Кіріспе
Скарба (Sgarba) – Шотландияның Аргилл және Бьют аймағындағы арал, ірі Жура аралының солтүстігінде орналасқан. 1960 жылдан бері аралда тұрақты түрде адамдар тұрмайды. Скарбада мал жайылымдары бар және мұнда мал өріледі. Килмори лоджиі маусымдық аң аулау лоджиі ретінде пайдаланылады, аралда қызыл бұғының көптеп табылуына байланысты аң ауру өркен жайған. Аралдың аты скандинав тілінен шыққан және "қалың, тасты, төбелі жер" деген мағынаны білдіруі мүмкін.
Сипаттама
Скарбаға ешқандай қоғамдық паромдар қызмет көрсетпейді, бірақ жергілікті қайықшылармен келісім бойынша Крабх Хевен немесе Кринан портынан кіруге болады. Солтүстік жағындағы порттан қалың қырлы шыңға өтуге болады, одан Килмори лоджиінің басынан өтетін көлік жолы шамамен 200 метр биіктікке дейін жетеді. Бұдан кейін жолдар мен анықталған бағыттар жоқ, ал жер беті қиын және батпақты болады. Арал тік көтеріліп, шыңға (Cruach Scarba) жетеді. Цилиндр пішіндес триангуляциялық белгі бірнеше шыңдардың ең жоғарысын көрсетеді, олардың төңірегінде көптеген кішкентай көлдер орналасқан.
Геология
Скарбаның батыс екі үштен бірі Далрадиан Аргилл тобының Ислай кіші тобына жатқызылған Юра кварцит формациясының неопротерозой дәуіріндегі ірі ұсақталған кварциттерінен тұрады. Бұл тау жыныстарынан солтүстік-оңтүстікке бағытталған геологиялық жарылыммен бөлінген шығыс үштен бірінің тасты негізі неопротерозойлық Скарба конгломерат формациясы және Аргилл тобының Исдейл кіші тобына жататын Юра сланец мүшесі болып табылады. Юра кварцитінің бойында амфиболиттің солтүстік-оңтүстікке бағытталған интрузиялары кездеседі, ал Силур-девон дәуірінің лампрофир интрузиялары және палеоген дәуірінің «Мулл Дайк Сварм» құрамына кіретін базальт және микрогаббро интрузиялары батыстағы кварцитті де, шығыстағы конгломератты да кесіп өтеді. Солтүстік-шығыс жағалауында құм мен қиыршық тастан тұратын көтерілген теңіз шөгінділері кездеседі, бұл жаңа төрттік кезеңдегі теңіз деңгейінің салыстырмалы өзгерістерінің салдары. Аралдың ішкі аймақтарында торф кен орындары жиі кездеседі.
Корриврэккан
Скарба мен Юра арасында өзінің құйылысымен танымал Корривркан шығанағы жатыр. 1549 жылы Диан Монро "Скарбай" мен "Дурай" арасындағы "Скарбай" туралы былай деп жазды: "Ол барлық жүзу және есу мүмкіндігінен асып түсетін, шексіз қауіп-қатерлерге толы, Коррибрекан деп аталатын ағыс бар. Бұл ағыс шамамен бір мильге созылады, оны белгілі бір толқындар болмаса өте алмайсыз. Бұл Скарбай батыстан шығысқа қарай төрт мильге созылған, ал ені бір миль, биік, тасты арал, онда адамдар тұрады және шаруашылық жүргізеді, сондай-ақ орман да бар. Скарба және жақын орналасқан бірнеше кіші аралдар (Лунга және Гарвеллакс) бірлесіп Скарба, Лунга және Гарвеллакс ұлттық көркемдік аймағын құрайды, бұл Шотландиядағы осындай 40 аймақтың бірі, олар ерекше көрікті жерлерді анықтау және оларды қорғау үшін белгілі бір даму түрлерін шектеу арқылы белгіленген.
Ther runnes ane streame, above the power of all sailing and rowing, with infinite dangers, callit Corybrekan. This stream is aught myle lang, quhilk may not be hantit bot be certain tyds. This Skarbay is four myles lange from the west to the eist, and an myle breadth, ane high rough yle, inhabit and manurit, with some woods in it. Scarba and a few nearby islets (Lunga and the Garvellachs) are collectively the Scarba, Lunga and the Garvellachs National Scenic Area, one of 40 such areas in Scotland, which are defined so as to identify areas of exceptional scenery and to ensure its protection by restricting certain forms of development.