Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ротерхиттегі кемежай, Лондон.
Dock in Rotherhithe, London
Гренландиялық кемежай – Лондонның өзен жағасындағы ең көне ылғалды кемежай, қазір Докленд деп аталатын қала аймағындағы Ротерхитте орналасқан. Бұл бұрын Суррей коммерциялық кемежайларының бір бөлігі болған, олардың көп бөлігі қазір толып қалған. Гренландиялық кемежай қазір тек демалыс үшін пайдаланылады; ол Темза өзенінің оңтүстік жағалауындағы екі қолданыстағы жабық кемежайдың бірі, кіші Оңтүстік кемежаймен бірге, оған қазір Гренландиялық канал деп аталатын арна арқылы қосылған.
Greenland Dock is the oldest of London's riverside wet docks, located in Rotherhithe in the area of the city now known as Docklands. It used to be part of the Surrey Commercial Docks, most of which have by now been filled in. Greenland Dock is now used purely for recreational purposes; it is one of only two functioning enclosed docks on the south bank of the River Thames, along with the smaller South Dock, to which it is connected by a channel now known as Greenland Cut.
Хауленд үлкен ылғалды док
Кемежай 1695 және 1699 жылдар аралығында Бедфорд герцогының 1-ші герцогы Расселлдің аристократиялық отбасысына тиесілі жерге салынған. Расселлдерге төменгі Ротерхиттегі жерді бай Стреэтхэм жер иесі Джон Хоуланд, оның қызы Елизаветаға – Ост-Инд компаниясының диктаторлық төрағасы сэр Джозиа Чайлдтың немересіне, Тависток маркизі Уриотсли Расселге үйленгенде, қалыңдық ретінде берген. Олар дереу ауылдық меншікті "жақсартуға" кірісіп, 1695 жылы шамамен , ауданы бар төртбұрышты док салуға парламенттен рұқсат алды, ол шамамен 120 кемеге сыйымды болды. Ол Джон Хоуландтың құрметіне Хоуленд Ұлы сулы док деп аталды. Бұл кемежайды жергілікті кеме жасаушы Джон Уэллс жобалаған. 1717 жылғы суретте оны Лондон қаласынан бірнеше шақырым қашықтықтағы (әлдеқайда кішірек) ауылдық жерде, үш жағынан ағаштармен (желден қорғау үшін) және батыс жағында Расселл отбасының сарайымен көрсетеді. Кейінгі доктардан айырмашылығы, ол жүк тасымалы үшін салынбаған; оның қабырғалары, қоймалары немесе басқа да коммерциялық құрылыстары болған жоқ. Оның орнына, ол кемелерді "докттан ауыстырмай, бекітпей немесе босата қоймай" орналастыруға қабілетті деп жарнамаланды. Бұл, негізінен, кемелерді жөндеуге және қорғалған бекетте орналастыруға арналған қайта жабдықтау базасы болды. Оған Дептфорд кемежайларына жақын орналасқандығы көмектесті.
The dock was originally laid out between 1695 and 1699 on land owned by the aristocratic Russell family of the 1st Duke of Bedford. The Russells had been given a portion of land in lower Rotherhithe by a wealthy Streatham landowner, John Howland, as part of a wedding dowry for his daughter Elizabeth, granddaughter of Sir Josiah Child – the dictatorial chairman of the East India Company, who married Wriothesley Russell, the Marquis of Tavistock. They immediately set about "improving" the rural property, obtaining parliamentary permission in 1695 to construct a rectangular dock with an area of about , capable of accommodating around 120 ships. It was named Howland Great Wet Dock in honour of John Howland. Designed by local shipwright, John Wells, the dock was intended to refit East India ships. In a picture of about 1717, it can be seen in a rural setting some miles outside the (much smaller) city of London, lined with trees on three sides (to act as windbreaks) and with the Russell family's mansion situated at the western end. Unlike the later docks, it was not built with cargo traffic in mind; it did not have walls, warehouses or other commercial facilities. Instead, it was promoted as being capable of accommodating ships "without the trouble of shifting, mooring or unmooring any in the dock for taking in or out any other". It was essentially a re fitting base where ships could be repaired and berthed in a sheltered anchorage. It was aided in this regard by its proximity to the dockyards at Deptford.
