Кіріспе
Христиан шіркеуінің дәстүрлі бөліністері
traditional divisions of the Christian Church
Христиан теологиясының кейбір бағыттарында христиан шіркеуін былай бөлуге болады:
Ержүрек шіркеу (Ecclesia militans), сонымен қатар саяхатшы шіркеу деп аталады, ол жер бетіндегі христиандардан тұрады, олар күнәға, шайтанға және "осы қараңғылық әлемінің билеушілеріне, жоғарыдағы зұлымдық рухтарына" қарсы Мәсіхтің сарбаздары ретінде күреседі;
Күнәкар шіркеу (Ecclesia poenitens), сонымен қатар азап шегуші шіркеу (Ecclesia dolens) немесе күтуші шіркеу (Ecclesia expectans) деп аталады, бұл кейбір шіркеулердің теологиясында, әсіресе католик шіркеуінде, қазіргі уақытта тазару орнында жүрген христиандардан тұрады; және
Жеңімпаз шіркеу (Ecclesia triumphans), ол мәңгілік ізгілікке ие болып, жұмақтағылардан тұрады. Католик шіркеуінің діни білімінде бұл бөліністер "шіркеудің үш күйі" деп танылады. Католик шіркеуінің катехизисінде нақты айтылғандай: "Шіркеудің үш күйі қазіргі уақытта оның кейбір шәкірттері жер бетінде саяхат жасап жүр, ал басқалары өліп, тазаланып жатыр, үшіншілері болса 'толық жарықта, үштік және біртұтас Құдайды, оның барлық қасиеттерімен бірге' көріп, даңққа ие болып жатыр". Протестанттық теологияда, ол тазару орнының доктринасын жоққа шығарады, Ержүрек және Жеңімпаз шіркеулер екі күй ретінде белгілі. Бұл бөліністер көбінесе қасиеттілердің бірлігі туралы ілім аясында талқыланады; христиандар өлім арқылы физикалық түрде бөлініп жүрсе де, олар бір шіркеуде бірігіп, бір-бірін дұғада қолдайды.
the Church Militant (Ecclesia militans), also called the Church Pilgrim, which consists of Christians on Earth who struggle as soldiers of Christ against sin, the devil, and "the rulers of the world of this darkness, against the spirits of wickedness in the high places";
the Church Penitent (Ecclesia poenitens), also called the Church Suffering (Ecclesia dolens) or the Church Expectant (Ecclesia expectans), which in the theology of certain churches, especially that of the Catholic Church, consists of those Christians currently in Purgatory; and
the Church Triumphant (Ecclesia triumphans), which consists of those who have the beatific vision and are in Heaven. Within Catholic ecclesiology these divisions are known as the "three states of the Church." The actual language used in the Catechism of the Catholic Church states that "The three states of the Church at the present time some of his disciples are pilgrims on earth. Others have died and are being purified, while still others are in glory, contemplating 'in full light, God himself triune and one, exactly as he is'." In Protestant theology, which rejects the doctrine of Purgatory, the Churches Militant and Triumphant are together known as the two states of the Church. These divisions are often discussed in the context of the doctrine of the communion of saints; although Christians may be physically separated from each other by the barrier of death, they nonetheless remain united to each other in one Church, and support each other in prayer.
Қарулы
"Militant" (милитан) терминінің негізгі мағынасы – "әскери болу, әскери қызмет атқару", бірақ ол "қызмет ету, еңбек ету" деген қосымша мағынаға ие болды. Оның "milito" түбірі ортағасырлық латын тілінде "Христос немесе Құдайдың сарбазы" деген мағынаны білдірген. Шіркеудің жауынгерлері, яғни жер бетіндегі христиандар, күнәға қарсы рухани күреске қатысады. Егер олар тікелей жеңіске жете алмаса, тазару орнының бар екеніне сенетіндер, ізгілікпен өліп, Өкінішшілер шіркеуіне қосылып, өздерінің кемшіліктерін тазартуға және, соңында, Жеңімпаз шіркеуге қосылуға үміттенеді.
Өкініш білдіруші
Термин қайтқан (links=no немесе paenitens) деген сөз "өкініш білдіріп, кешірім сұрау" дегенді білдіреді. Шіркеудің қайтқан мүшелері тазару орнында болады, олардың күнәлары үшін тиіс уақытша жазаның өмірден бұрын толық өтелмеген бөлігін өтеу үшін. Олар жұмаққа кіру алдында кемшіліктерінен тазару процесінде. Шіркеудің қайтқан барлық мүшелері ақырында Жеңімпаз шіркеуге қосылады деп саналады. "Азаптау" термині тазару орнындағы жандардың тәжірибесінің мәнін көрсетеді; олар күнәларының уақытша салдарынан құтылуға ұмтылады. Басқа нұсқа, "күтуші" (expectans немесе exspectans) жандардың тазару орнында жұмақтағы бақытты көріністі асыға күтіп отырғанын баса көрсетеді.
