Укё Катаяма: Жапондық автокөлік спортының шебері

Кіріспе

Жапондық жарыс жүргізушісі (1963 жылы туған)

Укё Катаяма (片山右京) – жапондық бұрынғы жарыс жүргізушісі және команда менеджері, ең белгілісі Формула-1-де алты жыл жарысқан. Ол 1992 жылдың 1 наурызында дебют жасап, 97 Гран-приге қатысты. Ол барлығы бес чемпионат ұпайы жинады, олардың бәрі 1994 жылы Tyrrell командасы үшін болды. Сондай-ақ ол 1999 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысына қатысып, жалпы есепте 2-орынды, ал GTP класында 1-орынды иеленді. Қазіргі таңда Укё Катаяма жапондық континентальдық велосипед командасы JCL Team UKYO командасының өкілі болып жұмыс істейді және 2012 жылдан бері осы қызметті атқарып келеді.

Өмірбаян

Токиода туған Катаяма Францияда үш жыл жарысқаннан кейін 1988 жылы Жапонияға оралып, Жапон F3000 жарысына қатысты. 1990 жылы ол үш мәрте жүлделі орынға ие болды, ал 1991 жылы екі жеңіс және үш екінші орынмен чемпионатты жеңіп алды.

Формула бірінші

Оның демеушілері, Japan Tobacco, Катаяма үшін 1992 жылғы F1 маусымында Ларрусс командасымен бірге Cabin брендімен Формула 1 орынды ұйымдастырды. Автомобиль сенімді емес және орта санаттағы жарыс машинасы болды, командаласы Бертран Гашо команданың аз ресурстарының көп бөлігін алды. Дегенмен, Катаяма Канада Гран-присінде 5-ші орынға шығып, қозғалтқышы бұзылғанға дейін жақсы өнер көрсетті, бірақ ең жақсы нәтижесі 9-шы орынмен шектелді. Japan Tobacco 1993 жылғы F1 маусымы үшін Tyrrell командасына өтуге көмектесті, бірақ команданың жағдайы нашар болды, 020C моделі үш жылдық ескілікте болды, ал жаңа 021 бәсекеге қабілетсіз болып шықты. Венгрия Гран-присінде 10-шы орын оның ең жақсы нәтижесі болды. 1994 жылғы F1 маусымы Tyrrell және Катаяма үшін маңызды өзгеріс болды. Ол жаңа 022 машинасымен жақсы өнер көрсетіп, үш мәрте ұпай жинады, бірнеше жақсы квалификациядан өтті және жалпы алғанда, тәжірибелі әріптесі Марк Бланделлден жылдам болды. Ол үздік алтылыққа тұрақты түрде кіретін, бірақ машинаның сенімсіздігіне байланысты 12 рет жарыстан шықты, соның ішінде Германия Гран-присінде газ педалі істемей қалғанда 3-ші орында келе жатқанда. Алайда, төрт жарыста оның екі 5-ші, бір 6-шы және бір 7-ші орыны болды, бұл Әлем Чемпионатында 5 ұпайға жеткізді. 1994 жылғы өнерінен кейін оған 1995 жылғы маусымда алдыңғы қатардағы командадан келісімшарт ұсынылған деген қауесет болды, бірақ Катаяманың сөзіне сүйенсек, "ол оған қол қоя алмады". Кейіннен 1994 жылы оның арқасында қатерлі ісік анықталғаны белгілі болды; қауіпті болмаса да, ауыртпалық тудырды және Гран-придегі міндеттемелері емделуді кешіктірді. Катаяма Формула 1-ден зейнеткерлікке шыққанға дейін бұл туралы жарияламады, өйткені ол ешкімнің оған аяушылықпен қарауына және оның өнер көрсетуіне түсініксіздік тудыруын қаламады. Ол келесі екі маусымда Tyrrell командасында қалды, бірақ өнер көрсетуі төмендеді, жоғары ақаулы жарыстарда екі 7-ші орын оның ең жақсы нәтижесі болды, нәтижесінде ұпай жинамады және жаңадан келген командаласы Мика Салодан қалып қойды. 1996 жылғы Бельгия Гран-присінде ол Формула 1 мансабында тұңғыш рет көшбасшылар қатарында аяқтады. Осы жылдары ол 1994 жылы Сан-Марино Гран-присінде қаза тапқан Айртон Сеннаның өліміне жауап ретінде кокпит жақтарының биіктігін арттырған регламенттегі өзгерістерге байланысты үлкен қиындықтарға тап болды. Tyrrell командасынан кеткеннен кейін, оның Mild Seven (Japan Tobacco компаниясының тағы бір бренді) қолдауы Minardi командасында орын алуына мүмкіндік берді, бірақ олар да нашар жағдайда болды, екі 10-шы орын оның ең жақсы нәтижесі болды. Ол туған жерінде өткен Гран-приде Формула 1-ден зейнеткерлікке шығуын эмоционалды түрде жариялады.

