Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аргентина провинциясы
Province of Argentina
Неукен (newˈken) – Аргентинаның батысында, Патагонияның солтүстік жағында орналасқан провинция. Ол солтүстікте Мендоса провинциясымен, оңтүстік-шығыста Рио-Негро провинциясымен және батыста Чилимен шектеседі. Сонымен қатар, солтүстік-шығыс бұрышында Ла-Пампа провинциясымен іргелес жатыр.
Neuquén (newˈken) is a province of Argentina, located in the west of the country, at the northern end of Patagonia. It borders Mendoza Province to the north, Rio Negro Province to the southeast, and Chile to the west. It also meets La Pampa Province at its northeast corner.
Тарих
Нойкен провинциясы өз атын Нойкен өзенінен алған. "Нойкен" термині мапудунгун тіліндегі "Нехуенкен" сөзінен шыққан, бұл сөзді жергілікті тұрғындар өзенге қатысты қолданған. Сөз (әріптерінің орналасуы) палиндром болып табылады. Инка империясы одан әрі таратудан бұрын, Нойкен провинциясындағы Лакар департаментінде жүгерінің ең оңтүстік белгілі қалдықтары табылған. Жүгері қалдықтары Мелинкинада 40°19' S ендігіне дейін оңтүстікке қарай табылған, олар 730 ± 80 және 920 ± 60 BP жылдарына жатқан керамикалық ыдыстардың ішінде кездескен. Бұл жүгері, мүмкін, Чилиден Анды таулары арқылы әкелінген. Испандықтар тұрған Аргентинада егіншілік Нойкен провинциясының солтүстігіндегі оңтүстік Мендоса провинциясына дейін жүргізілген. Патагонияның жақын аудандарында егіншілік кейде осы шектен тыс жерлерде де болған, бірақ халық уақытында егіншілікпен айналыспайтын өмір салтына қайта оралған. Иезуиттердің миссиясы бірнеше жылға созылды, ал Нойкендегі соңғы миссия 1717 жылы жойылды. Қазіргі Аргентина мен Чилидегі соңғы роялистік қарулы топ, Пинчеира бауырлары, Чилидегі патриоттар Чилиді бақылауға алған кезде, Чилидің Чилан айманынан солтүстік Нойкенге көшіп келді. Пинчеира бауырлары – еуропалық испандар, американдық испандар, метистер мен жергілікті халықтардан құралған үлкен қарақшылар тобы болған. Бұл топ Ранкелес және Бороанос тайпаларымен одақтасқандықтан Патагонияға көше алған. Чилиліктер Антуконы қайтадан толықтыру үшін үш мыңға жуық адамды Анды тауларын кесіп өтуге мәжбүрледі.
The Neuquén Province receives its name from the Neuquén River. The term "Neuquén" derives from the Mapudungun word "Nehuenken" meaning drafty, which the aborigines used for the river. The word (without the accentuation) is a palindrome. Lácar Department in Neuquén Province has the southernmost known remains of maize before it was further diffused by the Inca Empire. Maize remains were found as far south as 40°19' S in Melinquina, with it being found inside pottery dated to 730 ±80 BP and 920 ±60 BP. This maize was probably brought across the Andes from Chile. Agriculture was practised in Pre Hispanic Argentina as far south as southern Mendoza Province just north of Neuquén Province. Agriculture was at times practised beyond this limit in nearby areas of Patagonia but populations reverted at times to non agricultural lifestyles. The Jesuit missions lasted few years and the last mission in Neuquén was destroyed in 1717. The last royalist armed group in what is today Argentina and Chile, the Pincheira brothers, moved from the vicinities of Chillán across the Andes into northern Neuquén as patriots consolidated control of Chile. The Pincheira brothers was a large mounted outlaw gang made of European Spanish, American Spanish, Mestizos and local indigenous peoples. This group was able to move to Patagonia thanks to its alliance with two indigenous tribes, the Ranqueles and the Boroanos. Chileans forced about three thousand people back across the Andes to repopulate Antuco.
Температура
Орташа температурасы оның ендігіне қарағанда салыстырмалы түрде суық, себебі биіктігі жоғары. 2012 жылы экономикаға шаққанда, немесе жан басына 80 566 песо (17 744 АҚШ доллары) тиеді. Дегенмен, Аргентинаның ешбір провинциясы Neuquén сияқты бір салаға осы деңгейде тәуелді емес. Оның өнімінің шамамен жартысы кен өндіру және пайдалы қазбаларды өндіру секторына тиесілі, негізінен Аргентинадағы ең ірі газ және мұнай өндірісінің арқасында. Бұл тәуелділік одан әрі күшейе түсуі мүмкін: провинцияның үлкен дәстүрлі емес көмірсутек қорларын, әсіресе Vaca Muerta формациясында игеру жұмыстары басталды. Облыс Патагонияның электр қуатының маңызды бөлігін Пидра-дель-Агила, Эль-Чокон, Пичи-Пикун-Леуфу, Плансие-Бандерита (Серрос-Колорадос кешенінде) және Аликура гидроэлектр станциялары арқылы өндіреді. Арройито қаласында елдегі жалғыз ауыр су зауыты орналасқан. Тағы бір маңызды сала – алма, алмұрт, шабдалы және басқа да жемістерді өндіру, әсіресе Рио-Негромен ортақ Альто-Валле аймағында. Пикетеро қозғалысы (жұмыссыз жұмысшылар ұйымдары) 1990 жылдары Карлос Менемнің президенттігі кезінде Neuquén провинциясында туды.
Mean temperatures are relatively cold for its latitude due to the high altitude. economy in 2012, or, 80,566 pesos (US$17,744) per capita. No province in Argentina, however, is as dependent on any one sector as is Neuquen's. Roughly half its output is accounted for by its mining and extractive sector, mainly on account of its massive gas and petroleum production, the most important in Argentina. That dependency is only likely to increase: development of the province's huge unconventional hydrocarbon reserves is beginning, above all in the Vaca Muerta formation. The province generates a significant part of Patagonia's electric power through the hydroelectric plants of Piedra del Águila, El Chocón, Pichi Picún Leufú, Planicie Banderita (in the Cerros Colorados Complex), and Alicurá. The town of Arroyito hosts the only heavy water plant in the country. Another important activity is the production of apples, pears, peaches and others, specially in the Alto Valle area, shared with Río Negro. The piquetero movement (organizations of unemployed workers) was born in Neuquén in the 1990s, during the presidency of Carlos Menem.
Үкімет
Облыстық үкімет қалыпты үш тармаққа бөлінеді: атқарушы билік, оны халық сайлаған губернатор басқарады және ол кабинет мүшелерін тағайындайды; заң шығарушы билік; және сот билігі, оны Жоғарғы Сот басқарады. Неукен провинциясының Конституциясы провинцияның негізгі заңы болып табылады. Аргентинада ең маңызды құқық қорғау мекемесі – Аргентина Федералды Полициясы, бірақ қосымша жұмыстарды Неукен провинциялық полициясы атқарады.
The provincial government is divided into the usual three branches: the executive, headed by a popularly elected governor, who appoint the cabinet; the legislative; and the judiciary, headed by the Supreme Court. The Constitution of Neuquén Province forms the formal law of the province. In Argentina, the most important law enforcement organization is the Argentine Federal Police but the additional work is carried out by the Neuquén Provincial Police.