Киттер мен ағаш саудасы
1720 жылдардан бастап Гренландия кит аулаушылары да осы кемежайды пайдаланды, ал оңтүстік жағында мұнай өндіру үшін ірі май қайнату орындары салынды. Хауленд Ұлы кемежайы 1763 жылы төртінші Бедфорд герцогына сатылды. Гренландия кит аулау кемелерінің көптеп пайдалануы кемежайдың Гренландия кемежайы деп аталуына әкелді. Дегенмен, 19 ғасырдың басында бұл сауда күрт азайды. 1806 жылы кемежай Гринвичтегі ағаш саудагері және Коммерциялық кемежай компаниясын құрған Уильям Ричиге сатылды (1807). Компания солтүстікке қосымша доктар және екі жаңа ағаш жинау тоғандарын салды, ал қарсылас компаниялар да қосымша доктар салды, нәтижесінде порттар, каналдар мен ағаш жинау тоғандарының араласуы туды. 1865 жылы компания көршілес Суррей доктарымен бірігіп, Суррей коммерциялық доктарын құрды, ол Лондонның ағаш саудасының 80 пайызын бақылады. Гренландия доктары бір ғасырдан астам уақыт бойы Лондонның ағаш саудасының орталығы болып қала берді. Оның бойы қоймалармен және күшті жүк көтергіштермен сақталған құрылыс ағаштарымен немесе "келісімді" ағашпен қапталған. Ағаштардың көп бөлігі Балтық аймағынан келген шағын желкенді кемелермен жеткізілді, бірақ кейін оларды үлкен бу кемелері ығыстырды.
From the 1720s, Greenland whalers also used the dock and substantial blubber boiling houses were built to produce oil on the south side. Howland Great Wet Dock was sold by the fourth Duke of Bedford in 1763. Extensive usage by the Greenland whaling ships prompted the dock to be renamed Greenland Dock. However, this trade declined sharply by the start of the 19th century. In 1806 the dock was sold to William Richie, a Greenwich timber merchant and founder of the Commercial Dock Company (1807). The Company built a series of additional docks and two new timber ponds to the north while rival companies built additional docks, leading to the jumble of harbours, canals and timber ponds. In 1865, the company merged with the neighbouring Surrey Docks to form the Surrey Commercial Docks, controlling some 80% of London's timber trade. Greenland Dock remained at the centre of London's timber trade for well over a century to come. It was lined with warehouses and immense piles of construction timber or "deal wood", which were maintained by the athletic deal porters. Much of the timber arrived aboard small sailing vessels from the Baltic region, although these were eventually displaced by large steamers.
Кеңейту және құлдырау
1895 және 1904 жылдар аралығында Гренландиялық док батысқа қарай 940 000 фунт стерлингке дейін кеңейтілді. Бұл жоба Тауэр көпірін салған инженер, сэр Джон Вулф Барридің басшылығымен жүзеге асырылды. Ұзындығы екі еседен астам, ал тереңдігі дерлік екі есеге жуық артқан, соңғы нысанында ол 31 фут (9 метр) тереңдікте және 2250 фут (686 метр) ұзындықтағы аумақты қамтыды, бұл бұрынғы Гранд Суррей каналын тікелей кесіп өтті. Оған сондай-ақ 550 фут (168 метр) ұзындығы, 80 фут (24 метр) ені және 35 фут (11 метр) тереңдігі бар үлкен шлюз салынды. Бұл жаңарту докқа ірі жүк кемелерін және тіпті мұхиттық лайнерлерді қабылдауға мүмкіндік берді. Cunard Line A класындағы кемелер, үлкен бу машиналарымен қозғалатын және екі бағытта жолаушылар мен жүк таситын, Гренландиялық доктан Канададағы Сент-Лоуренс өзеніне жүйелі түрде жүзіп өтті. Олар өзенге осылайша көтерілген үлкен кемелер деп есептелді және шлюзге кіру үшін өзенде айналып өтуге тура келді. 