Кіріспе

Lot et Garonne префектурасы, Nouvelle Aquitaine

1814 жылғы Ажен метеориті

Ажен коммунасы (aʒɛ̃, ;) – Францияның оңтүстік-батысындағы Nouvelle Aquitaine аймағындағы Lot et Garonne департаментінің префектурасы. Ол Бордо қаласының оңтүстік-шығысында, Гаронна өзенінің жанында орналасқан.

География

Аген қаласы Аквитания аймағындағы Лот-и-Гаронна департаментінің оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Қаланың орталығы Гаронна өзенінің шығыс жағасында, ал Гаронн каналы қала арқылы өтеді, Бордо мен Тулуза қалаларының арасында шамамен орта тұста жатыр.

Климат

Агенде Көппен климаттық жіктелімі бойынша мұхиттық климат (Cfb) басым. Қыстары жұмсақ, температура салқыннан суыққа дейін өзгереді, ал жаздары жұмсақ және жылы болады. Жауын-шашын жыл бойы теңіздей таралады, бірақ күн сәулесінің көп бөлігі наурыз бен қыркүйек айларына келеді.

Топонимика

Окситан тіліндегі Ажен (1197) сөзі, өзі латын тіліндегі Агиннум (III ғасыр Антониннің саяхатнамасы) сөзінен шыққан, келт тіліндегі agin түбірінен – "тас немесе биік жер" деген мағынаны білдіреді.

Экономика

Қаладағы жұмыссыздық деңгейі елінің орташа көрсеткішіндегіден жоғары. Ірі жұмыс берушілердің қатарында UPSA фармацевтикалық зауыты бар.

Көрікті жерлер

Ескі қала орталығында бірнеше ортағасырлық ғимараттар бар. Он екінші ғасырда салынған, Сент Капразийге арналған Аген соборы Франциядағы қос нефті бар сирек кездесетін үлкен шіркеулердің бірі. Бұл ерекшелік жақын маңдағы Тулуздағы Якобиндер шіркеуінде де кездеседі. Киелі Үштік тақырыбына арналған Сент-Илаир шіркеуі алдындағы ерекше мүсіндерімен көзге түседі – оң жақта Мұса, сол жақта Петр апостол. Агендегі Көркем өнер мұражайында тас дәуірінен бастап артефакттар, жиһаз және мүсіндер сақталған. Көркемсурет галереясында бірнеше жүз туынды бар, оның ішінде Гойяның бірнеше жұмысы, сондай-ақ Боннар мен Сеураның картиналары да бар. Жиынтықта жергілікті суретшілердің көптеген туындылары да кездеседі. Мұражай жиырмаға жуық бөлмеден тұрады. Жерорта теңізін Атлант мұхитымен байланыстыратын Екі теңіз каналы Аген қаласында Гаронна өзенін қаланың танымал канал көпірі арқылы кесіп өтеді.

Түсті фотосуреттердің ізашарсы

Луи Артур Дукос дю Харон (1837 – 1920), түсті фотосуреттің алғашқы дамушыларының бірі, Ажен қаласында өмір сүрді және жұмыс істеді. Ол үш түсті принцип негізінде түсті фотосуреттің практикалық процестерін, қосу және алу әдістерін пайдалана отырып жасады. 1868 жылы ол өз идеяларына патент алды (француздық патент № 83061) және 1869 жылы «Les couleurs en photographie, solution du problème» еңбегінде жариялады. Оның сақталған түсті фотосуреттерінің арасында ең көп көшірмеленгені – 1877 жылғы «Аген көрінісі» пейзажы, ол оның бастамасымен дамытылған, алу әдісімен құрастырылып басылған. Оның шатыр терезесінен түсірілген бірнеше түрлі фотосуреттері де сақталған, олардың бірі 1874 жылға датыланады.

Ойын-сауық

"Théâtre Ducourneau" қалалық театры театрлық қойылымдар мен кейде классикалық концерттер ұсынады. "Théâtre du jour" кіші театрында тұрақты театр труппасы жаңа немесе ескі пьесаларды (Шекспир, Беккет және аз танымал драматургтардың туындыларын) қояды. Екі кинотеатр бар: біреуі – коммерциялық көп экранды кинотеатр, екіншісі – ерікті ұйым басқаратын көркем кинотеатр. Соңғысы жыл сайын кинофестивальдер өткізеді.

Спорт

Регби қалада өте танымал, және жергілікті команда, SU Agen, ынтамен қолдауға ие. Қала сонымен қатар Team Lot et Garonne велокомандасының да базасы болып табылады.

Көлік

Аген станциясы Агенді Тулузамен, Бордомен және Перигумен байланыстырады. Тулузаға және Бордоға дейін шамамен бір сағаттық қашықтықта орналасқан. Парижге TGV пойзымен саяхат үш сағат он үш минутқа созылады, Бордода тоқталым бар. Аген A62 тас жолы арқылы Тулуза мен Бордоға қосылады. Аген әуежайына Airlinair компаниясы аптасына 6 күн Париж Орлиге рейстерді жүзеге асырады. Ол сондай-ақ жеке және демалыс мақсатындағы ұшулар үшін де пайдаланылады. Аген Жерорта теңізі мен Бордо арасындағы «voie verte» велосипед жолының бойында жатыр.

Діоцезия

Аген – Лот және Гаронна департаментін қамтитын Рим-католик діоцезінің орталығы. Ол Бордо архиепископтығының қарамағындағы епархия.

Әр түрлі

Аген – "сүмбілік астанасы" деп аталады, бұл жергілікті өнім, оны тәтті ретінде жейді, мысалы, сүмбік пюресімен толтырылған немесе қонар-қойма жасалған, не десерт ретінде – арманьяк сияқты араққа малынған сүмбіктер. Тамыздың соңғы апта соңында сүмбілік фестивалі өтеді, онда рок-концерттер, цирк қойылымдары және сүмбіліктің дәмдері ұсынылады.

Яһудилер

Алғашқы яһудилер қалаға 12-ші ғасырда қоныстанды. Олар 1306 жылы қаладан қуылды. 1315 жылы бірнеше яһуди қалаға қайта оралды және осы кезден бастап "Яһуди көшесі" деп аталатын жер туралы құжаттар сақталған. 1968 жылы қалада шамамен 600 яһуди тұрды, олардың көпшілігі Солтүстік Африкадан эмиграциялаған. Қалада яһуди синагогы әлі де бар.