Кіріспе
Басқалардың алдындағы жеке жақындық – бұл өзгелердің көз алдындағы физикалық жақындық белгілері. Махаббаттың қандай бітімі қабылданатыны мәдениет пен жағдайға қарай өзгереді. Кейбір ұйымдар жұрт алдындағы жеке жақындық белгілерін шектеу немесе тыйым салу туралы ережелерге ие. Көше сияқты қоғамдық орындағы жеке жақындық белгілері, ұқсас мәдениетке жататын адамдар ғана бар жеке орындағы ұқсас әрекеттерге қарағанда көбірек наразылық тудыруы мүмкін. Физикалық жақындық "берушіде және/немесе алушыда махаббат сезімін ояту мақсатымен жасалған кез келген жанасу" деп анықталған.
Public displays of affection (PDA) are acts of physical intimacy in the view of others. What is considered to be an acceptable display of affection varies with respect to culture and context. Some organizations have rules limiting or prohibiting public displays of affection. Displays of affection in a public place, such as the street, are more likely to be objected to, than similar practices in a private place with only people from a similar cultural background present. Physical affection has been defined as "any touch intended to arouse feelings of love in the giver and/or the recipient."
Діндарлық
Діни сенім романтикалық қарым-қатынастардың қалыптасуына әсер ететін маңызды фактор болып табылады. Дінге деген құлшыныстың жоғары деңгейі респонденттердің баяндаған серіктестер санымен тікелей байланысты емес. Дегенмен, дінге сенетін адамдар өз серіктестерімен жақын қарым-қатынас деңгейінің төмен екенін көрсетеді. Дінге деген құлшыныс көңіл білдірудің жалпы деңгейін шектейтіндей көрінеді. Сонымен қатар, дін жас қатысушылардың барлық деңгейдегі ПДА-сына (көзге түсетін махаббат белгілеріне) жалпы әсер ететін консервативті құндылықтармен байланысты. Дінге деген құлшыныс екі түрлі жолмен әрекет етуі мүмкін: діни қауымдастықтар әдетте әлемде нәсілдік тұрғыдан бөлінген, ал діни сенімдері мықты адамдар діндері ұсынған моральдық қағидаларға байланысты жыныстық қатынасқа түсуге немесе тіпті кездесуге құлықсыз болуы мүмкін. Әлемнің көптеген аймақтарында дін ПДА-ға қатысты мәдени көзқарасты қалыптастырады, бұл кейде діни ережелерге негізделген тыйым салуға әкеледі, мысалы, шариғат заңы, католик және евангелистік ізгілік серті, анабаптист қарапайым адамдар, методист сыртқы ізгілігі, квакерлік қарапайымдылық туралы куәлік, соңғы күнгі қасиеттілердің тазалық заңы, яһудилік цниут және т.б. Консервативті исламдық ойлау мектептері, әсіресе салафизмге бағытталғандары, жұрт алдында көңіл білдіруді тыйым салады.
Батыс әлем
Батыс Еуропа, Австралия, Жаңа Зеландия, Канада, АҚШ және Латын Америкасы сияқты Батыс әлемінің көп бөлігінде адамдар қол ұстасып, құшақтасып, кейде жұрт алдында сүйіскенін көру жиі кездеседі. Бірақ, жыныстық қатынас сияқты аса шектен шығушы әрекеттер әдетте қоғамда қабылданбайды.
