Модельдік теміржолдың 1-өлшемі

Кіріспе

Модельдік теміржол өлшегі

1 өлшегі, gauge 1 немесе gauge one – 20-ғасырдың басында, әсіресе еуропалық өндірушілер арасында танымал болған модельдік теміржол және ойыншық пойыздар стандарты. Оның рельс өлшемі 1,75 дюймды құрайды, бұл 0 өлшемінен үлкен, бірақ 1920 жылдары АҚШ-тың басым стандарты болған кең өлшемнен сәл кіші. Model Railways and Locomotive журналының 1909 жылғы тамыз айындағы санында көрсетілгендей, 1-өлшегі 1,75 дюймге стандартталған. Нақты 1:32 масштабты қолданғанда стандартты өлшемдегі прототип үшін 1,766 дюйм шығады. Дөңгелектердің сыртқы жиегі арасындағы қашықтық 48 мм-ге орнатылған (дюймдік эквиваленті жоқ, бұл тек метрикалық жүйе қолданушыларының талабын көрсетеді). Дөңгелектің ені белгіленбеген. Бастапқыда масштаб емес, өлшемді пайдалану анықтамалары жиі кездесетін, ал қабылданған стандарттарға ие болған төрт өлшем: No. 0 (қазіргі уақытта O өлшегі деп аталады), No. 1, No. 2 және No. 3.

Танымалдық

Бастапқыда АҚШ-та Ұлыбританиядағыдай танымал болған 1-геудж, Бірінші дүниежүзілік соғыс салдарынан АҚШ-та танымалдылығын жоғалтты. Соғыс шетелден импортталған тауарлардың көлемін күрт азайтты, бұл АҚШ-тың кең калибрлі стандартына кеңінен қолдануға мүмкіндік берді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін, АҚШ-тағы көптеген өндірушілер кең калибрлі өнімге көшті. Ұлыбританияда және әлемнің басқа бөліктерінде де 1-геудж танымалдылығы төмендеді, бірақ бұл процесс баяу жүрді. 1940 жылдарға қарай ол дерлік жоғалып кетті. 1950-1960 жылдары 1-геудж қайтадан дамыды, алдымен Ұлыбританияда, содан кейін басқа елдерде. Бұған себеп, 1-геудж қазіргі заманғы G шкаласымен бірдей өлшемде болды, ол сыртқы модельдік теміржолдар үшін танымал стандарт болып табылады.

Өлшемі

1 шкалалы көне пойыздар қазіргі G шкаласымен бірдей рельс стандартын қолданса да, 1 шкалалы пойыздардың өркендеген кезеңінде масштабты модельдеу басты дизайндық мәселе болған жоқ, сондықтан локомотивтер мен вагондардың (Ұлыбританияда – вагондар) нақты мөлшері мен масштабы әртүрлі болды. Әдетте, 1 габаритті жабдық шамамен 1:32 масштабында жасалған (шамамен 10 мм = 1 фут). G шкаласы 1:22,5 болса, 1 шкалалы рельс 1000 футтық рельс кесімін көрсетеді. Мұндай теміржолдарды, басқалармен қатар, көптеген коммерциялық G шкалалы модельдерге шабыт берген Швейцарияда кездестіруге болады.

Тірі бу

Локомотивтердің үлкендігіне байланысты, оларды тікелей бумен қуаттандыру мүмкін. Көптеген адамдар үшін бұл үлкен артықшылық, себебі олар дәстүрлі тікелей бумен жұмыс істейтін бақша теміржолдарынан арзан. Олар әдетте газ немесе метил спиртімен от жағылады, екеуі де кең таралған. Сонымен қатар, көмір де танымал бола бастады, ол пайдаланушыға бу локомотивтеріне тән иісті сыйлайды.

