Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гаити премьер-министрі 2004-2006 жылдар аралығында.
Prime Minister of Haiti from 2004 to 2006
Герар Латорту (19 маусым 1934 – 27 ақпан 2023) – гаитилік саясаткер және дипломат, 2004 жылғы 12 наурыздан 2006 жылғы 9 маусымға дейін Гаити премьер-министрі қызметін атқарған. Ол көп жылдар бойы Біріккен Ұлттар Ұйымында қызметкер болды және 1988 жылы Лесли Манигаттың қысқа мерзімді әкімшілігі кезінде Гаитидің сыртқы істер министрі болып қызмет етті.
Gérard Latortue (19 June 1934 – 27 February 2023) was a Haitian politician and diplomat who served as the prime minister of Haiti from 12 March 2004 to 9 June 2006. He was an official in the United Nations for many years, and briefly served as foreign minister of Haiti during the short lived 1988 administration of Leslie Manigat.
Мансап
2004 жылдың ақпан айында елде мемлекеттік төңкеріс болды, оның салдарынан президент Жан Бертран Аристидті қызметтен шеттету және елден қуу орын алды; Гаити конституциясын бұза отырып, халықаралық державалар жаңа премьер-министрді таңдау үшін «ақылдастар кеңесін» құрды. Латортуе осы кеңес тарапынан таңдалып, 9 наурызда АҚШ-та тұрып жатқанда уақытша үкімет басшысы болып тағайындалды және 12 наурызда қызметке кірісті. Оның басшылығындағы үкіметті Біріккен Ұлттар Ұйымы, АҚШ, Канада және Еуропалық Одақ мойындады. Ямайка, Сент-Китс және Невис, Венесуэла және Куба үкіметтері, сондай-ақ Африка Одағы мойындамады. Оның үкіметі Фанми Лавалас саяси партиясының (және олармен бірге, Гаити халқының көп бөлігі) қарсылығына тап болды; шетелдік капитал мен білікті кадрлардың елден кетуі (әсіресе елдің экономикалық элитасы, ол «184 топ» арқылы Аристидке қарсы төңкерісті қолдады және кейінгі үкіметке көптеген адамдарды қосты); сондай-ақ, топтар, бүлікшілер және радикалды ұйымдар арасындағы зорлық-зомбылық (әсіресе Порт-о-Пренс және оның айналасындағы аймақта), олардың көпшілігі Гаити қарулы күштерінің бұрынғы мүшелері (Аристид таратып жіберген) немесе Аристид үкіметін қолдаған «Chimere» көшелік топтарының жақтастары болды. 2004 жылғы Гаити төңкерісінен кейін құрылған Латортуедің уақытша үкіметін алмастыру мақсатында өткізілген 2006 жылғы сайлаулар бастапқыда 2005 жылдың қазан және қараша айларына жоспарланғаннан кейін төрт рет кейінге жылдырылды. Сайлаулар ақыры 2006 жылдың 7 ақпанында өтті. Осы сайлауда 129 мүшеден тұратын Гаити Парламенті де сайланды. Гаити депутаттар палатасының кезекті сайлаулары 2006 жылдың 21 сәуірінде өтті. 2006 жылдың маусым айында Латортуеден кейін Жак Эдуард Алексис басшылыққа келді. Латортуе сол жылы Тогода өткен парламенттік сайлауды бақылау үшін Франкофонияның бақылаушы миссиясын басқарды.
In February 2004, the country experienced a coup d'état which saw the removal and exile of President Jean Bertrand Aristide; Breaking with the Haitian constitution a "council of the wise" was set up by the international powers to choose a new Prime Minister. Latortue was selected by the council and appointed head of the interim government on 9 March while still living in the United States, and was sworn in on 12 March. His administration was recognized by the United Nations, the United States, Canada, and the European Union. He was denied recognition by the governments of Jamaica, Saint Kitts and Nevis, Venezuela, and Cuba, as well as the African Union. His government was beset with opposition from the Fanmi Lavalas political party (and with them, a large amount of the Haitian populace); an ongoing flight of foreign capital and human resources (especially by the country's economic elite, which, through the Group of 184, had supported the coup against Aristide and had contributed a significant number of personnel to the subsequent government); and violence by and between gangs, rebels, and militants (especially in Port au Prince and its metropolitan area), many of whom are either former members of the Haitian Armed Forces (disbanded by Aristide) or street gang supporters of the Aristide government "Chimere". The 2006 elections in Haiti, to replace the interim government of Latortue established after the 2004 Haitian coup d'état, were delayed four times after having been originally scheduled for October and November 2005. The elections finally took place on 7 February 2006. The 129 member Haitian Parliament was also elected at this election. Run off elections for the Chamber of Deputies of Haiti were held on 21 April 2006. In June 2006, Latortue was succeeded by Jacques Édouard Alexis. Latortue was the head of the observer mission of La Francophonie in Togo for that country's October 2007 parliamentary election.
Жеке өмір және өлім
Латортудың үш баласы болды. Оның қызы Алексия қазір АҚШ Қаржы министрлігінде қызмет етеді. Латорту 2023 жылдың 27 ақпанында 88 жасында құлап қайтыс болды.
Latortue had three children. His daughter, Alexia, currently serves in the United States Department of the Treasury. Latortue died after a fall on 27 February 2023, at the age of 88.