Қытай
Тарихи тұрғыдан алғанда, қытайлар қарама-қарсы жынысты адамдар арасындағы физикалық байланыстың көп бөлігін, тіпті барлығын да қабылдамайтын. Мұндай көзқарастың ең ерте белгілі жазбасы – «Мэнцзы: Ли Лу I» (孟子 · 離婁上, Соғысқан мемлекеттер кезеңінде жазылған), онда конфуциан ғалымы және философы Мэнцзы (孟子) былай дейді: «Ерлер мен әйелдер бір-біріне нәрсе беру немесе алу кезінде қолдары тиіспеуі керек – әдептің шарты». Нақты цитатасы 「男女授受不親」 деп жазылған және бүгінге дейін кеңінен қолданылады. Қытайдың дамыған аймақтарындағы жас ұрпақ өз серіктеріне деген құрметтерін жұрт алдында көрсетуден бұрынғыдай қорқпайды (батыс мәдениетінің әсерінен). Қалаларда қол ұстасып жүрген немесе бір-біріне үйлесімді киім киген ерлер мен әйелдерді көру жиі кездеседі. «Кондомдардың кең таралғандығы және артық сексуалдандырылған жарнамалар Қытайдағы қоғамдық құшақтасуларға деген көзқарастың өзгеруін көрсетеді». Дегенмен, дәстүрлі идеалдар әлі де елдің шалғай аймақтарындағы әлеуметтік нормаларға күшті әсер етеді. XXI ғасырда әлеуметтік желілердің пайда болуымен, қытай интернет қолданушылары 秀恩爱 (p=xiù ēn'ài) деген сөзді қоғамда сүйіспеншілік таныту үшін қолдана бастады. Бұл жаңа сөз тез танымал болып, «жалғыз адамдарды ашу үшін махаббатқа толы болу» деген мағынаға ие болды. 2004 жылы Фудан университетінің зерттеушісі Вейи Чжан жасаған зерттеуге сәйкес, Қытайдағы PDA мәдениетінің таралуы, көбінесе, қоғамдық мойындау мен шындықты растауға деген қалаумен байланысты. 1900 жылдардың басында Солтүстік Маньчжурияның Айгұн қаласында жүргізілген зерттеулерде, зерттеуші С.М. Широкогоровтың пікірінше, Маньчжур халқының солтүстік бөлігі оңтүстік Маньчжурия мен Пекинге (қазіргі Бейжің) қарағанда «таза» болған. Маньчжур азшылық этносының аналары балаларына деген сүйіспеншіліктерін ер балаларына феллация жасау арқылы көрсеткен – олар баланың жыныс мүшесін аузына алып, ынталандырған, ал қоғамдық оқысқанды жек көреді.
Үндістан
Жұрт алдында махаббат таныту, егер ол басқаларды мазаласа немесе қолайсыздық тудырса, Үндістанда әлеуметтік жағынан қабылданбауы мүмкін. Бір жынысты адамдардың денеге тиісуіне рұқсат етіледі. Үндістанның қылмыстық кодексінің 294-бабына сәйкес, "әдепсіз әрекеттер" арқылы басқаларды мазалау – үш айға дейін бас бостандығынан айыруға немесе айыппұл салуға, немесе екеуіне де жазаланатын қылмыстық құқық бұзушылық болып табылады. Мысалы, 2007 жылы актер Ричард Гир Нью-Делиде өткен ЖҚС туралы хабарлау шарасында Шилпа Шеттиді сүйген кезде, үндістандық сот оны қамауға алуға ордер берді, бірақ жоғары сот бұл шешімді күштен шығарды. Дегенмен, Үндістанның Жоғарғы соты бірнеше рет ересектердің жұрт алдында сүйісуі немесе құшақтасуы заңды екенін мәлімдеді. 2009 жылы Шри Рам Сена деген ультра-оңшыл ұйым Маңгалор қаласында Валентин күнін тойлаған жұптарға шабуыл жасап, мұның үнділік мәдениетке қарсы екенін мәлімдеді. 2014 жылдың қараша айында Керала штатында моральдық полицияға қарсы наразылық ретінде "Махаббат сүйісі" атты жұрт алдында сүйісу акциясы өтті.
Таяу Шығыс
Таяу Шығыс елдері, мысалы Ирак, Сауд Арабиясы, Иордания және Египет негізінен мұсылман мәдениеттеріне жатады. Жұрт алдында махаббат таныту әдетте жергілікті мәдениет пен дәстүрлерге сай келмейді, бірақ бұл тіпті осы елдердің ішінде де өзгеше болуы мүмкін. Әдептілік заңдары жұрт алдында махаббат көрсетуге тыйым салады. Әр елде жасалған іске байланысты жазалар қатаң болуы мүмкін. Дубайға келген туристер жұрт алдында өбіскені үшін түрмеге қамалды. 2009 жылы Дубайда жұрт алдында өбіскен британдық жұп үш ай түрмеге отырғаннан кейін елден қуылды. Таксиде отырған, никесі заңдасқан емес үнді жұбы құшақтасып, өбіскені үшін бір жылға бас бостандығынан айырылды. Такси жүргізушісі сол жұпты бірден полиция бөліміне жеткізді. Өбеу "қоғамдық әдептілікке қарсы қылмыс" деп есептеледі. Иранда қол ұстасу, әсіресе ірі қалаларда және жастар арасында жиі кездеседі. Ислам діни полициясы жұрт алдында махаббат танытуға тыйым салады.
