Кіріспе

Кихаджа, шарраска немесе жақ сүйектері – есек, жылқы, есөк немесе сиырдың жақ сүйегінен жасалған, қуатты дірілдеу дыбысын шығаратын идиофондық соққы аспабы. Жақ сүйегін тіндерден тазартып, тістерін босаңсыту үшін кептіреді. Бұл аспап Латын Америкасының көп бөлігінде, соның ішінде Мексика, Перу, Эль-Сальвадор, Эквадор және Куба музыкасында қолданылады.

Техника

Оны ойнау үшін музыкант бір ұшын бір қолымен ұстап, екінші ұшын таяқпен немесе қолымен соғады; бұл тістердің сүйекке шабуына себеп болып, аспапқа тән қатты, дыбыссыз күйді тудырады. Таяқты тістердің үстінен сырғытып өткізуге болады, осылай тістер сыбдырғыш ретінде жұмыс істейді. Бұл мүмкіндіктер әртүрлі комбинациялар мен ырғақтар жасауға негіз береді.

Тарихи және мәдени мазмұны

Латын Америкасының көп бөлігінде қолданылса да, кихаданың бастауы колониялық дәуірде Америкаға әкелінген африкалықтардан бастау алған. Бұл – африкалық және жергілікті мәдениеттердің араласуынан пайда болған, Латын Америкасы халқы бағалаған аспап. Бұл афро-перу музыкалық топтарында қолданылатын негізгі аспаптардың бірі және Аргентинаның кандомбесі (Уругвайда қолданылмайды), Коста-Рика, Доминикан Республикасы, Гаити, Белиздің брукдаун музыкасы, мексикалық сон жарочо және "Коста Чика" ансамбльдері сияқты көптеген басқа Латын Америкасы мәдениеттерінде де қолданылады. Мысалы, Мексиканың Оахака қаласында ойналатын әннің ырғағын кихада сақтайды. Кихада де буро (эшек жауырынан жасалған кихада) көбінесе карнавалдар мен діни мерекелерде қолданылады. Халық мәдениетінде кихада 1939 жылғы "Түн ортасында" ("Midnight") фильмінде (Клодетт Колберт пен Дон Амеш ойнаған) конга биі сахнасында көрсетілген, ол 54:35 минуттан басталады.