Кіріспе
Жапондық азаматтығы бар автор/белсенді, АҚШ-та туған Дебито Арудо (有道 出人) – Америкада туған жапон жазушысы, блогер және адам құқықтарын қорғайтын белсенді. Ол АҚШ-та дүниеге келген және 2000 жылы жапон азаматы болып натуралдану арқылы қабылданды. Арудо 20 жылдан астам уақыт Жапонияда тұрғаннан кейін елден кетіп қалды.
Debito Arudou (有道 出人) is an American born Japanese writer, blogger, and human rights activist. He was born in the United States and became a naturalized Japanese citizen in 2000. Arudou has since left Japan after living in the country for over 20 years.
Ерте өмір және академиялық мансап
Арудо 1965 жылы Калифорнияда Дэвид Кристофер Шофилл болып дүниеге келді. Ол Нью-Йорктің Женева қаласында өсті және 1970 жылдары әкесі оны асырап алғаннан кейін «Дэвид Кристофер Олдвинкл» атанды. Жапониядағы хат жарысушысымен және болашақ әйелімен кездескеннен кейін, оқуының соңғы жылын жапон тілін оқуға арнады. Олдвинкл Жапонияға бір жылға көшіп, Хоккайдо облысының Саппоро қаласында ағылшын тілін оқытты, содан кейін Ниигата префектурасының Нагаока қаласындағы Жапония Менеджмент академиясында бір жыл білім алды. Осыдан кейін Калифорния университетінде, Сан-Диегода (UCSD) Тынық мұхиты аймақтық халықаралық қатынастар магистрі (MPIA) дәрежесін аяқтады. 1993 жылы Арудо Хоккайдо облысының Эбетсу қаласындағы жеке Хоккайдо ақпараттық университетінің Бизнес-администрация және ақпараттық ғылымдар факультетіне оқытушы болып орналасты, онда ол бизнес ағылшыны және дебат курстарын оқытты. 2011 жылға дейін университеттен кеткенге дейін доцент қызметін атқарды. 2012 жылдан 2013 жылға дейін Арудо Гавайи штатының Гонолулу қаласындағы Шығыс-Батыс орталығында қызметтік ғалым болды. 2014 жылы Мейдзи Гакуин университеті оған философия докторы (халықаралық зерттеулер) дәрежесін берді.
Отбасы және жапондық азаматтықтану
Олдуинкл жапон азаматына үйленді және екі қызы бар. Жапондық азаматтық алғаннан кейін, ол әйелінің тегін алып, өзін Арудодебито Сугавара (菅原 有道出人) деп атады.
Қабылдау
Эрик Вайнер Арудоны "жапондықтардың бір ғана жолы бар деген пікірді қабылдамайтын, ашық сөйлейтін адам" деп сипаттады. Washington Post журналисі Даг Струк Арудоны "жапондық нәсілдік дискриминацияның қолайсыз шындықтарына қарсы күресіп, ашуға толы адам" деп сипаттады. Жапониятанушы Алекс Керр Арудоны "ашық түрде қақтығысқа ұмтылатын мінезі" үшін сынады, Керрдің айтуынша, мұндай тәсіл Жапонияда көбінесе "сәтсіздікке ұшырайды" және "гайджиндермен істесу қиын" деген сенімді күшейтеді. Гифу Шотоку Гакуен университетінің доценті Джон Спири Арудоның тактикасы шамадан тыс екенін, ол нәрселерді "қара және ақ" түспен қарастыратынын және "стереотиптерге және әділетсіздікке қарсы күресуден гөрі Жапония мен оның халқына шабуыл жасауға көбірек бейім" екенін айтады.
Japanologist Alex Kerr has criticized Arudou for his "openly combative attitude", an approach that Kerr says usually "fails" in Japan and may reinforce the belief "that gaijin are difficult to deal with". John Spiri, associate professor at Gifu Shotoku Gakuen University, argues that Arudou's tactics are excessive, that he tends to perceive things as "black and white", and that he is "more interested in attacking Japan and its people than fighting stereotyping and injustice".
Жарияланымдар
Арудо 1999 жылғы Отару жылы бұлақтарындағы оқиға туралы кітап жариялады, ол бастапқыда жапон тілінде, ал 2004 жылы кеңейтілген ағылшын тіліндегі нұсқада шықты – «Жапондық ғана» – Отару жылы бұлақтарындағы мәселе және Жапониядағы нәсілдік дискриминация (ジャパニーズ・オンリー―小樽温泉入浴拒否問題と人種差別). Кітап Жапония саясатын зерттеу институтының Жапония туралы ұсынылатын кітапханасына енгізілген. Арудоның келесі кітабы 2008 жылы Акира Хигучимен (樋口 彰) бірлесіп жазылған «Жапонияға жаңа келгендер, көшіп келушілер және иммигранттарға арналған нұсқаулық» (ニューカマー定住ハンドブック) деп аталды. Бұл екі тілде жазылған кітап виза алу, бизнес ашу, жұмыс іздеу, құқықтық мәселелерді шешу және Жапонияға келгеннен бастап өмір соңына дейін болашақты жоспарлау туралы ақпарат береді. 2012 жылы кітап жаңартылған 2-ші басылымымен, ал 2013 жылы электрондық нұсқасымен қайта жарық көрді. Арудо 2008 жылдан бері «The Japan Times» газетінің «Just Be Cause» атты қоғамдық бөлімінде ай сайынғы бағана жазады және 2002 жылдан бері газетке пікір мақалаларын жариялап келеді. Ол сондай-ақ «Japan Today» веб-сайтында колонкашы болды және «The Asahi Evening News» газетінде жарияланды. 2011 жылы Арудо өзінің алғашқы повесін «Сәйкес емес: заманауи Жапониядағы мәдениет, ұрлау және кек алу туралы» деп атады. Повесте трансұлттық неке, мәдени шок және бала ұрлау туралы айтылады. 2015 жылы ол «Rowman & Littlefield» баспасының «Lexington Books» бөлімі арқылы «Жасырылған расизм: Жапонияның көрінетін азшылықтары және нәсілдік дискриминация» атты еңбегін жариялады. Арудо «Fodor's Japan Travel Guide» басылымында екі рет жарияланды – 2012 жылы (Хоккайдо тарауы) және 2014 жылы (Хоккайдо және Тохоку тараулары). Ол сондай-ақ Азия-Тынық мұхиты аймақтық зерттеулері саласындағы «The Asia Pacific Journal: Japan Focus» және басқа да рецензияланған журналдарда ғылыми мақалалар жариялады, сонымен қатар «Akashi Shoten» (Токио) және «Springer» баспаларынан шыққан ғылыми кітаптарға тараулар енгізді.