Жасөспірімдер
Жасөспірім шақта отбасынан тыс қарым-қатынастар маңыздырақ бола түседі. Әлеуметтік процестерді зерттеуде социологтар бірнеше зерттеу жүргізгенімен, жасөспірімдер арасындағы қарым-қатынастар туралы көптеген зерттеулер мен теориялық тұжырымдамаларды дамытушы психологтар жасады. Жасөспірімдердің нақты мінез-құлқына қатысты көптеген зерттеулер жүргізілді, олардың нәтижесінде осы мінез-құлықтың қарым-қатынас факторларымен тығыз байланысты екендігі анықталды, оның ішінде әсер қылудың (affection) көрсетілуі де осы факторлардың бірі. Әсер қылу немесе жақындық – қарым-қатынастардағы мінез-құлықтың бір үлгісін білдіреді, ол байланыс сезімін субъективті бағалауды қамтиды. Бұл мінез-құлық үлгісі жасөспірімнің ата-аналық емес қарым-қатынастарды дамытуына ықпал ететін факторлардың кең спектрінің бір бөлігі болып табылады. Социологтар гендерлік қатынастардың жалпы сипатын зерттеді, бірақ олардың негізгі зерттеулерінің көп бөлігі жасөспірімге дейінгі және ерте жасөспірім кезеңіне қатысты. Олардың жұмысы осы ерте қарым-қатынастардың ерекшеліктерін және тіпті ғашықтық сияқты жеке сезімдердің әлеуметтік тұрғыдан қалыптасуын көрсетеді. Жасөспірімдердің осы қарым-қатынастар туралы түсініктері мен мінез-құлқы басқа адамдармен өзара әрекеттесуі мен қарым-қатынасының нәтижесінде қалыптасады. Төменде американдық жасөспірімдер арасындағы бір нәсілдік топтардағы әсер қылудың сапасы мен контексті көрсетілген:
Мінез-құлық Пайыздық көрсеткіш Қол ұстасу 89,90
Басқаларға жұп екендерін айту 85,76
Бірге жеке шығу 78,00
Бір топта бірге шығу 78,40
Серіктестің ата-анасымен танысу 75,91
Серіктеске сыйлық беру 72,08
Серіктестен сыйлық алу 76,25
Серіктеске махаббаттарын білдіру 82,05
Серіктес оларды махаббаттайтынын айту 79,69
Өздерін жұп санайтындары 90,88
Сүйісу 91,56
Киімнің астында немесе киімсіз денеге тиісу 62,78
Бір-бірінің жыныс мүшелеріне тиісу 53,68
Жыныстық қатынас жасау 42,40
Ұлдар мен қыздар бір-бірімен қарым-қатынас жасау процесін бастайды. Бұл ауысу жасөспірім ұлдар үшін оңайрақ, олар өзіндік қарым-қатынас стилін (теңдестермен қарым-қатынастан қалыптасқан) қарсы жыныстың жаңа түріне көшіреді. Әсер қылудың көпке көрсетілуі осы өзіндік қарым-қатынас стилін әлеуметтік жағынан қабылданатын тәсілмен көрсетуге мүмкіндік береді. Бұл идеяны қолдау үшін бір және аралас жынысты топтардағы қарым-қатынас процестері зерттелді. Гендерлік топтардағы байқаулар маңызды болғанымен, интимді диадалық қарым-қатынастар мен топтар әлеуметтік контекст жағынан бірдей емес. Сондықтан, балама гипотеза – ұлдар, олардың қыздарға қарағанда ПДА (әсер қылудың көпке көрсетілуі) тәжірибесі аз болғандықтан (теңдестер тобының тәжірибесіне байланысты), гетеросексуалдық аренаға көшкенде үлкен даму жасауы керек. Мысалы, мектеп бітірушілердің бір-біріне жазған хаттарын зерттегенде, ұлдардың достарына (мысалы, "сен нашар күрескерсің") және романтикалық серіктестеріне (мысалы, "сен өте әдемісің, оны сөзбен жеткізу үшін маған өмір бойы уақыт керек") бағытталған сөздері арасында айқын айырмашылықтар байқалды. Ал қыздардың жақын достары мен жігіттеріне жазған хаттары формасы мен мазмұны жағынан бір-біріне ұқсас. Романтикалық контекст оларға өздерін білдіруге және жалпы алғанда, осы жақын қарым-қатынаста болуға жалғыз мүмкіндік беретін жағдайда, жас ұлдар бұл қарым-қатынастарға жақын әңгімелесу және әлеуметтік қолдау үшін жақын достары бар қыздарға қарағанда көбірек тәуелді. Бұл ерекшелік романтикалық қатынастармен байланысты теріс және кейде гендерлік динамиканың этиологиясына әсер етеді, соның ішінде аңдып жүру, бақылауға тырысу, зорлық-зомбылық және т.б.
