Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ит түрлері
Dog type
Спаниель – қарулы иттердің бір түрі. Спаниельдер тығыз бұталардың арасынан аңды қуып шығару үшін арнайы өсірілген. 17 ғасырдың соңына қарай, спаниельдер су және құрлық түрлеріне бөлінді. Құрып кеткен ағылшын су спаниелі садақпен атып түсірілген су құстарын қайтару үшін қолданылды. Құрлықтағы спаниельдер – аңын іздеп, бағыттап көрсеткендер, бұл аңшыларға оларды тормен ұстауға мүмкіндік берді, ал серпіліс жасаған спаниельдер – фазандар мен құсқұйрықтарды соқыр құстармен, қояндармен және егеуқұйрықтар мен тышқандар сияқты кішкентай сүтқоректілермен аң аулау үшін қуып шығарды. 17 ғасырда ағылшындар қанатты аңдарды ату үшін кремнийлі мылтықтарды қолдана бастағандықтан, спаниельдің рөлі күрт өзгерді. Чарльз Гудолл мен Джулия Гасов (1984) спаниельдердің "жаттығусыз, жабайы аңшы иттерден тегіс, жылтыраған қарулы иттерге айналғанын" жазды. "Спаниель" сөзі орта ғасырлық француз тіліндегі espaigneul "испан" сөзінен қазіргі француз тіліндегі espagnol сөзіне ауысқан болуы мүмкін.
A spaniel is a type of gun dog. Spaniels were especially bred to flush game out of denser brush. By the late 17th century, spaniels had been specialized into water and land breeds. The extinct English Water Spaniel was used to retrieve water fowl shot down with arrows. Land spaniels were setting spaniels—those that crept forward and pointed their game, allowing hunters to ensnare them with nets, and springing spaniels—those that sprang pheasants and partridges for hunting with falcons, rabbits and smaller mammals such as rats and mice for hunting with greyhounds. During the 17th century, the role of the spaniel dramatically changed as Englishmen began hunting with flintlocks for wing shooting. Charles Goodall and Julia Gasow (1984) write that spaniels were "transformed from untrained, wild beaters, to smooth, polished gun dogs." The word "spaniel" would seem to be derived from the medieval French espaigneul"Spanish"to modern French, espagnol.
Тарих
Спаньел сөзінің шығу тегі Оксфорд ағылшын сөздігінде ескі француз тіліндегі "испандық (ит)" деген мағынаны білдіретін espaigneul сөзінен деп сипатталған; бұл сөз өз кезегінде "испандық" дегенді білдіретін латын тіліндегі Hispaniolus сөзінен пайда болған.
The origin of the word spaniel is described by the Oxford English Dictionary as coming from the Old French word espaigneul which meant "Spanish (dog)"; this in turn originated from the Latin Hispaniolus which simply means "Spanish".
Келттік шығу тегі теориясы
1909 жылы Кайстың еңбегінің қайта басылымына қосылған қосымшаларда редакторлар осы иттер түрінің б.з.д. 900 жылдары Испаниядан Корнуоллға, содан кейін Уэльске, Англияға және Ирландияға көшіп келген келттердің бір тармағы арқылы Британ аралдарына әкелінген болуы мүмкін деген болжам жасады. Уэльс спрингер-спаниелінің тегі туралы теориялар осы пікірді қолдайды, себебі бұл тұқымның Рим Британиясының келт тайпаларына тиесілі Аппианның «Кинегетика» аң аулау поэмасында сипатталған «Агассиялық аң аулау итінің» тікелей ұрпағы екеніне сеніледі:
In the appendices added to the 1909 re print of Caius' work, the editors suggested that the type of dogs may have been brought into the British Isles as early as 900 BC by a branch of the Celts moving from Spain into Cornwall and on into Wales, England and Ireland. Theories on the origin of the Welsh Springer Spaniel support this theory, as it is believed that the breed specifically is a direct descendant of the "Agassian hunting dog" described in the hunting poem Cynegetica attributed to Oppian of Apamea, which belonged to the Celtic tribes of Roman Britain:
«Бұл – Британиялықтардың татуировкалы арқалары бар жабайы тайпалары өсірген, шағын денелі, бірақ үлкен мақтауға лайық мықты иттер. Оларды «Агассиялық» деп атайды. Олардың дене бітімі пайдасыз, ашкөз үй итіне ұқсас: аласа бойлы, сүйекті, қалың жүнді, көздері боязба, бірақ күшті тырнақтары бар аяқтары мен өткір, улы тістері бар ауызымен жабдықталған. Дегенмен, Агассиялықтың ең бағалы қасиеті – оның мұрыны, ол із кешуде теңдесі жоқ; ол жерде қозғалатын нәрселердің іздерін табуда және ауадағы иісті анықтауда өте шебер.»
There is a strong breed of hunting dog, small in size but no less worthy of great praise. These the wild tribes of Britons with their tattooed backs rear and call by the name of Agassian. Their size is like that of worthless and greedy domestic table dogs; squat, emaciated, shaggy, dull of eye, but endowed with feet armed with powerful claws and a mouth sharp with close set venomous tearing teeth. It is by virtue of its nose, however, that the Agassian is most exalted, and for tracking it is the best there is; for it is very adept at discovering the tracks of things that walk upon the ground, and skilled too at marking the airborne scent.
