Кіріспе
IPA-да «q» әрпімен бейнеленген дауыссыз дыбыс. Үнсіз увулярлық жарық немесе тоқтау – кейбір тілдерде қолданылатын дауыссыз дыбыс түрі. Ол үнсіз велярлық жарық сияқты айтылады, бірақ тіл жұмсақ таңдайға емес, тілшеге тиеді. Халықаралық фонетикалық әліпбиде осы дыбысты білдіретін символ – [q], ал эквивалентті X SAMPA символы – q. Кейбір тілдерде үнсіз преувулярлық жарық та болады, ол стандартты увулярлық дыбысқа қарағанда сәл алдынан айтылады, бірақ стандартты велярлық дыбыс сияқты емес. Халықаралық фонетикалық әліпбиде осы дыбысқа арналған жеке символ жоқ, бірақ оны [q̟] немесе [q̠] (екі символ да алға қарай жылжуды білдіреді) немесе [qˤ] (артқа қарай жылжуды) деп жазуға болады. Сәйкес X SAMPA символдары – q + және k̠ болып табылады.
The voiceless uvular plosive or stop is a type of consonantal sound, used in some spoken languages. It is pronounced like a voiceless velar plosive , except that the tongue makes contact not on the soft palate but on the uvula. The symbol in the International Phonetic Alphabet that represents this sound is , and the equivalent X SAMPA symbol is q. There is also the voiceless pre uvular plosive in some languages, which is articulated slightly more front compared with the place of articulation of the prototypical uvular consonant, though not as front as the prototypical velar consonant. The International Phonetic Alphabet does not have a separate symbol for that sound, though it can be transcribed as or (both symbols denote an advanced ) or (retracted ). The equivalent X SAMPA symbols are q + and k , respectively.
Пайда болуы
Тіл Сөз IPA Мағынасы Ескертулер Абаза [[Кириллица/ 'адам' Адыгэ [[Кириллица/ 'қасқыр' Алеут [[Кириллица/qiighax̂ 'шөп' Араб тілі Жаңа стандартты [[Араб әліпбиі/'мысық' Араб фонологиясын қараңыз Хежази قِـمَّة/'шың' Хежази араб фонологиясын қараңыз Шиғалақ [[Араб әліпбиі/ 'ертең' Басқа диалекттердегі сәйкес келеді. Алжирлік Ассириялық ܩܐ/ 'үшін' Көбінесе /k/ емес, /q/ ретінде көрінеді. Арчи [[Кириллица/ 'адам терісі' Avá Canoeiro 'бұл' Мүмкін болатын іске асыру 40 жастан 80 жасқа дейінгі адамдардың сөйлеуінде ым дыбысы еркін өзгерісте болады , және посттоник немесе бірінші немесе екінші реттік басатын ым дыбыстарда. Башқыр ҡаҙ/ 'қаз' Шешен [[Кириллица/ 'үш' ЧукчиНычымйыӄэн[nət͡ʃəmjəqen]'ащы' Давсахак 'құрғақ' Ағылшын тілі Австралиялық caught 'caught' Пре-увуляр; аллофоны Австралиялық ағылшын фонологиясын қараңыз Көпмәдени Лондон кесу 'cut' жоғары емес кері дауыстылардың алдындағы аллофон. Жергілікті емес Дублин артқа "артқа" Аллофон кейбір динамиктер үшін кері тартқан дауыстыдан кейін. Үрду [[үрду әліпбиі/ Инуктитут [[инуктитут сылбырлары/ihipqiuqtuq’ 'зерттеу' Инуиттердің фонологиясын қараңыз Иракв qeet 'бұзу' Кабардин [[кирилл жазуы/ 'кабардин' Кабиль [[Тифинаг 'кабиль тілі' дауысталуы мүмкін. [[Қабіл әліпбиі[[Бербер араб әліпбиі Кавалан qaqa 'ағасы' Қазақ [[Қазақ әліпбиі/[[Қазақ әліпбиі 'Қазақстан' Алдыңғы кері дауыстылардың аллофоны Кет [[Крилликалық қаріп 'бастау' Клялам qəmtəm 'темір' Күрд сораниі قـوتابخانە/qutabxane 'мектеп' Алдыңғы кері дауыстылардың аллофоны Курманжи Қалықдар 'қасқаралар' Алдыңғы кері дауыстылардың аллофоны Кутенэй qaykiťwu 'тоғыз' Қырғыз [[Қырғыз әліпбиі/[[Қырғыз әліпбиі 'Қырғызстан' Алдыңғы кері дауыстылардың аллофоны Лишан Дидан Урми диалекті/Ақ' аяқ, диалект' Мальталық Архаикалық Cottonera qattus 'мысық' Мальто क़ान 'көз' басқа Солтүстік Дравид тілдерінде /x/ сәйкес келеді. Нез персі ʔaw̓líwaaʔinpqawtaca 'Мен оны отқа жинауға барамын' Нивх [[Кириллица/ 'үш' Осетия темір Дзæуджыхъæу / 'Владикавказ' Парсы Ерте жаңа парсы [[Персия алфавиті/ 'қасық' Алофоникалық түрде [] дауысты аялдама алдында айтылуы мүмкін. Парсы фонологиясын қараңыз. Дари стандарты Тәжік стандарты [[Тажик әліпбиі/ Кейбір ирандықтар [[Персия әліпбиі/ 'бақа' Батыс ирандық диалекттерде /q/ және /ɣ/ // /g/ бірікті. Алайда кейбір шығыс Иран диалектілері кейбір сөздерде айырмашылықты сақтап қалуы мүмкін. Парсы фонологиясын қараңыз. Кечуа qallu 'тіл' Sahaptin qu 'ауыр' Seediq Seediq 'Seediq' Seereer Siin Shor [[Кирилл жазуы 'шаман' Сомали qaab 'пішін' Сомали фонологиясын қараңыз St’át’imcets teq 'тигізуге' Тлингит [[Тлингит әліпбиі 'ағаш тірегі' Тлингит алты түрлі увулярлық аялдамаларды қарама-қарсылайды Цимшиан gwildmḵa̱p'a 'темекі' Түрікмен ak 'ақ' Арғы дауыстылардың жанында /k/ аллофоны Ubykh 'құрылыс' Он түрлі увулярлық аялдама фонемаларының бірі. Ubykh фонологиясын қараңыз Уйғыр [[Uyghur Arabic alphabet/[[Uyghur Latin alphabet 'ақ' Өзбек [[Өзбек әліпбиі 'қол' Пре-увуляр; кейде аффрикаттық Батыс нео-арамей Bakh'a Пре-увуляр, бірақ Ma'loula-да ол сәл алдырақ. Ма'лула Юпик meq 'таза су' Юкагир Солтүстік [[Кириллица/ 'бір' Оңтүстік [[Кириллица/ 'екі' !Xóõ ǀqháá 'тегістеу'