Кіріспе

Темір дәуірі мен Рим дәуірінде Уэльстің оңтүстік-батысын мекендеген келт халқы – деметейлер. Бұл тайпа қазіргі Пемброкшир және Кармартеншир аймақтарында өмір сүрген. Сондай-ақ, олардың аты ортағасырлық Дифед патшалығына, қазіргі Дифед аймағына және Уэльстің оңтүстік-батысында қолданылатын, Дифед деп аталатын ерекше диалектісіне берілді.

Этимологиясы және Dyfed-ке қатыстылығы

Деметей руының атауы қазіргі уэльс тіліндегі "дефаид" (қой) сөзімен және ежелгі бритон тіліндегі "дефод" (байлық, мүлік немесе ырыс) сөзімен байланысты ортақ кельт тілінің бір бөлігінен туындаған деп саналады. Бұл элемент тайпа қоныстанған Батыс Уэльс аймағының атында сақталған, ал Римдік Дифед Корольдігі (*даметос протокельт тілінде) – Римге дейінгі түбірдің айқын жалғасы. Атау тіпті Нормандардың Уэльске басып кіруі мен округ жүйесінің енгізілуіне қарамастан сақталды. Томас Морганның баяндамасына сәйкес, Пемброкширдегі уэльстік тұрғындар он тоғызыншы ғасырға дейін бұл аймақты Дайфед деп атаған. Бұл этимологияны тайпаның қой шаруашылығымен әсіресе танымал болған аймағы қолдайды, осы арқылы Деметейлер өз байлықтарының көп бөлігін тапқан болар еді. Күні бүгінге дейін этимологтар мен тарихшылар, мысалы Уильям Бакстер, Дифед және Деметей аттарының "қой шабуға қолайлы жер" деген мағынаны білдіретінін, ал жергілікті халықтың ежелгі заманнан бері көптеген қой мен ешкілерді өсіруімен белгілі болғанын атап көрсеткен.

Тарих

Деметейлер Птолемейдің "Географиясында" Силурлерден батысқа орналасқандығы айтылады. Ол олардың екі қаласын атап көрсетеді: Моридунум (қазіргі Кармартен) және Луентинум (Пумсайнт, Кармартеншир маңындағы Долаукоти алтын кендері деп саналады). Олар Тациттің Уэльстегі римдік соғыстар туралы баяндамаларында есімдері жоқ, себебі ол көршілері – Силурлер мен Ордовиктерге назар аударған. Вортипорий, "Деметейлердің тираны" – Гилданың 6 ғасырда жазған "De Excidio et Conquestu Britanniae" атты poleмикалық еңбегінде айыптаған патшалардың бірі. Бұл, әдетте, Дифедтің римдік кезеңнен кейінгі шағын патшалығын көрсетеді.