Шифф базасы – органикалық химиядағы >C=N– тобын қамтитын қосылыс. Амин мен карбонилден синтезделеді, иминге жатады. Құрылымы, қасиеттері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Органикалық химияда Шифф негізі (Хьюго Шиффтің есімімен аталған) – >C=N тобын қамтитын органикалық қосылыс. Оның жалпы құрылымы R¹R²C=NR³ (R³ – алкил немесе арил, бірақ сутек емес). Олар иминдердің кіші классы болып табылады, құрылысына қарай екіншілік кетиминдер немесе екіншілік альдиминдер болып жіктеледі. Анил – Шифф негіздерінің кең таралған кіші тобы: анилиндерден туындаған иминдер. Бұл термин азометинмен синоним ретінде қолданылуы мүмкін, ол екіншілік альдиминдерге (яғни RCH=NR', мұнда R' ≠ H) қатысты айтылады.
1=Organic compound containing the group >C=N–
In organic chemistry, a Schiff base (named after Hugo Schiff) is a compound with the general structure |R^{1}R^{2}C\dNR^{3} (|R^{3} = alkyl or aryl, but not hydrogen). They can be considered a sub class of imines, being either secondary ketimines or secondary aldimines depending on their structure. Anil refers to a common subset of Schiff bases: imines derived from anilines. The term can be synonymous with azomethine which refers specifically to secondary aldimines (i. e. |R\sCH\dNR' where R' ≠ H).
Синтез
Шиф негіздері алифалық немесе ароматикалық амин мен карбонилдік қосылыстың нуклеофильдік қосылу арқылы жартылай амин (hemiaminal) түзетін реакциясынан, одан кейін сусыздану (дегидратация) арқылы иминдің түзілуінен синтезделеді. Типтік реакцияда 4,4'-оксидианилин о-ванилинмен әрекеттеседі:
Schiff bases can be synthesized from an aliphatic or aromatic amine and a carbonyl compound by nucleophilic addition forming a hemiaminal, followed by a dehydration to generate an imine. In a typical reaction, 4,4' oxydianiline reacts with o vanillin:
Биохимия
Шиф негіздері микробқа қарсы, вирусқа қарсы және қатерлі ісікке қарсы активтілік сияқты кең ауқымды жағдайларда зерттелді. Олар сондай-ақ амилоид β-агрегациясын тежеу мүмкіндігі де қарастырылды. Шиф негіздері – лизин қалдықтарының терминалды тобы сияқты аминнің кофактор немесе субстраттың альдегиді немесе кетонымен қайтымды реакцияға түсетін энзиматтық аралық заттар болып табылады. Көбінесе кездесетін фермент кофакторы пиридоксал фосфаты (PLP) лизин қалдықтарымен Шиф негізін құрап, кейін субстратқа трансалдиминацияланады. Сол сияқты, ретина кофакторы родопсин құрамында, оның ішінде адам родопсинінде (лизин 296 арқылы) Шиф негізін құрайды, бұл фоторецепция механизмінің маңызды бөлігі болып табылады.
Schiff bases have been investigated in relation to a wide range of contexts, including antimicrobial, antiviral and anticancer activity. They have also been considered for the inhibition of amyloid β aggregation. Schiff bases are common enzymatic intermediates where an amine, such as the terminal group of a lysine residue, reversibly reacts with an aldehyde or ketone of a cofactor or substrate. The common enzyme cofactor pyridoxal phosphate (PLP) forms a Schiff base with a lysine residue and is transaldiminated to the substrate(s). Similarly, the cofactor retinal forms a Schiff base in rhodopsins, including human rhodopsin (via Lysine 296), which is key in the photoreception mechanism.
Координациялық химия
Шиф базасы термині көбінесе осы қосылыстар металл иондарымен координациялық кешендер құру үшін лигандтар ретінде қолданылғанда қолданылады. Мысалы, Якобсен катализаторы. Имин азоты негіздік және пи-акцепторлық қасиеттерге ие. Көптеген, әсіресе диминопиридиндер, «бейкүнә» емес лигандтар болып табылады. Көптеген Шиф базасы лигандтары алкилдиаминдер мен ароматикалық альдегидтерден туындайды. Хиралды Шиф базалары асимметриялық катализ үшін қолданылған алғашқы лигандтардың бірі болды. 1968 жылы Рёжи Нойори стиролдің металл карбеноидтық циклопропанизациясы үшін Шиф базалық кешенін жасады. Шиф базалары металл-органикалық каркастарға (MOF) да енгізілді.
The term Schiff base is normally applied to these compounds when they are being used as ligands to form coordination complexes with metal ions. One example is Jacobsen's catalyst. The imine nitrogen is basic and exhibits pi acceptor properties. Several, especially the diiminopyridines are noninnocent ligands. Many Schiff base ligands are derived from alkyl diamines and aromatic aldehydes. Chiral Schiff bases were one of the first ligands used for asymmetric catalysis. In 1968 Ryōji Noyori developed a copper Schiff base complex for the metal carbenoid cyclopropanation of styrene. Schiff bases have also been incorporated into metal–organic frameworks (MOF).
Шифтің қосылған негіздері
Конъюгацияланған Шифф негіздері электромагниттік спектрдің ультракөк сәуле және көрінетін аймағында күшті сіңіреді. Осы сіңіру майлар мен майлардың тотығудан бүлінуін өлшеуге арналған анизидин санының негізі болып табылады.
Conjugated Schiff bases absorb strongly in the UV visible region of the electromagnetic spectrum. This absorption is the basis of the anisidine value, which is a measure of oxidative spoilage for fats and oils.