрышында жасырып қойған. Егер олардан машиналары туралы сұраса, олар маңыздылығын жасыру үшін оны қарапайым «родстер» (hot rod) дейтін. Индианаполис жарыскері жарияланғаннан кейін, «родстер» атауы оған беріліп қалды. Франк Куртис жарысқа қатысқан алғашқы родстерді жасап, 1952 жылғы Индианаполис 500 жарысына қатыстырды. Оны Билл Вукович жүргізді, ол жарыстың көп бөлігін жетекке шықты, бірақ рульдік басқарудың бұзылуынан жарыстан шығып қалды. Говард Кекке тиесілі команда Вуковичпен бірге 1953 және 1954 жылдары сол машинамен жеңіске жетті. Боб Свеикерт 1955 жылы 500 шақырымдық жарыста Куртис машинасымен жеңіске жетті, ал Вукович жарыс кезінде қаза тапқан болатын. А. Дж. Уотсон, Джордж Салих және Куинн Эпперли басқа да белгілі родстер жасаушылары болды. Уотсон жасаған родстерлер 1956, 1959–1964 жылдары жеңіске жетті, бірақ 1961 және 1963 жылдары жеңімпаздар Уотсонның дизайнынан жасалған дерлік көшірмелер болды. 1957 және 1958 жылдары Салих жасаған, ал Эпперли көмектескен машина жеңіске жетті. Онда қозғалтқыш ерекше орналасқан, «жатып» орнатылғандықтан цилиндрлер тік емес, көлденең орналасқан. Бұл салмақ орталығын төмендетіп, машинаның профилін төмендетті. Родстерлер 1960-шы жылдардың соңына дейін жарысқа қатысып тұрды, бірақ артқы қозғалтқышты жаңа жарыс машиналарынң қарсы бәсекелесе алмады. Соңғы толық жарыс қашықтығын аяқтаған родстер 1965 жылы Гордон Джонкок Wienberger Homes Watson машинасымен бесінші орынға ие болды. Соңғы рет жарысқа қатысқан родстерді 1968 жылы Джим Хуртубиз жасап, жүргізді, бірақ жарыс барысында бұзылып қалды. Кейбір «жұлдызды жолдар» (pavement midget roadsters) 1970-ші жылдардың басында жасалып, жарысқа қатысты, бірақ ешқашан үстемдік таба алмады.

The term roadster was used to describe a style of racing cars competing in the AAA/USAC Championship Cars series (the IndyCar equivalents of the time) from 1952 to 1969. The roadster engine and drive shaft are offset from the centerline of the car. This allows the driver to sit lower in the chassis and facilitates a weight offset which is beneficial on oval tracks. One story of why this type of racing car is referred to as a "roadster" is that a team was preparing a new car for the Indianapolis 500. They had it covered in a corner of their shop. If they were asked about their car they would try and obscure its importance by saying that it was just their (hot rod) "roadster". After the Indianapolis racer was made public, the "roadster" name was still attached to it. Frank Kurtis built the first roadster to race and entered it in the 1952 Indianapolis 500. It was driven by Bill Vukovich who led for most of the race until a steering failure eliminated him. The Howard Keck owned team with Vukovich driving went on to win the 1953 and 1954 contests with the same car. Bob Sweikert won the 1955 500 in a Kurtis after Vukovich was killed while leading. A. J. Watson, George Salih and Quinn Epperly were other notable roadster constructors. Watson built roadsters won in 1956, 1959 – 1964 though the 1961 and 1963 winners were actually close copies built from Watson designs. The 1957 and 1958 winner was the same car built by Salih with help by Epperly built with a unique placement of the engine in a 'lay down' mounting so the cylinders were nearly horizontal instead of vertical as traditional design dictated. This gave a slightly lower center of mass and a lower profile. Roadsters continued to race until the late 1960s, although they became increasingly uncompetitive against the new rear engined racing cars. The last roadster to complete the full race distance was in 1965, when Gordon Johncock finished fifth in the Wienberger Homes Watson car. The last roadster to make the race was built and driven by Jim Hurtubise in the 1968 race and dropped out early. Some pavement midget roadsters were built and raced into the early 1970s but never were dominant.