Кіріспе

Британдық теоретик, конституциялық теоретик Томас Эрскин Мей, 1-ші Фарнборо бароны (8 ақпан 1815 – 17 мамыр 1886) – британдық конституциялық теоретик және Виктория дәуіріндегі Палаталар палатасының хатшысы. Оның маңызды еңбегі «Парламент заңдары, құқықтары, рәсімдері және тәжірибесі туралы трактат» (алғаш рет 1844 жылы жарияланған) «Эрскин Мей: Парламенттік тәжірибе» немесе жай ғана «Эрскин Мей» деп белгілі. Бұл парламенттік құжат (процедуралық ережелер жинағы) қазіргі таңда 25-ші түзетілген басылымында (2019) және Ұлыбритания конституциясының бір бөлігі деп саналады. 1886 жылғы мамыр айында Палаталар палатасының хатшысы қызметінен кеткеннен кейін, Мей өмірінің соңына жеткенге дейін бір апта бұрын «Саутгемптон графтығындағы Фарнбороның бароны» атағын алды. Оның мұрагерлері болмағандықтан, барондық титулы жойылды, бұл британ тарихындағы ең аз уақыт сақталған екінші дворяндық атақ болып табылады.

Өмірбаян

Томас Эрскин Мей 1815 жылғы 8 ақпанда Миддлсекстің Хайгейт қаласында дүниеге келді. Ол 1815 жылғы 21 қыркүйекте Вестминстердегі Сент-Мартин шіркеуінде крещениеден өтті. Оның ата-анасы Томас және Сара Мей болып тіркелген. Ол Бедфорд мектебінде білім алған. Мей парламенттік қызметін 1831 жылы, 16 жасында, Палаталардың кітапханасында кітапханашының көмекшісі ретінде бастады. Ол 1834 жылғы 20 маусымда Орта ғибадатханаға қабылданды және 1838 жылғы 4 мамырда адвокаттыққа шақырылды. Мей 1839 жылғы 27 тамызда Фархэмдегі Йоханна Логтонға үйленді. 1846 жылы Мей жеке заң жобалары бойынша өтініштерді тексеруші болып тағайындалды, ал 1847 жылдан 1856 жылға дейін Парламенттің екі палатасының салық есепшісі қызметін атқарды. 1856 жылы ол Өкілдер палатасының хатшысының көмекшісі болды. Мей 1860 жылғы 16 мамырда Бат орденінің серігі (CB) болып тағайындалды және 1866 жылғы 6 шілдеде Knight Commander (KCB) дәрежесіне көтерілді. 1871 жылғы 16 ақпанда патент арқылы Өкілдер палатасының хатшысы болып тағайындалды. 1873 жылы Орта ғибадатхананың төрешісі болып сайланды және 1874 жылы Оксфорд университеті азаматтық құқық бойынша құрметті докторлық дәрежесімен марапатталды. 1880 жылы Орта ғибадатхананың оқушысы болды және 1884 жылы Құпия кеңеске ант берді. 1886 жылғы 10 мамырда, Өкілдер палатасының хатшысы лауазымынан зейнеткерлікке шыққаннан кейін көп ұзамай, Мей «Саутгемптон графтығындағы Фарнбороның бароны Фарнборо» титулымен марапатталды. Ол бір аптадан кейін, 1886 жылғы 17 мамырда қайтыс болды. Оның мұрагерлері болмағандықтан, барондық жойылды, бұл британ тарихындағы ең аз уақыт өмір сүрген екінші барондық атағы болды (Литон баронынан кейін). Эрскин Мейдің жеке күнделігін өңдеген сэр Уильям Маккей Мейдің 1-ші барон Эрскиннің мойындалмаған ұлы немесе немересі болуы мүмкін екенін болжады.

Ерекше еңбектері

Мейдің ең танымал еңбегі «Парламент заңдары, артықшылықтары, рәсімдері және тәжірибесі туралы трактат» (қазіргі кезде «Эрскин Мей: Парламенттік тәжірибе» немесе жай ғана «Эрскин Мей» деп белгілі) 1844 жылы алғаш рет жарияланды. Кітап қазіргі уақытта 25-ші басылымда (2019 ж.). Ол ресми емес түрде Ұлыбритания конституциясының бір бөлігі саналады. Бұл нұсқаулық көптеген Ұлттар Достастығы елдерінде құқықтық мәнге ие және көбінесе конституциялық дәстүрге күшті әсер етеді. Тағы бір маңызды еңбегі – «Джордж III таққа отырғаннан бергі Англияның конституциялық тарихы» (1760–1860). Мейдің еңбегін кейінірек Герберт Баттерфилд сияқты тарихшылар сынға алды. Ол былай деп жазды: «Эрскин Мей тарихшының аса зеректігінен туындаған қателікке ұшырауының көрнекті мысалы болуы керек. Оның синтездеу және дәлелдердің әртүрлі бөліктерін үйлестіру қабілеті оны кейбір қарапайым зерттеушілерге қарағанда қателіктерді тереңірек және күрделірек түсіндіруге жетеледі. Ол тарихына доктриналық элемент енгізді, ол бастапқы қателіктерін ескерсек, оның қателігінің шеңберін кеңейтіп, жұмысын шындықтан және объективтіліктен одан да алысқа итермеледі».