Ұрпақ аралық
Бұл жағдайда, түрлі нәсілдік қарым-қатынастарға деген көзқарас, осы контекстегі ашық махаббат танытудың түсіндірілуіне зор әсер етеді. Бұл көзқарасқа көптеген факторлар ықпал етеді, соның ішінде әлеуметтік байланыс. Мысалы, жеке қатысу және түрлі нәсілдік және ақ-қара қарым-қатынастармен кеңейтілген байланыс (бұқаралық ақпарат құралдарында бейнеленуі) түрлі нәсілдік қарым-қатынастарға қатысты жағымды көзқараспен байланысты. Осылайша, жеке тәжірибе және түрлі нәсілдік жұптарға кездесу жағымды көзқарасқа байланысты. Бұл тұжырым байланыс гипотезасын қолдайды, онда әр нәсілдің топ мүшелері арасындағы жеке қарым-қатынас предубиенцияны азайтып, нәсілдер арасындағы достық қарым-қатынасты дамытады делінеді. Топтардың тең мәртебесі, ортақ мақсаттар, топтық ынтымақтастық және әлеуметтік бекіту шарттарынан өзге, кейбір зерттеулер оң қарым-қатынасты нығайту үшін маңызды басқа шарттарды анықтады. Мысалы, түрлі нәсілдік қарым-қатынас үстірт емес, жақын болуы, әртүрлі орталарда жүзеге асуы және басқа нәсілден бірнеше адаммен қайталап болуы маңызды. Басқалардың түрлі нәсілдік қарым-қатынастарға деген көзқарасының әсерінен, көптеген түрлі нәсілдік жұптар стигма мен оқшаулануды азайту үшін белгілі бір мінез-құлық стратегияларын қолданады. Зерттеулер көрсеткендей, түрлі нәсілдік жасөспірімдер бір нәсілді жұптарға қарағанда азырақ қоғамдық және жеке шараларға қатысады. Бұл екі топ арасында қол ұстасуда айырмашылықтар бар, онда түрлі нәсілдік жұптар осыны жасауға көбірек тартынса да, бұл айырмашылықтар жеке махаббат таныту контекстінде маңызды емес. Сондықтан, қоғамда теріс бағаланудан қорқу түрлі нәсілдік жұптарды бір нәсілді жұптарға қарағанда ашық махаббат танытудан ұстап тұрады. Түрлі нәсілдік жұптар әлеуетті сынды болдырмау үшін басқа да стратегияларды қолданады, соның ішінде қақтығыстан аулақ болу үшін қоғамдық мазақтауды елемеу, үйде қалу немесе қабылдауды арттыру үшін әлеуметтік айналасын таңдау, тек басқа түрлі нәсілдік жұптар қатысатын әлеуметтік жиындарға қатысу және өздерін әлеуметтік қолдау желісінің мүшелерімен ашық түрде қоршау.