1909 жылы док, басқа барлық Лондон доктарымен бірге, Лондон портының басқаруымен Лондон портына біріктірілді. Үлкен бу кемелерімен қатар, Финляндиядан ағаш таситын, олардың көлемі оннан бір бөлігіне тең барк және баркентиндер де болды: үш немесе одан да көп мачтасы бар, желкенді кемелер дәуірінен қалған және Балтық ағаш саудасының өкілдері. Финляндия кеюі, Швеция кеюі, Норвегия догы және Ресей догы – Роттерхиттің ағаш саудасының бастапқы бөлігі болғандықтан пайда болған атаулардың бірнешеуі. Гренландиялық док Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қатты зардап шекті, көптеген қоймалар неміс бомбалауынан қиратылды және үлкен шлюз бомбадан зақымдану салдарынан қолдануға жарамсыз болды. Соғыстан кейін ол тез жаңарып, қысқа мерзімге өркендеді. Алайда, кеме жүргізу саласындағы технологиялық өзгерістер докты құлдырау спираліне түсірді. 1958 жылдан бастап ағаштарды қаптау басталғаннан кейін, жүк көтергіштердің жұмысы жойылды. Одан көп ұзамай, кеме жүргізу индустриясы контейнерлендіру жүйесіне көшті, бұл Лондон доктарында тым үлкен көлемді тасымалдаушыларды қажет етті. 1970 жылы Суррей саудалық доктары жабылды. Гренландиялық док Саутварк кеңесіне сатылды.
Between 1895 and 1904 Greenland Dock was greatly extended to the west at a cost of £940,000, in a project carried out under Sir John Wolfe Barry, the engineer who built Tower Bridge. More than doubling in length and nearly doubling in depth, in its final form it covered an area of , with a depth of 31 feet (9 m) and a length of 2250 feet (686 m), which cut straight across the old Grand Surrey Canal. It was also given a large lock, 550 feet (168 m) long, 80 feet (24 m) wide and 35 feet (11 m) deep. This renovation enabled the dock to take large cargo ships and even ocean going liners. Cunard Line A class vessels of as much as , driven by large steam engines and carrying passengers and cargoes in both directions, sailed regularly from Greenland Dock to the St. Lawrence River in Canada. They were considered huge ships for so far upstream and they had to be swung round in the river to enter the lock. In 1909 the dock, along with all of the other London docks, was amalgamated into the Port of London under the management of the Port of London Authority. In the same era as the big steamships there were, by contrast, the barques and barquentines of less than a tenth the size that brought timber from Finland: survivors of the age of sail with three or more masts and representatives of the Baltic side of the timber trade. Finland Quay, Swedish Quay, Norway Dock and Russia Dock were some of the names arising from what had been the original part of Rotherhithe's timber trade. Greenland Dock suffered greatly during World War II, when many of the warehouses were razed by German bombing and the great lock was rendered unusable due to bomb damage. It soon recovered after the war and enjoyed a brief resurgence of prosperity. However, technological changes in the shipping industry soon pushed the dock into a spiral of decline. The deal porters' jobs were abolished from 1958 when timber started to be packaged. Not long afterwards, the shipping industry moved en masse to the system of containerization, which required bulk carriers far too large to be accommodated in the London docks. In 1970, the Surrey Commercial Docks were closed. Greenland Dock was sold to Southwark council.
