Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музыкалық аспап
Musical instrument
the instrument
Базука – бірнеше фут ұзындығындағы, тромбон сияқты телескоптық түтікшелерден құралған мыс музыкалық аспап. Радио комедиясынан танылған Боб Бернс бұл аспапты 1910 жылдары өнертаптап, 1930 жылдары кеңінен танымал еткен. Оны джаз музыканттары Ноун Джонсон мен Санфорд Кендрик та орындаған.
The bazooka is a brass musical instrument several feet in length which incorporates telescopic tubing like the trombone. Radio comedian Bob Burns is credited with inventing the instrument in the 1910s, and popularized it in the 1930s. It was also played by jazz musicians Noon Johnson and Sanford Kendrick.
Дыбыс
Бастапқыда, тек түтікшеден тұратын немесе төменгі мыс аспаптарды қайталайтын қолмен жасалған ауыздықтан басталады. Ауа бағанасы үлкен диаметрлі құбырдың ұзындығына дейін кеңейеді, ал одан ені тарырақ құбырдың ұзындығы бойынша еркін жылғады, ол кең жайылған қоңыраумен аяқталады. Базуканың жылғыштық қозғалысы тромбонның жылғыштығы сияқты дыбыстың биіктігін өзгертетіндей болғанымен, бұл дұрыс емес, себебі базуканың құбырының ұзындығына шаққанда диаметрі тым кең. Құбырдың ұзындығын өзгерту дыбыс сапасын ғана өзгертеді, себебі нәзік гармониялық тон өзгеріске ұшырайды. Осы эффектінің арқасында базука ерекше дірілдеп, эхо беретін дыбысқа ие болады. Базуканың барлық ноталары тек фальцетте орындалады. Яғни, музыканттың еріндері түтікшенің ашық ұшында (немесе қосымша ауыздық пен бастапқы құбыр бөлігінде) дірілдеп дыбыс тудырады, бірақ еріндерден шыққан дыбыс кең құбырдың ішінде тұрақты толқынды тудыра алмайды. Сондықтан, тромбоннан өзгеше, базуканың қалған бөлігі дыбыстың күшін арттыру үшін, негізінен, мегафон ретінде жұмыс істейді. Боб Бернс осы аспапта 1936 жылғы "Ритм на дальнем" фильмінде "Мен ескі ковхэндпін" әнін орындайды.
From its start within a lipreed mouthpiece – which may consist of nothing but the bare tube or may employ a mouthpiece which is handmade to emulate one from a low brass instrument – the air column expands into a length of large diameter pipe that slides freely around a length of narrower diameter pipe, which, in turn, terminates in a widely flaring bell. Although the slide action of the bazooka appears as if it would alter the pitch in the same way as the slide of a trombone, this is not the case, due to the extremely wide diameter of the bazooka's tubing relative to its length. Manipulating the horn's length changes only the tone quality, as subtle harmonic overtones fluctuate. This effect gives the bazooka its characteristic warbling, echoing sound. All of the bazooka's notes are produced purely in falset. In other words, the player's lips produce pitches as they vibrate on the bare pipe end (or on the optional mouthpiece and leadpipe unit), but the pitches produced by the lips cannot generate a standing wave vibration of the air inside such a wide tube. Therefore, unlike the trombone, the remainder of the bazooka works mainly as a megaphone to amplify the volume of the sound. It can be seen being played by Bob Burns in the 1936 movie Rhythm on the Range during the song "I'm an Old Cowhand".
Атауы
"Базока" атауы "базоо" сөзінен туындаған, ол "ауыз" немесе "мақтан сөздер" деген сленгтік мағынаны білдіреді, ал оның түбі голланд тіліндегі базуин (бюзин, ортағасырлық труба) сөзіне жетеді. Бұл атау 1909 жылы П.Г. Водхаустың "The Swoop, or How Clarence Saved England" романында музыкалық залдарда қолданылатын музыкалық аспап ретінде кездеседі. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде "базока" жаңа американдық танкке қарсы қарудың кеңінен таралған лақап аты болды, себебі ол аспапқа сыртқы көрінісімен шамалы ұқсас еді.
The name "bazooka" comes from an extension of the word "bazoo", which is slang for "mouth" or "boastful talk", and which ultimately probably stems from Dutch bazuin (buisine, a medieval trumpet). The name appears in the 1909 novel The Swoop, or How Clarence Saved England by P. G. Wodehouse, describing a musical instrument used in music halls. During World War II, "bazooka" became the universally applied nickname of a new American anti tank weapon, due to its vague resemblance to the musical instrument.