Кіріспе

Консонанттық дыбыс – кейбір сөйлеу тілдеріндегі дауыстық дыбыстардың бір түрі. Халықаралық фонетикалық әліпбиде осы дыбысты білдіретін символ – , бастапқыда кіші әріптің формасын бұру арқылы жасалған нүктесіз белгі. Егер ерекшелік қажет болса, дыбысталған альвеоло-палатальді жарылысты (plosive) , (екі белгі де алға жылжуды көрсетеді) немесе (қайта тартылған және палатализацияланған) деп транскрипциялауға болады, бірақ олар негізінен бірдей, себебі тілдің ұшы емес, тек бесігі мен денесі ауыздың қатты жағына жанасады. Сәйкес X SAMPA символдары J\ + және d ' немесе d j болып табылады. Сондай-ақ, IPA емес әріп бар; ("d" әрпі, альвеоло-палатальді үскірік дауыстықтарының (fricatives) белгілеріндегі иіліммен), ол әсіресе синологиялық зерттеулерде қолданылады. Бұл дауыстық поствеолярлық аффрикатқа қарағанда әлемде сирек кездесетін дыбыс, себебі тілді альвеолярлық тістің артқы бөлігіне тигізбей, тек ауыздың қатты жағына тигізу қиын. Сондай-ақ, символ үнді тілдеріндегідей, палатализацияланған дауыстық велярлық жарылысты (plosive) немесе палато-альвеолярлық/альвеоло-палатальді аффрикаттарды бейнелеу үшін жиі қолданылады. Буыныстың орны нақтылануы қажет болса және жарылыс пен аффрикаттың айырмасы маңызды болмаса, мұны орынды деп санауға болады. Кейбір тілдерде прототиптік палатальды дауысқа қарағанда сәл артқа қарай артикуляцияланатын, бірақ прототиптік велярлық дауысқа қарағанда артқа қарай айтылмаған дауыстық постпалатальді жарылыс та бар. IPA-ның жеке символы жоқ, оны , (екі белгі де артқа тартылғанды білдіреді) немесе (екі белгі де алға жылжытылғанды білдіреді) деп жазуға болады. Сәйкес X SAMPA символдары J\ және g + болып табылады. Әсіресе кең транскрипцияда, дауыстық постпалатальді жарылысты палатализацияланған дауыстық велярлық жарылыс ретінде транскрипциялауға болады (IPA-да g' немесе X SAMPA-да g j).

Жақсылық немесе жақсылық-жақсылық

Тіл Сөз IPA Мағынасы Албан [[Албан әліпбиі 'тіл' Gheg албан және кейбір Tosk албан тілінде сөйлейтіндермен біріктірілген. Араб тілі Солтүстік Йеменнің кейбір диалектілері [[Араб әліпбиі 'түйе' Басқа сорттарға сәйкес келеді. Араб фонологиясын қараңыз. Кейбір судандықтар, Жоғарғы Египет арамей тіліндегі кейбір Urmian және Koine тілінде сөйлейтіндер [[Сырия әліпбиі/gavrɑ 'күйеуі' Басқа диалекттерге сәйкес келеді. Кейбір солтүстік тілшілер Әзербайжан گۆنش/[[Әзербайжан әліпбиі 'күн' Баск [[Баск әліпбиі 'қуыршақ' Болгар [[Болгар әліпбиі 'батпақ' Стандартты болгар тілінде палаталық [g], кейбір тілшілер [gj] деп түсінуі мүмкін. Болгар тілінің фонологиясын қараңыз. Каталан тілінің майорка тіліндегі орфографиясы [[Каталан орфографиясы 'бор' Басқа сорттарға сәйкес келеді. Каталондық фонологияны қараңыз. Корсика [[Корсика әліпбиі 'қарау' Чех [[Чех орфографиясы 'Мен істеймін' Alveolo palatal. Чех фонологиясын қараңыз. Динка [[Динка әліпбиі 'доғарған' Ega 'көптеген' Фриул gjat 'мысық' Ganda jjajja 'әке' Венгрия [[Венгрия орфографиясы 'қорғаушы' Венгрия фонологиясын қараңыз. Ирланд [[Ирланд орфографиясы 'Ирланд тілі' Ирланд фонологиясын қараңыз. Латвия [[Латвия әліпбиі 'жанұя' Латвия фонологиясын қараңыз. Македония [[Македония әліпбиі 'туылу' Македония фонологиясын қараңыз. Малай Келантан Паттани تراجڠ/terajang 'тебу' Келантан Паттани MalayMunjiڱب 'жоғалған' Норвегиялық Орталық [[Норвегия әліпбиі 'құдай атасы' Норвегия фонологиясын қараңыз. Солтүстік окситан Аувергн diguèt 'айтты' (3-ші жақ, жекеше). Окситан фонологиясын қараңыз. Лимузиндік dissèt Питжантжажара Питжантжажара диалектісін қараңыз. Португалдық кейбір бразилиялықтар [[Португал орфографиясы 'тікелей' Бразилияда кең таралғанға дейін африкатты аллофонға сәйкес келеді. Португалдық фонологияны қараңыз. Сицилиялық travagghju 'жұмыс, тапсырма' Словак [[Словак орфографиясы 'алыс' Alveolo palatal. Словак фонологиясын қараңыз. Түрік [[Түрік әліпбиі 'күн' Түрік фонологиясын қараңыз. Вьетнамның солтүстік орталық диалектісі [[Вьетнам әліпбиі 'тері' Вьетнам фонологиясын қараңыз. У Тайчжоу диалектісі 共/gion6 'бірге'

Палатаннан кейінгі

Тіл Word IPA Мағынасы Ескертулер Каталон [[Каталон орфографиясы 'chalk' Алдыңғы дауыстылардың алдындағы аллофон, егер дауыстының алдында болмаса. Каталон фонологиясын қараңыз. Ағылшын тіліндегі geese 'geese' Алдыңғы дауыстылар алдындағы аллофон. Ағылшын фонологиясын қараңыз. Грек [[Грек әліпбиі 'трансфузия' Постапал. Қазіргі грек фонологиясын қараңыз. Итальяндық стандартты [[Итальян алфавиті 'ағұра' Постапал; алдындағы аллофон. Итальян фонологиясын қараңыз. Португалдық [[Португал орфографиясы 'кішкентай дос' Алдыңғы дауыстылардың алдындағы аллофон. Португал фонологиясын қараңыз. Румындық [[Румын әліпбиі 'тікен' және оның фонетикалық іске асырылуы. Румын фонологиясын қараңыз. Ресейлік стандартты [[Ресейлік әліпби/герб 'елтаңба' Әдетте IPA-да транскрипцияланады. Ресей фонологиясын қараңыз. Испандық [[Испан орфографиясы 'жол сілтемесі' Алдыңғы дауыстылардың алдындағы аллофон, егер дауыстыдан бұрын болмаса. Испан фонологиясын қараңыз. Яньюа 'қасиетті' Постапал. Қарапайым және преназализацияланған түрлері бар.