Америка Құрама Штаттары
Барлық адамдар, әсіресе қалыптасқан көзқарастары мен/немесе нәсілшілдік пікірлері барлар, дәл осы жағдайларда басқа нәсілмен қарым-қатынасқа түсуі мүмкін емес; нәсілдік әртүрлілікпен байланысқа түспеу, негізсіз үстемдік көзқарасының ішкі айналымын одан әрі күшейте түседі. Америка Құрама Штаттарында афроамерикандықтардың, латиноамерикандықтардың (ақ латиностар) және азиялықтардың аудандарда және діни қауымдастарда көп болуы, ақ нәсілділердің осы басқа нәсілдермен аралас некелерге қолдауын айтарлықтай арттырады. Сонымен қатар, осы әлеуметтік ортада осы нәсілдік топтардың әрқайсысынан көбірек адамдардың болуы, нәсілдер аралық достық қарым-қатынастардың артуымен байланысты. Сондықтан, өзінің тобы мен бөтен тобы арасындағы әлеуметтік қашықтықты қысқарту нәсілдер арасындағы романтикалық қарым-қатынастарға қатысты жағымды көзқарасты дамытуға көмектеседі. Дегенмен, проблема әлі де бар: көптеген адамдар, басқа нәсілдерге жағымсыз көзқарасқа ие болғандықтан, стереотиптерге байланысты басқа нәсілдермен кездесуі мүмкін әлеуметтік ортадан қашып, өз тобының мүшелерімен араласуды жөн көреді. Жалпы алғанда, бір зерттеуде афроамерикандық респонденттердің шамамен жартысы, ал ақ нәсілді респонденттердің төрттен бірі жақын туысының басқа нәсілден адаммен үйленуіне келісетіні анықталды.
Бір жынысты
Бір жынысты адамдардың арасындағы махаббат танытуы мәдени контекстке байланысты гомосексуализмді білдіруі де, білдірмеуі де мүмкін. Мысалы, көптеген Африка мәдениеттерінде бір жынысты адамдардың жұрт алдында махаббат көрсетуі әлеуметтік жағынан қалыпты саналады, ал АҚШ және Португалия сияқты басқа елдерде бұл гомосексуализмнің белгісі деп есептеледі. Жұрт алдындағы махаббат танытуы көбінесе мәдениетке байланысты болады, ол бір жынысты адамдардың махаббат танытуына қатысты пікірлерге үлкен әсер етеді. Гомосексуалистік махаббат танытуға қатысты төзбеушілік көптеген мәдениеттердегі қоғамның көп бөлігінде кең таралған. Мысалы, Португалияда ЛГБТ+ адамдары заманауи идеалдар мен саяси/экономикалық күн тәртібіне қайшы келетін әрекеттерге ғана барады. Гомосексуалистердің жұрт алдында махаббат көрсетуге бармауының себебі – олардың қоғамы осы әрекетті қатты сынға алады. Олар қоғамның дұрыс деп санайтын тәртібімен (мысалы, тек қарама-қарсы жынысты жұптар ғана махаббат танытуы керек) әрекет ету арқылы, өзін қалыпты емес, ерекше немесе бұрыс деп санаудан қорғайды деп ойлайды. Португалияда бір жынысты некелер 2010 жылдың маусым айынан бері заңды болғанымен, ЛГБТ+ адамдары әлі де көп жағдайда жұрт алдында махаббат көрсетуден бас тартады. Бұл мәлімет Португалияның бір жынысты некелерді қабылдауы ЛГБТ+ адамдарының өз жыныстық бағдарына жариялылық танытпауынан, ал Португалия халқы осы әрекеттерді көбірек қабылдап жатқандықтан емес екенін көрсетеді. Гомосексуалистердің тек жеке өмірде ғана махаббат танытуына шектелуіне қатысты екіұшты пікірлер болғанымен, бұл олардың қоғамдарының саяси сенімдері мен көзқарастарына деген құрметтен гөрі, реніштен немесе ерекше болып көрінуден қорқудан туындаған сияқты. Гомосексуализмге қатысты қоғамдық пікірлерді зерттеуге көптеген терең зерттеулер арналған. Бір зерттеуге сәйкес, гетеросексуалдардың гомосексуалдарға деген жағымсыз пікірлері жоғары, әсіресе олардың жыныстық қатынасқа ұсыныс жасап жатқандай сезінсе. Сондай-ақ, ерлер гомосексуал әйелдерге қарағанда ерлерге көбірек теріс көзқарас білдіреді, ал әйелдер гомосексуалистерді және олардың қоғамдағы рөлін көбірек қабылдайды. Қазіргі Батыс қоғамында бір жынысты адамдардың махаббат танытуына қатысты пікірлер елдердегідей қалалар арасында да әртүрлі. Адамдардың көпшілігі жоғары мәдени құндылықтарға ие және көбірек толеранттылық танытатын елдерде бір жынысты адамдардың махаббат танытуы жиірек кездеседі. Бұл түсінікті, өйткені бір жынысты адамдар қоғамдағы басқа адамдар тарапынан қуғын-сүргінге ұшырамайды және Португалиядағыдай ерекше, қалыпты емес немесе бұрыс деп саналады деп ойламайды. Әрине, бір жынысты адамдардың махаббат танытуына қатысты жағымсыз пікірлер де бар. Колорадо штатының бір орта мектебінде екі жылнама редакторы қол ұстасып тұрған екі әйелдің суреті болғандықтан, бетті басып шығара алмайтындарын білген соң жұмыстан кетті. 2007 жылы Нью-Йорктегі Гейлер мен лесбияндықтарға қарсы күрес жобасының өкілі былай деп мәлімдеді: "Адамдар әлі күнге дейін жұрт алдында қарапайым махаббат танытқандары үшін сөзбен қорлап, дене күші қолданып шабуылдайды. Біз бір-бірімізді сүйген сәттен бастап бәрі өзгереді".
