Шамплейн Көпірі: Тарихы мен құлауы

Кіріспе

Сент-Лоуренс өзенін кесіп өтетін көпір – Шамплен көпірі, асфальт төселген бетон қаптамасын ұстап тұратын, алдын ала керілген бетон арқалықтарынан жасалған және кіреберіс виадуктары бар болаттан жасалған фермалық консольді көпір болды. 1962 жылы ашылған бұл көпір Сент-Лоуренс өзенінен өтіп, Монреаль аралын Оңтүстік жағалаудағы қалашықтарымен байланыстырды. Жак Картье көпірімен бірге, оны Канада Инфрақұрылымына есеп беретін «Жак Картье және Шамплен көпірлері» (JCCBI) атты Канада мемлекеттік корпорациясы басқарды. 1978 жылдың 21 желтоқсанынан бастап JCCBI Шамплен көпірінің басқару, күтіп ұстау және бақылау жұмыстарына жауапты болды. Көпірден жыл сайын шамамен 50 миллион көлік өтсе, оның 200 мыңы автобус болды. Күн сайынғы орташа көрсеткіш бойынша, пайдаланушылардың 66 пайызы жұмысқа барушылар еді. 2019 жылы жабылғанға дейін ол Канададағы ең жұқ жүретін көпірлердің бірі болды. Өмірінің соңына қарай Шамплен көпірінің нашарлап, тозуға ұшырағаны белгілі болды. Жаңа Шамплен көпірін салу жоспары көптен бері талқыланып, 2015 жылы құрылыс жұмыстары басталғанда іске асты. 2019 жылы жаңа көпір ашылғаннан кейін, ескі Шамплен көпірі жабылып, дереу бұзылды, осылайша 57 жылдық қызметі аяқталды.