Өндірушілер

Accucraft Trains в Калифорнии, The Gauge One Model Railway Company в Великобритании и Aster Hobbies Ltd в Японии производят изделия 1-го масштаба, в основном угольные, на метилированном спирте и бутане работающие модели. Wrightway Rolling Stock производит ряд качественных вагонов для британских железных дорог 1-го масштаба и ряд вагонов для железных дорог Северной Америки и Европы. Они могут поставлять из своего ассортимента или изготавливать на заказ. Некоторые из моделей доступны в масштабе 10 мм. Märklin в Германии производила несколько различных линий поездов, которые можно отнести к 1-му масштабу. Первое производство состоялось в конце 1800-х годов, с линией поездов типа "жестяная пластина". Эта линия была прекращена в пользу их более популярных поездов 0-го масштаба. В конце 1960-х годов Märklin вновь вышла на рынок крупномасштабных моделей с небольшим ассортиментом поездов 1-го масштаба. Основываясь на одном металлическом приводном механизме, Märklin произвела как немецкий паровоз класса 80 0 6 0T в двух различных вариантах окраски, так и дизель-поезд 0 Co 0, основанный на конструкции Henschel. Этот ранний ассортимент включал двухъосные пассажирские вагоны, двухъосные грузовые вагоны и цистерны, все из пластика. Цистерны могли содержать жидкости, а грузовые и пассажирские вагоны имели рабочие двери. Этот ассортимент продолжал производиться в течение нескольких лет, но постепенно заменялся более точными локомотивами и крупными вагонами. Ассортимент расширился и включил локомотивы классов 38 4 6 0, 78 4 6 4T и 212 Bo Bo. В конце 1980-х годов линейка Märklin 1-го масштаба включала большое количество конструкций грузовых вагонов в различных вариантах окраски и ряд трехъосных пассажирских вагонов. Более ранние пассажирские и грузовые вагоны были сохранены, а цистерны были сняты с производства. В начале 2000-х годов Märklin добавила вторую линейку поездов 1-го масштаба под брендом "Maxi". Эти поезда были сделаны из штампованного металла и выглядели более игрушечными по сравнению со своими моделями поездов 1-го масштаба. Линейка Maxi была предназначена для конкуренции с более популярной линейкой продуктов LGB, которая также работает на рельсах с шириной 45 мм, но масштабируется до стандартов IIm. По мере развития линейки Maxi игрушечный блестящий внешний вид постепенно уступил место матовым покрытиям. Это было ответом на запросы европейского рынка, в то время как игрушечный внешний вид считался более популярным на североамериканском рынке. В последующие годы линейка продуктов Maxi постепенно была включена в стандартную линейку продуктов Märklin 1-го масштаба, а марка "Maxi" исчезла примерно в 2008 году. Одним из последних локомотивов, продаваемых под брендом "Maxi", был локомотив класса V60, который имел штампованный металлический каркас и отлитую металлическую надстройку. Этот локомотив считается концом линейки Maxi. Линейка продуктов 1-го масштаба продолжает производиться, с высокой детализацией и более дорогостоящая, чем линейка Maxi. Существует множество производителей изделий 1-го масштаба в США и Великобритании; см. веб-сайт ассоциации железных дорог 1-го масштаба, указанный ниже в разделе "Внешние ссылки".

Accucraft Trains in California, The Gauge One Model Railway Company in Britain, and Aster Hobbies Ltd in Japan produce gauge 1 items, mostly coal, methylated spirits, and butane fired. Wrightway Rolling Stock produce a range of quality coaches for British outline gauge one railways and a range of cars for North American and European outline railways. They can supply from their range or custom build. Some of the range is available in 10 mm scale. Märklin, in Germany, has produced several different lines of trains that can be considered 1 gauge. Their first production took place in the late 1800s, with a line of "tinplate" type trains. This line was discontinued in favour of their more popular 0 gauge trains. In the late 1960s, Märklin re entered the large scale market with a modest range of 1 gauge trains. Based upon one drive mechanism made of metal, Märklin produced both a German Class 80 0 6 0T steam locomotive in two different liveries and a 0 Co 0 diesel based upon a Henschel design. This early range included two axle passenger cars, two axle box cars and tank cars, all made of plastic. The tank cars could hold liquids and the box car and passenger car had operating doors. This range continued in production for a number of years, but was gradually replaced with more accurate locomotives and larger cars. The range expanded to include a Class 38 4 6 0, a Class 78 4 6 4T and a Class 212 Bo Bo diesel. In the late 1980s the Märklin 1 gauge line included a large number of freight car designs in different liveries and a range of three axle passenger cars. The earlier passenger cars and box cars were retained, while the tank cars were discontinued. In the early 2000s, Märklin added a second line of gauge one trains under the brand name "Maxi". These trains were made of stamped metal and were more toylike in appearance in comparison to their scale version of 1 gauge trains. The Maxi line was intended to compete against the more popular LGB product line, which also operates on 45 mm gauged track, but is scaled to IIm standards. As the Maxi line matured, the toylike shiny appearance gradually gave way to matte finishes. This was in response to European market requests, while the toylike appearance was considered to be more popular in the North American market. In later years, the Maxi product line was gradually folded into the conventional Märklin 1 gauge product line, with the mark "Maxi" disappearing around 2008. One of the last locomotives marketed under the "Maxi" brand was a Class V60, which had a stamped metal frame and cast metal superstructure. This locomotive is considered to be the end of the Maxi line. The 1 gauge product line continues in production, super detailed and more expensive than the Maxi line. There are many producers of gauge one items in the U. S. and the UK; see the gauge one model railway association website listed below under "External links".

Танымал мәдениетте

Бұл «Томас және достары» мультсериалының 1-12 серияларында компьютерлік анимацияға көшуден бұрын модельдік локомотивтер мен вагондар үшін қолданылған масштаб және өлшемдері.