Қайта дамыту
Суррей доктері он жылдан астам уақыт бойы құлай бастап, қоймалардың көп бөлігі бұзылып, доктардың 90%-дан астамы толып қалды. Гренландия догі, енді жергілікті билікке тиесілі болғандықтан, осы тағдырдан құтылып, 1981 жылы Лондон доктарын дамыту корпорациясына тапсырылды. Осы кезеңде Ішкі Лондон білім беру басқармасы Редрифф Роуд жағындағы жылжымалы кабиналар арқылы Суррей доктерінде су спорты орталығын ұйымдастырды. Осы орталықта көптеген жастар, бұрын желкендесу немесе каноэмен таныспаған, оқытылды. Әзірленген бас жоспарда доктардың қалған өнеркәсіптік нысандарын жою және оны тұрғын үйлерге айналдыру көзделді. Бұл 1980-ші жылдардың соңында кейбір дау-дамайларға қарамастан жүзеге асырылды, бұрынғы қойма кешендерінің орнында жеті тұрғын үй құрылысы салынды (олардың аттарымен аталып, мысалы, Swedish Yard – швед кеуі, Brunswick Yard – Брансвик кеуі, Baltic Yard – Балтық кеуі болып өзгертілді). Бүгінде аймақта Гренландия жолы және қақпасы бар Жаңа Каледония кемежайы сияқты сәнді тұрғын үйлер басым. Сонымен қатар, бұрынғы Grand Surrey Canal-дың кіреберісі орнында жаңа су спорты орталығы салынды. Бұл докты желкендесу, виндсерфинг, каноэ және дракон қайықтары жарыстары үшін танымал орын ретінде сақтап тұрды. Док өзінің бұрынғы кіреберістері мен шығуларынан басқа, көбінесе толып немесе жабылып, жақсы сақталған. Ол әлі де Оңтүстік докпен байланысты, ол енді марина болып табылады, және шығыс жағында кішкентай маринасы бар. Бұрынғы қоймалардың іздері жоқ, бірақ көптеген ескі кабельдер мен кейбір гидравликалық машиналар сақталған. Альтернативті комедияшы Малкольм Харди 2005 жылы Гренландия догінде, Темза жағында орналасқан, өзінің жүзуші пабынан – Wibbley Wobbley-ден Sea Sovereign атты қайығына көшу кезінде суға батып қайтыс болды.
The Surrey Docks remained derelict for over a decade, with much of the warehousing demolished and over 90% of the docks filled in. Greenland Dock, which now belonged to the local authority, escaped this fate and in 1981 was handed over to the London Docklands Development Corporation. During this period the Inner London Education Authority ran a Surrey Docks Watersports Centre on the dock from a series of portable cabins at the Redriff Road end of the dock. It was at this centre many young people who would not have been exposed to sailing or canoeing were trained. A masterplan was produced that advocated evicting the remaining industrial occupiers of the quaysides and transforming the dock into a residential area. This went ahead in the late 1980s despite some controversy, with seven residential developments being constructed on the site of the former warehouse complexes (and named after them; hence Swedish Yard became Swedish Quay, Brunswick Yard became Brunswick Quay, Baltic Yard became Baltic Quay and so on). Today the area is dominated by luxury residential developments, such as the Greenland Passage development and the gated New Caledonian Wharf. Additionally, a new watersports centre was constructed on the site of the former entrance to the now infilled Grand Surrey Canal. This has maintained the dock as a popular site for sailing, windsurfing, canoeing and dragon boat racing. The dock itself is still substantially intact, other than its former entrances and exits, all but one of which have been filled in or blocked. It still has a working connection to South Dock, which is now a marina, and it has a small marina of its own at its eastern end. There are no traces of the former warehouses, although many of the old capstans and some of the hydraulic machines on the quayside have been preserved. The alternative comedian Malcolm Hardee drowned in the dock in 2005 while stepping onto his houseboat, Sea Sovereign, from the floating pub he owned, the Wibbley Wobbley, which was moored at the Thames end of Greenland Dock.
Көлік
Ең жақын Лондон метро станциясы – Юбилей желісіндегі Канада Уотер станциясы. Ең жақын Лондон Overground станциялары – Суррей-Кейс және Канада Уотер. Thames Clippers су автобусы Гренланд пирсіне қызмет көрсетеді. Темза жолы Темза өзенінің оңтүстік жағасымен өтеді.
The nearest London Underground station is Canada Water on the Jubilee line. The nearest London Overground stations are Surrey Quays and Canada Water. Thames Clippers' water bus serves Greenland Pier. The Thames Path passes along the southern bank of the River Thames.