Кіріспе

Францияның Овернь-Рон-Альп аймағындағы коммуна. Изьё (izjø) – Францияның шығысындағы Эн департаментінде орналасқан коммуна. Ол Лион және Шамбери қалалары арасында Рона өзенінің жағасында жатыр. Коммуна 1944 жылы нацистердің Изьё балалар үйінен балалар мен қызметкерлерді алып кеткенімен әйгілі.

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде еврей жетімханасының орны

Изие екінші дүниежүзілік соғыс кезінде еврей балалар үйі орналасқан жер болды. Алайда, балалардың көпшілігі ата-аналарынан айырылған немесе Савой тауларына қасақана жіберілген, ол кезде бұл аймақ Италияның билігінде болды. Италия сол кезде осы тұста кем өктемдік танытты. 1944 жылдың 6 сәуірінде үш көлік балалар үйінің алдына тоқтады. «Лион қасабы» аталған Клаус Барби басқаратын гестапо балалар үйіне кіріп, қырық төрт баланы және жеті тәрбиешіні күшпен алып шықты, жылап, қорқып отырған балаларды жүк көліктеріне тастады. Куәгерлердің бірі кейін былай деп еске алды: «Мен баспалдақтан түсіп бара жатқанда, қарындасым маған: «Немістер келді, қаш!» деп айғайлады. Мен терезеден секіріп түстім. Бақтағы бұталардың арасына тығылдым. Балаларды ұрлап әкеткендегі олардың айқай-шуын және нацистердің дауыстарын естідім». Изиедегі үйлеріне жасалған шабуылдан кейін балалар тікелей Дрансидегі «жинақтау орталығына» жеткізілді, содан кейін оларды Шығыстағы концлагерлерге баратын алғашқы пойызға мінгізді. Аушвиц концлагерінде қырық екі бала мен бес ересек адам газдалған. Ең үлкен екі бала мен балалар үйінің директоры Мирон Златин Таллин, Эстонияға жеткізіліп, атылып өлтірілді. Балалар үйінің директоры Сабина Златин гестапо шабуылынан аман қалды, себебі ол мекемеге қаржы жинау үшін сапарда болған. Шамамен 40 жыл өткен соң ол Барбидің сотында оған қарсы куәлік берді. Өмірінің соңында ол президент Франсуа Миттеранды балалар үйінің ғимаратын ескерткішке айналдыруға көндірді.