Құрылыс тарихы

1955 жылдың 17 тамызында Федералдық көлік министрі Джордж Марлер Монреалды Оңтүстік жағалауға Нан аралы арқылы жалғастыратын жаңа көпірдің жоспарланған құрылысын жариялады. Қаланың қолданыстағы көпірлері (Виктория, Картье және Мерсье) өсіп келе жатқан Оңтүстік жағалаудың қала маңындағы елді мекендерінен Монреалға келетін көлік ағынына жеткіліксіз болды. Жоба бастапқыда Нан аралы көпірі деп аталды, себебі ол Нан аралы арқылы өтеді. 1958 жылы ол зерттеуші Самуэль де Шампленнің құрметіне Шамплен көпірі деп аталды. Жобаны жүзеге асыру Ұлттық портерлер басқармасына тапсырылды. 1955 жылдың күзінде бірнеше ұзақ кездесулер мен кеңесулер барысында көпірдің орналасуы және оған жақындау жолдары таңдалды. Бастапқыда көпірді 4 қатарлы етіп салу жоспарланған, ал одан әрі кеңейту үшін 6 қатарға дейін кеңейтуге мүмкіндік болды. Алайда жобалау кезеңінде бастапқыда 6 қатарлы жобалаумен жүруге шешім қабылданды. Көпір 1962 жылдың 28 маусымында сағат 16:00-де Монреалдан Веллингтон көшесі арқылы бір ғана жақындау жолымен ашылды. Екі жылдан кейін Атуотер көшесінен және Ла Верендри бульварынан жақындау жолдары ашылды. 1967 жылы Монреаль жағындағы көпірге соңғы жақындау аяқталды, ол кезде Бонавентур тас жолы көлік қозғалысына ашылды. Шамплен көпірінің 35 миллион долларды құрайтын құнын қаржыландыру үшін 0,25 доллар (токендермен төленген жағдайда 0,08 доллар) жол ақысы алынды. 1990 жылға дейін жол ақысы жиналды, содан кейін бірнеше жыл бұрын көпірдің басқару құқығын өз қолына алған Жак Картье және Шамплен көпірлері корпорациясы (JCCBI) жол ақысын алып тастады. 1992 жылы консольді металл бөлігінің бетон қаптамасы ортроптық болат қаптамамен ауыстырылды. 1994 жылы өзенге зиянды ағынды суды бағыттауға арналған суағарлар пайда болды. Қосалқы арқалықтардың тіректеріне тигізетін қысым оларды кернеулі болат тағандармен нығайтуды қажет етті. 2013 жылдың қарашасында құрылыстың маңызды бөлігінде жарық табылды. Бір қатар дереу жабылды және шұғыл жөндеу жоспарлары жасалды. Дайындық кезінде жарық кеңейіп, екінші қатар жабылды. 2013 жылдың 29 қарашасында құрылысты нығайту үшін 75 тонналық уақытша сыртқы арқалық ашығыс түрде орнатылды. 2014 жылдың маусымында JCCBI супер-арқалықты Квебекте жасалған модульді конструкциямен ауыстырды. 2014-2017 жылдар аралығында "Шеткі қабырғаларды нығайту" бағдарламасы аясында көпір қабырғаларының жағдайын тұрақтандыру үшін 94 модульді конструкция және алты тіреу жүйесі орнатылды. 2009 жылдан бастап JCCBI – құрылысты басқаратын федералдық агенттік – Шамплен көпірінің қызмет ету мерзімін ұзарту үшін күрделі жөндеу бағдарламасын бастады. 2010 жылы JCCBI халықаралық Delcan инженерлік фирмасын көпірдің құрылымдық денсаулығын сараптау үшін шақырды. Фирма "Шамплен көпірінің болашағы" атты есепті ұсынды. Есептің қорытындысында көпірдің қазіргі және болашақ көлік сұранысына сәйкес "функционалдық жетіспеушіліктері" және "көптеген нашарлау белгілері" байқалды. Бір зерттеуге сәйкес, Шамплен көпірінің жағдайы "қалыпты көпірлерге қарағанда әлдеқайда нашар" болған. Delcan көпірде "көптеген кемшіліктер" бар екенін және оның иелері жүргізген мұқият тексеру мен жөндеу шараларына қарамастан, оның жалғасуы "толыққанды бағалауға келмейтін тәуекелдермен байланысты" деген қорытынды жасады. 2007 жылдың қыркүйегінде Шамплен көпірінің күтіп-ұстауына жұмсалатын шығындардың өсуіне байланысты, сол кездегі Канаданың көлік министрі Лоуренс Кэннон оның ведомствосы жаңа құрылыс салуды қарастырып жатқанын растады. 2008 жылдың тамызында Канада көлігі жаңа көпірдің әртүрлі сценарийлерін зерттейтінін мәлімдеді. 2011 жылдың қазанында сол кездегі көлік министрі Денис Лебель жаңа көпірдің құрылысы 10 жыл ішінде басталатынын ресми түрде жариялады. 2015 жылдың сәуірінде федералды үкімет жаңа көпірді салу үшін JV консорциумын: Сент-Лоуренс тобының қолтаңбасын таңдады. Консорциумға негізінен SNC Lavalin, испандық ACS Infrastructure және Dragados Canada кірді. T. Y. Lin International бас дизайнер болып тағайындалды. Жаңа көпірдің құрылысы ресми түрде 2015 жылдың 16 маусымында басталды. 2018 жылдың 19 желтоқсанында инфрақұрылым және қоғамдық желілер министрі Франсуа-Филипп Шампан жаңа көпірдің ресми атауы Самюэль де Шамплен көпірі болатынын мәлімдеді. Көпір 2019 жылдың 24 маусымында (Сан-Жан Баптист күні) солтүстікке/батысқа қарайғы қозғалыс үшін ашылды, ал ресми ашылу рәсімі 2019 жылдың 28 маусымында, оңтүстікке/шығысқа қарайғы қозғалыс 2019 жылдың 1 шілдесінде (Канада күні) ашылды. Көп мақсатты жол 2019 жылы ашылды, ал REM пойездері үшін арналған жолдар 2023 жылдың 31 шілдесінде ашылды. Жаңа көпір қозғалысқа ашылғаннан кейін ескі көпір жабылды және оны бұзу жұмыстары дереу басталды.