Жеңімпаз
«Triumphant» (triumphans) термині «шектен тыс қуану, мерекелеу» деген мағынаны білдіреді, бұл сөз «triumphus» сөзінің метафоралық қолданылысынан алынған, алғашқыда римдіктердің жеңісін білдірген. Құдайдың даналығында мәңгілікке толы қуанышпен болатын және оған бейнелі көру арқылы біріккендер – ғалилер шіркеуінің құрамында болады.
Англикандық Қауымдастық
Англикандықтар "жердегі шіркеу көктегі шіркеумен біріктірілген" (sanctorum communio) деп сендіреді. Олар "жер бетіндегі күресіп жатқан шіркеу" және көктегі жеңіске жеткен шіркеу туралы айтады. Олар періштелер мен бас періштелер және көктегі барлық әскермен бірге Құдайға құлшылық етеді.
Католик шіркеуі
Католик шіркеуі шіркеудің жеңімпаздары мен шіркеудің тәубешілерін екі күн қатарынан еске алады: 1 қарашадағы Барлық Әулиелер күні (шіркеудің жеңімпаздары) және 2 қарашадағы Барлық Жандар күні (шіркеудің тәубешілері). Бұл терминдер 1994 жылы жарық көрген Католик шіркеуінің ілімін жинақтаған «Катехизисте» қолданылмайды. Дегенмен, бұл терминдер көрсететін ілім дәлме-дәл қайталанған, Lumen gentium-нан цитата келтіріледі: «Шіркеудің үш жағдайы». «Иеміз келгенде, Оның барлық періштелерімен бірге, өлім жойылды және барлық нәрсе Оған бағындырылады. Бірақ қазір Оның шәкірттерінің кейбіреуі жер бетінде саяхаттап жүр, ал енді біреулері қайтыс болып, тазаланып жатыр, ал тағы біреулері «толық жарықта, үштік және біртұтас Құдайды, Ол қандай болса, сондай көріп» даңққа ие болады». Осылайша, лютерандық ілімде «Бұл, Мәсіхтің туы астында, Шайтанға, дүниеге және тәнге қарсы күресіп жатқан, әлі де соғысып жатқан Чиркөө деп аталады». Сол сияқты, «Бұл шіркеу жеңімпаз деп аталады, ол көктегі тыныштыққа көшіріліп, күресудің ауыртпалығынан босатылып, көктегі барлық қарсы күштерге қарсы жеңілу қаупінен құтылады». Ол Church Militant-ті барлық христиан діндерін қамтитын деп анықтайды, олардың ішінде методизм, пресвитериандық, баптист шіркеулері, қауымдық шіркеулер, англикандықтар және тағы да басқалары бар.
Жетінші күндік адвентистер шіркеуі
Жетінші күндік адвентистер шіркеуі терминдерді былай анықтайды: «Бұл дүниеде шіркеу – Иеміздің шайқастарына және шайтандық күштерге қарсы күнделікті күреске қатысатын жауынгерлік шіркеу. Оның мүшелері осы дүниемен, тәндік құштарлықтарымен және зұлым күштермен үнемі соғысып тұрады (Римдіктер 7:15–23; Ғалаттықтар 5:17; 1 Петір 5:8, 9; 1 Жохан 5:4; 1 Жохан 4:4-ке қараңыз). Егер Иеміздің қайта оралуынан бұрын шіркеу жауынгерлік шіркеу болса, Жаңа Иерусалим шіркеуі жеңіске жеткен шіркеу болып табылады. Ол осы дүниелік шайқаста адал шәкірттер мен жеңімпаздардан құралған. Олар жеңіс пальмасына (Аян 7:9) және айқышқа тәж алмастырды (2 Тімоте 4:8; 1 Петір 5:4). Шайқас аяқталды, міндет орындалды (Маттай 25:21, 23), ал Қошқардың тойына шақырылған құтқарылғандар (Аян 19:9) Мәсіхтің Патшалығында Оның дастарқанынан тамақтанып, ішімдік ішеді (Лұқа 22:28–30) және Оныңпен мәңгілікке билейді (Аян 22:5). Осылайша, жетінші күндік адвентистердің көзқарасы бойынша, шіркеу қазіргі заманның соңындағы жалпы тірілуге дейін Жауынгерлік шіркеу болып қалады. Шіркеу Мәсіхтің екінші келуінен кейін ғана Жеңіске жеткен шіркеу болады.»
Дүниежүзілік қолданыстар
Екі мемлекеттік шіркеу туралы есеп Анатолий Луначарский тарапынан болашақ социалистік мәдениет (Ecclesia triumphans) пен капитализмге қарсы күресіп жатқан пролетариаттың мәдениеті (Ecclesia militans) арасын ажырату үшін бейімделді. Бұл теориялық көзқарас Proletkult-ті дамытуда пайдаланылды.