Римдік шығу тегі теориясы
Спаньелдің шығу тегі туралы тағы бір теория – ежелгі римдіктердің алыс Шығысқа қарай сауда жолдары арқылы Британияға спаньелдерді әкелгендігі. Полковник Дэвид Хэнкок спорттық типтегі спаньелдің пекин, пуг және ши-цу сияқты иттердің қысқа бетті ата-бабаларынан Қытайда пайда болған деген пікірді қосады. Теория бойынша, осы ата-бабалар Оңтүстік Еуропаға енгізіліп, шамамен 1300-1600 жылдар шамасындағы кішкентай спорттық спаньелдерге эволюциялады. Қысқа тұмсықты иттердің қалай ұзын тұмсықты иттерге айналуы мәселесі король Чарльз спаниелінің бір ғасырдың ішінде кавалер король Чарльз спаниеліне айналуымен түсіндіріледі.
Another theory of the origin of the spaniel is that the ancient Romans imported spaniels into Britannia by way of the trade routes to the Far East. Colonel David Hancock adds a belief that the sporting type of spaniel originated in China from the short faced ancestors of dogs such as the Pekingese, Pug and Shih Tzu. The theory goes that these ancestors were introduced into Southern Europe and evolved into the small sporting spaniels of the period around AD 1300–1600. The issue of how a short muzzled dog could evolve into a longer muzzled dog is addressed by pointing to the evolution of the King Charles Spaniel into the Cavalier King Charles Spaniel in less than a century.
Аң аулау
Аңшыларға көмектесу үшін спаниельдердің қарудың қашықтығында жұмыс істеуі, оқ атылғанда тұрып қалуы және құлау орнын анықтап, атып түсірілген аңды жұмсақ ауызбен қолға алуы тиіс. Көптеген қарулы иттердегідей, жақсы мүсіні жоғары бағаланады. Олар жан-жақты аңшылар, дәстүрлі түрде таулы жерлердегі құстарды аңғаруға қолданылады, бірақ қоян, су құстары, егеуқұйрықтар мен тышқандарды аңғаруда да шебер. Ашық далаларда, орманды жерлерде, шаруашылық жерлерде, бұталардың арасында, қоршаулар бойында немесе батпақты жерлерде аң аулауда спаниель өрешелей біледі. Функциясы мен аң ауру стиліне байланысты Халықаралық кинологиялық федерациясы (FCI) континенттік және аңло-американдық спаниельдерді ажыратады. FCI спаниель типіндегі континенттік иттерді тұрқытатын топқа (7-топ, 1.2-бөлім) жатқызады, себебі олар "қатты тоқталып", аңға бағытталған сеттер сияқты жұмыс істейді. Бұл топқа көк пикардиялық спаниелі, француз спаниелі, британиялық спаниелі, Понт-Одемер спаниелі және кішкентай мюнстерландер кіреді. FCI спаниель типіндегі көптеген басқа иттерді қуып шығаратын немесе су иттері ретінде жіктейді (8-топ, 2 және 3-бөлімдер).
In assisting hunters, it is desirable that spaniels work within gun range, are steady to shot, and are able to mark the fall and retrieve shot game to hand with a soft mouth. A good nose is highly valued, as it is in most gun dog breeds. They are versatile hunters traditionally being used for upland game birds, but are equally adept at hunting rabbits, waterfowl, rats, and mice. Whether hunting in open fields, woodlands, farm lands—in briars, along fencerows or marshlands, a spaniel can get the job done. On the basis of function and hunting style, the Fédération Cynologique Internationale (FCI) draws a distinction between Continental and Anglo American spaniels. The FCI places Continental dogs of the spaniel type in the pointing group (Group 7, sect. 1.2) because they function more like setters which "freeze" and point to game. Breeds in this group include the Blue Picardy Spaniel, the French Spaniel, the Brittany, the Pont Audemer Spaniel, and the Small Münsterländer. The FCI classifies most other dogs of the spaniel type as flushing or water dogs (Group 8, sections 2 and 3).
Қате атау
Келесі тұқымдар нағыз спаниель емес, бірақ олар спаниельге ұқсағандықтан осылай аталған. Спаниельдің түріБасқа да атауларыЕл/аймақ шығу тегіЕң төменгі бойыЕң жоғары бойыЕң төменгі салмағыЕң жоғары салмағыСуретіЖапондық ЧинЖапон спаниеліЖапонияПекинесҚытай спаниеліҚытайТибет спаниеліТибетБриттаниБриттани спаниеліБриттани, Франция
The following breeds are not true spaniels, but are named as such due to their resemblance to the spaniels. Type of spanielAlso known asCountry/region of originMin. heightMax. heightMin. weightMax. weightImageJapanese ChinJapanese SpanielJapan PekingeseChinese SpanielChina Tibetan SpanielTibetBrittanyBrittany SpanielBrittany, France