His sponsors, Japan Tobacco, arranged a Formula One seat for Katayama in F1 season of 1992 with Cabin brand, with the Larrousse team. The car was unreliable and a distinct midfielder, with team mate Bertrand Gachot getting the lion's share of the team's meagre resources. However, Katayama impressed by running in 5th at the Canadian GP until his engine blew, but was eventually left with a brace of 9th places as his best result. Japan Tobacco managed to arrange a switch to Tyrrell for F1 season of 1993, but the team were at a nadir, with the interim 020C essentially three years old, and the new 021 proving uncompetitive. 10th place at the Hungarian GP was his best result. F1 season of 1994 was to see a considerable turnaround for Tyrrell and Katayama. He impressed with the new 022, with three points scoring finishes, a number of good qualifying performances, and generally being faster than his more experienced and acclaimed team mate Mark Blundell. He was consistently a top 6 runner, but the car proved to be unreliable, leading him to 12 retirements, including the German GP, in which he was running 3rd before his throttle stuck open. However, in the four races that he did finish, he scored two 5th places, one 6th, and one 7th, good enough for 5 World Championship points. After his 1994 performance, he was allegedly offered a contract with a top team for the 1995 season, but in Katayama's words, "he couldn't sign it". It would later emerge that in 1994 he had been diagnosed with cancer in his back; while non threatening, it was painful, and his Grand Prix commitments delayed treatment. Katayama did not announce this until he retired from Formula One, not wanting anyone's sympathy to make excuses for him. He stayed on with Tyrrell for the next two seasons, but suffered a loss of form, with two 7th places in high attrition races his best results, thus scoring no points whilst being outpaced by rookie team mate Mika Salo. At the 1996 Belgian Grand Prix he finished on the lead lap for the single time in his Formula One career. During these years he was highly disadvantaged by the regulation changes which led to higher cockpit sides, a response to the death of Ayrton Senna at the 1994 San Marino GP. After leaving Tyrrell, his Mild Seven (another brand of Japan Tobacco) backing landed him a seat at Minardi, but they too were at a low ebb, and two 10th places were his best result. At his home Grand Prix, he emotionally announced his retirement from Formula One.

Жарыс жүргізушісі ретінде

Өзінің туған жерінде әлі де танымал, Катаяма кейіннен спорттық автомобильдер мен GT жарыстарымен айналысты, сондай-ақ альпинизмге деген құмарлығын да жалғастырды. Оның Формула-1 мансабынан кейінгі ең есімді қақтырған жетістіктерінің бірі 1999 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысында болды. Соңғы сағатта, оның Toyota GT One көлігі, қозғалысты айналып өте келе, жетекші BMW-ге жақындағанда, дөңгелек жарылып қалды. Keiichi Tsuchiya және Toshio Suzuki есімді отандастарымен бірге жарысқан ол, көлікті жолға ұстап қалуға тырысқанымен, жаңа дөңгелек жиынтығы үшін питке баяу қайтуға мәжбүр болды. Осы оқиға GT One-ға BMW-мен күресу мүмкіндігінен айырды. Бірақ GT One жалпы есепте екінші орынды иеленді. GT One сондай-ақ GTP класын жеңіп алды, бірақ бұл кластағы жалғыз финиш сызығын кескен автомобиль болды. 2008 жылы ол жаңа Speedcar Series-те бақ сынаған бірнеше зейнеткер Формула-1 жүргізушілерінің қатарында болды.

Команданың жетекшісі ретінде

2000 жылы Катаяма Team UKYO командасын құрды. Команда бастапқыда 2001 және 2002 жылдары Cerumo-мен бірлесіп GT500 класында қатысты, Катаяма мен болашақ команда иесі Масахико Кондо жүргізушілер ретінде No. 33 командасының құрамында өнер көрсетті. 2002 жылғы маусымнан кейін команда сериядан шығып, 2011 жылы Goodsmile Racing-тің GT300 бағдарламасын басқару үшін қайта оралды. Катаяма команданы 2011, 2014 және 2017 жылдары GT300 титулына жеткізді. Команда сонымен қатар 2002, 2005 және 2007 жылдары Дакар раллиіне қатысты, ал 2012 жылдан бастап UCI Continental велокомандасы ретінде де өнер көрсетті.

Басқа спорт түрлері

Ол Гонолулу марафоны және Гонолулу ғасырлық веложарысы сияқты басқа да спорттық іс-шараларға ресми шақырылған ретінде қатысып келеді. Ол сондай-ақ Team Ukyo деген велокоманда құрды.

БАҚ-тағы көріністер

Қазір ол Жапонияда Fuji TV арнасы үшін "Формула-1" жарысын комментирлейді. Сонымен қатар, ол NHK World телеарнасының "Самурай дөңгелектері" атты автокөлік бағдарламасын жүргізеді. 1996 жылы ол "Iron Chef" бағдарламасында қазық ретінде қатысты.

Бас киім

Катаяманың қасқыр мүшесі көк түсті, артқы бөлігінен өтетін және екі жағына қарай көлбеу Т әрпін құрайтын қызыл және ақ жолақпен, ал визорға дейін созылатын тік қызыл және ақ жолақпен әшекейленген.