On August 17, 1955, Federal Transport Minister George Marler announced the planned construction of a new bridge connecting Montreal to the South Shore via Nun's Island. The city's existing bridges (Victoria, Cartier, and Mercier) had become inadequate to support the amount of traffic that carried residents from the growing South Shore suburbs into Montreal. The project was initially called the Nuns' Island Bridge because it crosses Nuns' Island. In 1958, it was named the Champlain Bridge in honour of the explorer Samuel de Champlain. The National Harbours Board was placed in charge of the project. Through several lengthy meetings and consultations in the fall of 1955, the location for the bridge and its approaches were selected. Originally, the plan had been to build the bridge with only 4 lanes, with room for further expansion to 6 lanes. During the design phase, however, it was decided to go with an initial 6 lane design. It was opened on June 28, 1962 at 4 p. m. with only one approach from Montreal, via Wellington Street. A section including approaches to and from Atwater Street and La Vérendrye Boulevard were opened two years later. In 1967, the final approach to the bridge on the Montréal side was completed when the Bonaventure Expressway was opened to traffic. A $0.25 toll ($0.08 if paid with tokens) was charged to finance the $35million cost of the Champlain Bridge. The toll was collected until 1990, when the Jacques Cartier and Champlain Bridges Incorporated (JCCBI), which took over jurisdiction of the bridge a dozen years earlier, removed the toll plaza. In 1992, the concrete deck of the cantilever metal part was replaced by an orthotropic steel deck. Gutters to channel the corrosive runoff to the river appeared in 1994. The pressure exerted by the reinforced beams on the ends of the trimmers then required the reinforcement of the latter by steel rods under tension. In November 2013, a crack was discovered in a critical part of the superstructure. One lane was closed immediately, and emergency repair plans were put in place. During preparation, the crack enlarged and a second lane was closed. On November 29, 2013, a temporary external beam of 75 tons, named "super beam" by the media, was urgently installed to reinforce the structure. In June 2014, JCCBI replaced the super beam with a modular truss that was designed and manufactured in Quebec. As part of a 2014–2017 Edge girder reinforcement program, 94 modular trusses and six shoring systems were installed to stabilize the condition of the bridge girders. Starting in 2009, JCCBI — the Federal agency that managed the structure — began conducting a major repair program to extend the useful life of the Champlain Bridge. In 2010, JCCBI retained international engineering firm Delcan to carry out an expert study of the bridge's structural health. The firm returned a report entitled "The Future of the Champlain Bridge Crossing". In the Executive Summary, the bridge was said to be "functionally deficient" for both current and long term traffic demands, and showing "significant deterioration". One finding suggested that the Champlain Bridge was in "very much poorer condition than would be typical" for comparable bridges. Delcan concluded that the bridge had "many deficiencies" and, even in light of the methodical inspection and rehabilitation of the structure undertaken by its owners, that continued operation "entails some risks that cannot altogether be quantified". In September 2007, faced with rising costs for the maintenance of the Champlain Bridge, then Canadian Minister of Transport Lawrence Cannon confirmed that his department was seriously considering the construction of a replacement structure. In August 2008, Transport Canada announced that it was exploring different scenarios for a new bridge. In October 2011, then Minister of Transport Denis Lebel officially announced that construction on the new bridge would begin within 10 years. In April 2015, the federal government selected the JV consortium: Signature on the St. Lawrence Group to build the new bridge. The consortium mainly included SNC Lavalin, the Spanish ACS Infrastructure, and Dragados Canada. T. Y. Lin International served as the Lead Designer. Construction on the new bridge officially began on June 16, 2015. On December 19, 2018, Minister of Infrastructure and Communities François Philippe Champagne announced that the official name of the new bridge would be the Samuel de Champlain Bridge. The bridge opened to northbound/westbound traffic on June 24, 2019 (St Jean Baptiste Day), with the official opening ceremony being held on June 28, 2019, and southbound/eastbound traffic opening on 1 July 2019 (Canada Day). The multi purpose runway was opened in November 2019 followed by the REM train tracks on July 31, 2023. As soon as the new bridge was opened to traffic, the old bridge was closed and demolition work began immediately.