Әлеуметтік желілер
Бұрын адамның екінші бір адамға деген сезімдерін білдіруі жазба хаттармен, телефон арқылы немесе тікелей кездесу арқылы ғана шектелген еді. Қазіргі заманда Facebook және Twitter сияқты әлеуметтік желілер кеңінен таралып, Facebook-та 1,7 миллиард, ал Twitter-де жарты миллиардтан астам пайдаланушы бар. Facebook арқылы қарым-қатынастарды зерттеу нәтижесінде, бір-біріне қызығушылық танытқан екі адам егер Facebook-ты тұрақты пайдаланса, олардың қарым-қатынасы әлеуметтік желілер болмаған жағдайдағыдан өзгеше дамиды деген қорытындыға келген. Екі адам танысып, бір-біріне қызығушылық танытқаннан кейін, олардың бірі немесе екеуі де екінші адамның Facebook парақшасына кіріп, қарым-қатынас статусы, суреттері және қызығушылықтары сияқты ақпараттарды қарастырады. Қарым-қатынас басталысымен кейбір жұптар өз сезімдерін суреттер мен қарым-қатынас статусын өзгерту арқылы жариялайды. Әлеуметтік желілердегі махаббат таныту әрекеттері қарым-қатынастың сенімділігі мен тұлғалық ерекшеліктерін көрсете алады. Романтикалық серіктеспен әлеуметтік желілердің түрлі платформалары арқылы жиі және жақында байланыс орнату қарым-қатынастың дамуын білдірсе, ал байланыстың сиретуі – алшақтау немесе қарым-қатынастың тоқтауын көрсетеді. Тағы бір зерттеу көрсеткендей, егер адам қарым-қатынас статусына және махаббат танытуға, мысалы, серіктеспен бірге жасаған істері туралы немесе оларға деген сезімдері туралы жазбалар жариялауға ден қойса, онда ол серіктесіне қатысты иелікшіл немесе аумақтық сезімдерге бейім болады. Бір зерттеуде, ең танымал телебағдарламалардағы дене бітімі кішірек әйел кейіпкерлерге қарағанда ірі денелі әйел кейіпкерлер физикалық махаббат танытуды азырақ көрсетеді деген нәтижеге қол жеткізген. Осылайша, тіпті теледидар продюсерлері де актерлерінің сыртқы келбетіне байланысты махаббат танытуды шектеуге тырысады, бұл әлеуметтік мақұлдануға негізделген көрермендердің пікіріне әсер етуі мүмкін. Телевизиядағы бейнелеуге қарамастан, махаббат танытудың жиілігі мен қарқындылығы мәдени контекстке, сондай-ақ жұп туралы қоғамдық пікірге, оның ішінде жас тобына, нәсілдік құрамына, сексуалдық бағытына және әлеуметтік желілердегі қарым-қатынас белсенділігіне байланысты.
Романтикалық қарым-қатынастарға әсері
Зерттеулер физикалық ласкылықтың романтикалық қарым-қатынастарда жағымды нәтижелермен байланысты екенін көрсеткен. Мысалы, ол байланыстылықтың қалыптасуымен және психологиялық жақындықпен байланысты. Физикалық ласкылықтың жеті түрі бар: қол ұстасу, құшақтасу/жақындасу, арқаны уқалау/массаж жасау, ласкылықпен сыпау, бетке және жаққа сүйіп, жақын құшақтасу және еріндерден сүйіп.